Misbruik in Spaanse jeugdzorg: Huize Soria onthuld

Misbruik in de Nederlandse jeugdzorg in Spanje is aan het licht gekomen na een maandenlang onderzoek van Nieuwsuur. Jeugdhuis Huize Soria bij Aspe in Alicante zou twintig jaar probleemjongeren aan extreme behandelingen hebben blootgesteld. Het ontving tientallen miljoenen euro's aan Nederlandse jeugdzorgfinanciering, terwijl experts spreken van 'structureel misbruik en kindermarteling'. Zestien oud-bewoners vertellen nu over verboden strafmethoden.

Wat gebeurde er bij Huize Soria in Spanje?

Huize Soria was ongeveer twintig jaar een gezinsachtig tehuis voor zo'n tien tieners tegelijk, geplaatst door Nederlandse jeugdzorgaanbieders en jeugdreclassering. Veel van de 265 minderjarigen hadden een lange geschiedenis in pleeggezinnen en instellingen. In plaats van therapie beschrijven oud-cliënten een repressief regime: opgesloten achter een elektrisch hek, dagenlang geen eten, in winterkleding naar buiten gestuurd en in de zon laten staan tot de huid blaren vertoonde.

De behandelmethoden volgens 16 oud-bewoners

Volgens Nieuwsuur gebruikte het Nederlandse echtpaar dat het huis runde verboden vrijheidsbeperkende maatregelen. Contact met de buitenwereld was streng gecontroleerd: videobellen met ouders werd soms maanden geblokkeerd of alleen toegestaan in bijzijn van de huisparents, die ook alle e-mails lazen. In gemeenschappelijke ruimtes en op het landgoed hing voortdurend cameratoezicht. Onderwijs werd alleen gegeven als de huisparents dat gepast vonden.

Alle oud-cliënten zeggen dat er zondebokken werden aangewezen en dat de groep werd gedwongen mee te doen aan vernedering of misbruik. Een van hen beschreef dat paardenmest over een jongere jongen werd gegooid. 'Je hebt geen keuze. Als je niet meedoet, word je zelf een zondebok,' zei een oud-bewoner. Traumaspecialist Leony Coppens ziet veel kenmerken van wat internationale literatuur 'kindermarteling' noemt.

Hoeveel Nederlandse jeugdzorgfinanciering ging naar Huize Soria?

Over twintig jaar ontving Huize Soria tientallen miljoenen euro's uit Nederlandse zorgbudgetten. Vrijheidsbeperkende maatregelen zijn in Nederland alleen toegestaan in aangewezen gesloten jeugdzorginstellingen onder strenge wettelijke voorwaarden — nooit in het buitenland. Jeugdrechtonderzoeker en kinderrechter Bart Tromp van de Rijksuniversiteit Groningen zei: 'Het kan nooit zo zijn dat je onder het mom van jeugdbescherming, of door het woord 'pedagogisch' toe te voegen, systematisch alle jongeren filmt.'

Waarom bleven autoriteiten kinderen daar plaatsen?

Vanaf 2016 ontving de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) meldingen over de instelling. Een oud-bewoner deed in 2019 aangifte van misbruik en de Amsterdamse Kinderombudsman deed onderzoek. Toch bleven zorgorganisaties, waaronder Driestroom en Levvel, en jeugdbeschermingsinstanties in Nederland minderjarigen plaatsen. Driestroom zegt dat een zorgvuldige balans binnen wettelijke kaders 'een uitdaging' is en benadrukt de complexe behoeften. Tromp verwierp dat verweer: 'In een rechtsstaat is iedereen gelijk. Als moeilijke jongere heb je recht op dezelfde bescherming als een makkelijke jongere.'

Impact en vervolgstappen

De Spaanse inspectie beval Huize Soria eind september 2026 per direct te stoppen na de berichtgeving van Nieuwsuur, omdat de vergunningen niet in orde waren. Huize Soria ontkent de misbruikbeschuldigingen en beroept zich op cliëntgeheimhouding. Zeven minderjarigen verbleven er nog en werden teruggebracht naar Nederland. De Nederlandse inspectie zegt geen toezicht te kunnen houden op instellingen in het buitenland — een lacune die internationale jeugdzorgtoezichthouders willen dichten.

De zaak leidt tot hernieuwde aandacht voor de verantwoording van de Nederlandse jeugdzorg en de vraag of miljoenen publieke middelen naar een niet-geregistreerde buitenlandse instelling hadden mogen gaan. Voor oud-bewoners en hun families blijft de vraag hoe dit twintig jaar kon doorgaan ondanks herhaalde waarschuwingssignalen.

Veelgestelde vragen

Wat is Huize Soria?

Huize Soria was een Nederlands jeugdzorgtehuis in Aspe, Alicante, Spanje, dat ongeveer twintig jaar Nederlandse minderjarigen met gedragsproblemen huisvestte. In september 2026 werd het door Spaanse autoriteiten gesloten.

Welk misbruik wordt bij Huize Soria beschreven?

Zestien oud-bewoners beschrijven opsluiting achter elektrische hekken, eten onthouden, in winterkleding naar buiten gestuurd, in de zon laten staan tot blaren, isolatie, voortdurende cameraobservatie en druk om zondebokken te misbruiken.

Hoeveel geld ontving Huize Soria?

Het huis ontving over twee decennia tientallen miljoenen euro's aan Nederlandse jeugdzorgfinanciering, hoewel het niet bevoegd was om in het buitenland vrijheidsbeperkende maatregelen toe te passen.

Wie plaatsten kinderen bij Huize Soria?

Nederlandse jeugdzorgaanbieders, waaronder Driestroom en Levvel, evenals jeugdbeschermingsinstanties en jeugdreclassering, plaatsten kinderen er zelfs na ontvangst van misbruikmeldingen.

Wat gebeurt er nu?

Spaanse autoriteiten hebben de instelling gesloten en zeven resterende minderjarigen werden teruggebracht naar Nederland. Campagnevoerders eisen strenger toezicht op door Nederland gefinancierde jeugdzorg in het buitenland.