Antitrust-hoorzitting Onderzoekt Platformmacht en Data-portabiliteit

Congreshoorzitting Richt Zich op Marktmacht van Big Tech

In een baanbrekende congreshoorzitting deze week ondervroegen wetgevers tech-executives en antitrustexperts over de groeiende marktmacht van grote digitale platforms en mogelijke remedies om concurrentie te herstellen. De hoorzitting, die zich richtte op getuigenissen van brancheleiders, juridische wetenschappers en consumentenvertegenwoordigers, onthulde diepe zorgen over hoe bedrijven zoals Amazon, Apple, Meta en Google hun dominante posities zouden hebben gebruikt om innovatie te verstikken en consumenten te schaden.

'We bevinden ons op een kritiek keerpunt waar platformmacht zo geconcentreerd is geraakt dat het de fundamenten van onze digitale economie bedreigt,' getuigde professor Sarah Chen, een antitrustwetenschapper van Stanford Law School. 'De data die deze bedrijven controleren geeft hen ongekende voordelen die nieuwe toetreders simpelweg niet kunnen overwinnen.'

Data-portabiliteit Komt Naar Voren als Belangrijke Oplossing

Een van de meest besproken remedies tijdens de hoorzitting was data-portabiliteit—de mogelijkheid voor gebruikers om hun persoonlijke data eenvoudig over te dragen tussen concurrerende diensten. Wetgevers onderzochten hoe sterkere data-portabiliteitseisen overschakelkosten kunnen verlagen en meer concurrerende digitale markten kunnen creëren.

De ACCESS Act van 2021, die data-portabiliteit zou verplichten voor platforms met meer dan 100 miljoen maandelijkse actieve gebruikers, kreeg aanzienlijke aandacht. 'Data-portabiliteit gaat niet alleen over gemak—het gaat over economische vrijheid,' betoogde afgevaardigde Maria Rodriguez, die de wetgeving heeft gesteund. 'Wanneer gebruikers hun data elders mee naartoe kunnen nemen, moeten platforms concurreren op kwaliteit en innovatie in plaats van mensen vast te houden.'

Enkele getuigen waarschuwden echter voor implementatie-uitdagingen. 'Hoewel data-portabiliteit veelbelovend klinkt, moeten we ervoor zorgen dat het geen nieuwe privacyrisico's creëert of prikkels voor datacollectie ondermijnt,' merkte techbeleidsanalist David Kim op.

Structurele Remedies versus Gedragsoplossingen

De hoorzitting onthulde een fundamentele kloof tussen voorstanders van structurele remedies (zoals het opsplitsen van bedrijven) en voorstanders van gedragsoplossingen (zoals nieuwe regelgeving). Recente rechtszaken hebben beide benaderingen in actie getoond.

In de lopende DOJ tegen Google ad tech-zaak heeft het Ministerie van Justitie ingrijpende structurele veranderingen voorgesteld, inclusief volledige afstoting van Google's AdX ad exchange binnen 12 maanden. Ondertussen heeft in Epic tegen Apple de rechtbank een permanent verbod uitgevaardigd tegen Apple's monopoliserende praktijken—een meer gedragsmatige aanpak.

'Structurele remedies pakken de wortel van het probleem aan, maar ze zijn politiek moeilijk en kunnen onbedoelde gevolgen hebben,' legde voormalig FTC-commissaris James Wilson uit. 'Gedragsremedies zijn gemakkelijker te implementeren maar vereisen voortdurende monitoring en handhaving.'

Concurrentieresultaten Onder de Loep

Wetgevers onderzochten hoe huidige antitrusthandhaving niet gelijke tred heeft gehouden met digitale marktdynamiek. Het 450+ pagina's tellende rapport van de House Judiciary Committee over digitale concurrentie, gebaseerd op een 16-maanden durend onderzoek, leverde cruciaal bewijs van concurrentiebeperkende praktijken.

Het rapport onthulde interne documenten waaruit bleek dat Facebook zichzelf ziet als 'dominant en geïsoleerd van concurrentie,' Google Android-controle gebruikt om concurrentie te voorkomen, en Amazon derde-partij verkopers dwingt. 'Dit zijn niet alleen agressieve zakelijke praktijken—het zijn systematische pogingen om concurrentie te elimineren,' zei commissievoorzitter afgevaardigde Thomas Reed.

Recentelijke schikkingen en vonnissen hebben enige vooruitgang getoond. De Chalmers tegen NCAA-zaak resulteerde in een $2,8 miljard schikking voor student-atleten, terwijl Regeneron tegen Amgen $407 miljoen aan schadevergoeding opleverde.

Vooruitblik op 2026

Toen de hoorzitting eindigde, bespraken wetgevers wat te verwachten in 2026. Verschillende belangrijke trends kwamen naar voren: toegenomen handhaving tegen digitale marktmonopolisering, meer focus op databeheer als concurrentie-instrument, en potentiële wetgevingsupdates voor eeuwenoude antitrustwetten.

'De Digital Markets Act in Europa heeft aangetoond dat uitgebreide platformregulering mogelijk is,' merkte internationale concurrentiedeskundige Dr. Elena Petrova op. 'De vraag is of de VS zal volgen met een eigen kader of zal doorgaan met zaak-voor-zaak rechtszaken.'

De hoorzitting maakte duidelijk dat de tweeledige zorg over platformmacht groeit, waarbij zowel Democraten als Republikeinen frustratie uitten over huidige handhavingsmechanismen. Met meerdere wetsvoorstellen die in het Congres hangen en verschillende grote antitrustzaken die door de rechtbanken gaan, belooft 2026 een cruciaal jaar te worden voor digitaal concurrentiebeleid in Amerika.