Trump koppelt Groenland-ambitie aan gemiste Nobelprijs

Trumps Nobel-frustratie drijft Groenland-ambities

In een opmerkelijke diplomatieke escalatie heeft voormalig Amerikaans president Donald Trump zijn hernieuwde streven om Groenland te verwerven expliciet gekoppeld aan zijn mislukking om de Nobelprijs voor de Vrede te winnen. In een brief aan de Noorse premier Jonas Gahr Støre stelde Trump dat hij, omdat hij de prestigieuze prijs niet kreeg, 'zich niet langer verplicht voelt om puur aan vrede te denken' en zich nu kan richten op wat 'goed en juist is voor de Verenigde Staten.'

Strategisch Arctisch gebied centraal in conflict

De controverse draait om Groenland, 's werelds grootste eiland en een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken. Trump heeft lang interesse getoond in de aankoop van Groenland, verwijzend naar het strategische belang in het Noordpoolgebied. In zijn brief beweerde hij dat Denemarken Groenland niet kan beschermen tegen Rusland of China, en stelde dat 'volledige en totale controle over Groenland' door de VS noodzakelijk is voor de wereldveiligheid.

Groenland maakt via het NAVO-lidmaatschap van Denemarken deel uit van NAVO-gebied, en andere bondgenoten hebben benadrukt dat de kern van het bondgenootschap wederzijdse verdediging is, niet territoriale verwerving. 'Dreigementen horen niet thuis tussen bondgenoten,' antwoordde premier Støre, waarbij hij de Noorse steun voor de Deense soevereiniteit bevestigde.

Onafhankelijkheid Nobelcomité verduidelijkt

De Noorse leider heeft Trump herhaaldelijk uitgelegd dat de Nobelprijs voor de Vrede wordt toegekend door een onafhankelijk comité, niet door de Noorse regering. Het Noorse Nobelcomité opereert los van politieke instellingen, met vijf door het parlement benoemde leden die autonoom functioneren.

Trump claimt dat hij de prijs verdiende voor 'het beëindigen van 8 oorlogen PLUS,' hoewel experts deze beweringen betwisten en opmerken dat het vaak ging om bemiddeling bij wapenstilstanden in plaats van permanente oplossingen. De prijs van 2025 ging naar Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado, die haar medaille later aan Trump aanbood tijdens een ontmoeting in het Witte Huis—een gebaar dat volgens het Nobelcomité onmogelijk is omdat prijzen niet overdraagbaar zijn.

Economische en diplomatieke gevolgen

De situatie heeft aanzienlijke trans-Atlantische spanningen veroorzaakt. Trump kondigde 10% importheffingen aan op goederen uit verschillende Europese landen, waaronder Nederland, tenzij zij zijn Groenland-ambities steunen. De Europese Unie bereidt vergeldingsmaatregelen voor en heeft een spoedtop voor donderdag bijeengeroepen.

Acht NAVO-bondgenoten hebben een gezamenlijke verklaring uitgegeven waarin ze de Deense soevereiniteit over Groenland steunen en waarschuwen dat dreigementen met heffingen de eenheid van het bondgenootschap ondermijnen. 'De wereld is niet veilig tenzij we volledige en totale controle over Groenland hebben,' schreef Trump in zijn brief, waarbij hij de kwestie presenteerde als een nationale veiligheidsimperatief in plaats van een territoriaal geschil.

Dit incident laat zien hoe persoonlijke grieven internationale diplomatie kunnen beïnvloeden, waarbij Trumps Nobel-frustratie nu direct verbonden is met een van de meest gevoelige geopolitieke kwesties in het Noordpoolgebied.