Kritieke Mineralen Wedloop: Keerpunt in 2026

Nu China zijn greep op de verwerking van zeldzame aardmetalen en lithium verstevigt, heeft de Kritieke Mineralen Wedloop een beslissend keerpunt bereikt. Op 4 februari 2026 organiseerde Washington de Critical Minerals Ministerial met vertegenwoordigers uit 54 landen en de Europese Commissie, met 11 nieuwe bilaterale kaders en de lancering van FORGE (Forum on Resource Geostrategic Engagement). Peking controleert ongeveer 90% van de raffinage van zeldzame aardmetalen en 60% van de lithiumchemicaliën, waardoor westerse regeringen alternatieve toeleveringsketens voor EV's, defensie en AI-datacenters moeten opbouwen.

Wat drijft de wedloop om kritieke mineralen?

Het gaat niet alleen om mijnbouw, maar om verwerking, raffinage en productie. China gebruikt zijn bijna-monopolie in raffinage van zeldzame aardmetalen om exportvergunningen op te leggen voor middelzware en zware zeldzame aardmetalen, waaronder dysprosium en terbium voor permanente magneten. Volgens een rapport uit 2026 van The Asia Group controleert Peking ook 80% van het wolfraam en 60% van het antimoon. Sinds 2020 hebben meer dan 100 nieuwe exportbeperkingen de markt in rivaliserende blokken verdeeld; UNCTAD verwacht dat de lithiumvraag tegen 2040 met 353% stijgt.

De ministeriële top in Washington, februari 2026

Onder leiding van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident JD Vance werd de FORGE-alliantie gelanceerd, met Zuid-Korea als voorzitter tot juni 2026. Washington ondertekende 11 bilaterale kaders met Argentinië, Peru, de Filipijnen, de VAE en het VK, en mobiliseerde meer dan 30 miljard dollar. Tot de belangrijkste stappen behoren het Project Vault-reservefonds van 10 miljard dollar, 1,3 miljard dollar voor het Pakistaanse Reko Diq-project en steun voor de Glencore–Orion-cobalt- en kopermemo. Vance verklaarde: We zijn niet langer bereid onze industriële toekomst uit te besteden aan landen die de kraan van de ene op de andere dag kunnen dichtdraaien.

Nieuwe spelers: EU, Saudi-Arabië en de VAE

De Europese Unie duwt zijn EU Critical Raw Materials Act vooruit, selecteert 60 strategische projecten en mikt tegen 2030 op 10% winning, 40% verwerking en 25% recycling. Toch laat een financieringstekort van meer dan 100 miljard euro Europa afhankelijk van China voor 98% van de zeldzame aardmetalen en 97% van het lithium. Saudi-Arabië en de VAE komen ondertussen op als een derde pool en gebruiken staatsfondsen om mijnbouwbelangen te verwerven en raffinagecapaciteit buiten de Chinese invloedssfeer op te bouwen.

Wat betekent dit voor de wereldwijde toeleveringsketens?

Voor EV-fabrikanten, defensieaannemers en de toeleveringsketens van AI-datacenters zullen de komende 24 maanden in het teken staan van diversificatie, voorraadvorming en friend-shoring. Het opbouwen van onafhankelijke verwerking van zeldzame aardmetalen en lithium kan 20 tot 30 jaar duren, met knelpunten in vergunningverlening, infrastructuur en geschoold personeel. De opsplitsing in rivaliserende blokken riskeert bovendien een gesplitste markt waarin normen en prijzen verschillen tussen FORGE en de Chinese staatssystemen.

FAQ: Kritieke Mineralen Wedloop

Wat is de Kritieke Mineralen Wedloop?

Het is de geopolitieke competitie tussen grootmachten om mineralen veilig te stellen die essentieel zijn voor schone energie, defensie en geavanceerde technologie, vooral nu China de verwerking domineert.

Welk land controleert de meeste verwerking van zeldzame aardmetalen?

China controleert ongeveer 90% van de raffinage van zeldzame aardmetalen en 60% van de verwerking van lithiumchemicaliën.

Wat is FORGE?

FORGE, het Forum on Resource Geostrategic Engagement, is een alliantie van 54 landen die in februari 2026 werd gelanceerd om toeleveringsketens van kritieke mineralen te coördineren.

Kan het Westen de Chinese toeleveringsketen snel vervangen?

Nee. Analisten schatten dat het 20 tot 30 jaar kan duren om onafhankelijke verwerkingscapaciteit op te bouwen.

Conclusie: een beslissend decennium begint

De ministeriële top van februari 2026 was een verklaring dat de geopolitieke competitie om mineralen het komende decennium zal bepalen. Of FORGE en de EU erin slagen miljarden om te zetten in operationele mijnen en raffinaderijen, zal bepalen welke economieën de energietransitie en AI-infrastructuur van de toekomst aandrijven.