Volgens BBC en The Guardian bereidt minister van Financiën John Healey een begrotingsaanval op bankwinsten voor om stijgende kosten van de oorlog in het Midden-Oosten te compenseren. Bankbestuurders verwachten 'op het menu' te staan in de begroting van 28 oktober 2026. De maatregel moet schade aan de overheidsfinanciën door conflictuitgaven en hogere leenkosten repareren. De schatkist bevestigt de heffing niet, maar het debat in de Britse financiële sector is fel.
Waarom richt de schatkist zich op banken?
De Britse regering ziet haar begroting verslechteren doordat olieprijzen door het conflict in het Midden-Oosten energiekosten en rentelasten opdrijven. Volgens HM Treasury verhoogden de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne de rente op staatsschuld met gemiddeld £14 miljard per jaar. De OBR rekende in maart 2026 op £24 miljard ruimte, maar die kan halveren. Healey moet nieuwe inkomsten vinden zonder brede belastingverhogingen; banken zijn politiek een aantrekkelijk doelwit.
Welke belastingwijzigingen liggen op tafel?
De belangrijkste optie is volgens The Guardian het terugdraaien van Hunts verlaging van de bankensurcharge: van 3% naar 8%, goed voor jaarlijks £2,25 miljard. De vier grootste Britse banken — HSBC, NatWest, Barclays en Lloyds — boekten samen £200 miljard winst voor belastingen in vijf jaar.
Terugdraaien bankensurcharge
De bankensurcharge is een extra belasting op bankwinsten, in 2016 ingevoerd en in 2023 van 8% naar 3% verlaagd. Terugdraaien levert snel geld op, maar banken vrezen minder internationale concurrentiekracht.
Alternatieve heffingen
Andere opties zijn een hogere bankheffing op balansposten of extra vennootschapsbelasting voor banken. Het TUC wil 16% op bankwinsten; sommige schatkistambtenaren prefereren 6%. Ook wordt gedacht aan een hogere winstdrempel voor gespecialiseerde banken, van £100 miljoen naar £500 miljoen.
Hoeveel kunnen banken betalen?
Bij een surcharge van 8% betalen banken boven de drempel ongeveer 33% vennootschapsbelasting plus surcharge. De tabel vergelijkt de tarieven voor de bankheffing en surcharge.
| Belastingmaatregel | Huidig tarief | Voorgesteld tarief |
|---|---|---|
| Bankensurcharge | 3% | 8% |
| Vennootschapsbelasting (hoofdtarief) | 25% | 25% |
| Gecombineerd tarief | 28% | 33% |
De £2,25 miljard per jaar helpt de schatkist, maar banken waarschuwen voor minder investeringen en verplaatsing naar het buitenland. Een bankbestuurder zei tegen de BBC: 'We staan zeker op het menu. Politiek handig, maar slecht voor onze concurrentiekracht.'
Reactie van de sector en economische gevolgen
Banklobby's verzetten zich: hogere belastingen verkleinen de leencapaciteit en verhogen kosten voor consumenten. Het Britse bankreguleringskader is al complex; extra heffingen scheppen onzekerheid. Voorstanders zeggen dat banken door hogere rentes forse winsten maken en meer kunnen bijdragen. Economen waarschuwen dat banken kosten doorberekenen aan huishoudens en bedrijven; het Institute for Fiscal Studies stelt dat klanten en aandeelhouders uiteindelijk betalen.
Wat betekent dit voor de overheidsfinanciën?
De oorlog in het Midden-Oosten zet druk op de prioriteiten voor overheidsuitgaven en dwingt Healey elders te bezuinigen. De begroting komt op 28 oktober 2026; alle departementen moeten binnen bestaande budgetten blijven. Een bankbelasting levert gerichte inkomsten zonder gewone kiezers direct te raken en is daarom politiek aantrekkelijk.
FAQ
Wat is de Britse bankensurcharge?
Extra belasting op Britse bankwinsten, in 2016 ingevoerd en nu 3%; Jeremy Hunt verlaagde het tarief in 2023 van 8%.
Waarom plant John Healey een bankbelasting?
Om hogere rentelasten en kosten van de oorlog in het Midden-Oosten te compenseren, die de begrotingsruimte verkleinen.
Hoeveel kan de belasting opbrengen?
Terugbrengen van de surcharge naar 8% kan volgens The Guardian ongeveer £2,25 miljard per jaar opleveren.
Komt de belasting zeker?
De schatkist bevestigt de heffing niet; de beslissing valt in de begroting van 28 oktober 2026.
Hoe reageren banken?
Bankbestuurders verwachten 'op het menu' te staan en waarschuwen voor schade aan de Britse concurrentiekracht en hogere klantkosten.
Conclusie
Nu de begroting van 28 oktober nadert, kijkt iedereen naar Healey. Een bankbelasting werft inkomsten, maar kan een sleutelsector vervreemden. Markten, bedrijven en huishoudens volgen het pakket nauwlettend.
Follow Discussion