Massale protesten in Denemarken: 'Handen af van Groenland'

Duizenden op straat tegen Trumps annexatieplannen Groenland

In een krachtig solidariteitsbetoon stroomden tienduizenden demonstranten op 17 januari 2026 de straten van Denemarken in om een einde te eisen aan de dreigementen van voormalig Amerikaans president Donald Trump om Groenland te annexeren. De massale protesten, georganiseerd onder de noemer 'Handen af van Groenland', vormen de grootste publieke reactie tot nu toe op Trumps escalerende retoriek over het verwerven van het autonome Deense gebied.

'Groenland is niet te koop'

Op het stadhuisplein in Kopenhagen zwaaiden demonstranten met Groenlandse vlaggen en scandeerden 'Kalaallit Nunaat' (de naam van Groenland in het Groenlands) terwijl ze borden vasthielden met 'Groenland is niet te koop' en 'Respecteer onze soevereiniteit'. Volgens organisatoren deden alleen al in de hoofdstad ongeveer 20.000 mensen mee, met aanvullende protesten die gelijktijdig plaatsvonden in Aarhus, Aalborg, Odense en Kolding.

'De Verenigde Staten waren vroeger onze vrienden. Nu voelt het alsof ze onze vijand zijn,' vertelde een Deense veteraan verslaggevers bij de demonstratie in Aarhus. 'Ze willen Groenland innemen - hoe kan dat? Je kunt niet zomaar een ander land en een ander volk innemen.'

Geopolitieke spanningen escaleren

De protesten vallen samen met een bezoek van Amerikaanse congresleden aan Denemarken en volgen op Trumps recente aankondiging van 10% tarieven op acht Europese landen - waaronder Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het VK, Nederland en Finland - omdat ze zich verzetten tegen Amerikaanse plannen om Groenland te verwerven. Trump heeft gedreigd deze tarieven te verhogen naar 25% tegen 1 juni 2026, tenzij een deal wordt bereikt voor wat hij noemt de 'Complete en Totale aankoop van Groenland'.

Groenland, een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken, staat sinds Trumps terugkeer naar het Witte Huis in 2025 in het centrum van geopolitieke spanningen. De voormalige president heeft herhaaldelijk verklaard dat het verwerven van Groenland 'noodzakelijk is voor de Amerikaanse veiligheid' en heeft militaire interventie niet uitgesloten.

Mislukte diplomatieke inspanningen

Deze week ontmoetten ministers van Buitenlandse Zaken van Denemarken en Groenland de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident J.D. Vance in Washington, maar de gesprekken leverden geen doorbraak op. 'We zijn er niet in geslaagd het Amerikaanse standpunt te veranderen,' verklaarde Deens minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen na de bijeenkomst.

Deskundigen betwijfelen Trumps vermelde veiligheidsmotivaties en wijzen in plaats daarvan op de strategische militaire ligging en waardevolle grondstoffen van Groenland. Het eiland bevat aanzienlijke voorraden uranium en zeldzame aardmetalen, terwijl de positie in het Noordpoolgebied het cruciaal maakt voor raketafsystemen. De VS exploiteert al de Pituffik Space Base (voorheen Thule Air Base) in het noordwesten van Groenland onder een defensieovereenkomst uit 1951 met Denemarken.

Groenlandse oppositie en internationale reactie

In Nuuk, de hoofdstad van Groenland, trokken parallelle demonstraties aanzienlijke menigten die zich verzetten tegen elke Amerikaanse overname. Peilingen geven aan dat ongeveer 85% van de Groenlanders zich verzet tegen toetreding tot de Verenigde Staten, waarbij ze hun autonomie binnen het Deense rijk waarderen.

De situatie heeft een ongekende spanning binnen de NAVO veroorzaakt, aangezien artikel 5-verplichtingen lidstaten zouden verplichten de Deense soevereiniteit te verdedigen als deze wordt bedreigd. Voormalig NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen bekritiseerde Trump omdat hij Groenland gebruikt als afleiding van meer urgente veiligheidszorgen zoals de oorlog van Rusland in Oekraïne.

Europese landen hebben hun inzet voor de soevereiniteit van Groenland getoond, waarbij verschillende landen, waaronder Nederland, hebben aangekondigd militair personeel te sturen om deel te nemen aan aanstaande defensie-oefeningen in Groenlandse wateren.

De protesten vertegenwoordigen een groeiende publieke mobilisatie tegen wat velen zien als een schending van het internationaal recht en het recht op zelfbeschikking. Zoals een demonstrant in Kopenhagen tegen verslaggevers zei: 'Dit gaat niet alleen over Groenland - het gaat over of machtige landen gewoon kunnen nemen wat ze willen van kleinere landen.'