VS-EU Allianties hervormen toeleveringsketens 2026

De wereldwijde concurrentie om kritische mineralen is in 2026 een nieuwe fase ingegaan, terwijl de Verenigde Staten en de Europese Unie ambitieuze allianties lanceren om de greep van China op de toeleveringsketens van zeldzame aardmetalen en batterijmineralen tegen te gaan. China rafineert meer dan 85% van 's werelds zeldzame aardmetalen en controleert meer dan 60% van de verwerking van batterij-grade lithium en kobalt. Westerse economieën bouwen alternatieve netwerken via bilaterale partnerschappen, strategische voorraden en nieuwe financieringsmechanismen. De Critical Minerals Ministerial van februari 2026 en de EU-uitrol van 60 strategische projecten onder de Critical Raw Materials Act markeren een structurele verschuiving.

China's Greep Verscherpt onder het 15e Vijfjarenplan

Het 15e Vijfjarenplan (2026-2030) van China identificeert zeldzame aardmetalen als concurrentievoordeel. In oktober 2025 voerde China exportcontroles in op zeven zware zeldzame aardmetalen, in 2026 uitgebreid naar verwerkingstechnologie. Indium werd in februari 2025 toegevoegd. Licentiegoedkeuringen voor Europese bedrijven zijn gedaald tot onder 25%, en prijzen buiten China zijn vervijfvoudigd. De China's exportcontroles op zeldzame aardmetalen hebben toegang tot mineralen gepolitiseerd, waardoor fabrikanten nu buitenlandse goedkeuring nodig hebben onder geopolitieke omstandigheden.

De VS-EU Reactie: FORGE, Project Vault en Strategische Partnerschappen

De 2026 Critical Minerals Ministerial en FORGE

Op 4 februari 2026 organiseerde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de Ministerial met 54 landen en de Europese Commissie. Centraal stond de lancering van FORGE (Forum on Resource Geostrategic Engagement), opvolger van het Minerals Security Partnership, voorgezeten door Zuid-Korea. De VS tekenden 11 bilaterale kaders met landen als Argentinië, Marokko, Filipijnen, VAE en VK. Vicepresident Vance stelde een preferentiële handelszone voor met afdwingbare minimumprijzen. De VS-EU partnerschap voor kritische mineralen werd versterkt via een gezamenlijk actieplan gericht op mijnbouw, verwerking, recycling en handelsfacilitatie.

Project Vault: Een Strategische Reserve van $10 Miljard

Op 2 februari 2026 keurde de Export-Import Bank van de VS Project Vault goed, een lening van $10 miljard voor de U.S. Strategic Critical Minerals Reserve. Dit publiek-private partnerschap slaat lithium, zeldzame aardmetalen, kobalt en nikkel op. Bedrijven als Clarios, GE Vernova, Western Digital en Boeing nemen deel. Het project beoogt een positief rendement voor belastingbetalers en vermindert afhankelijkheid van buitenlandse toeleveringsketens. De VS hebben meer dan $30 miljard gemobiliseerd voor kritische mineraalprojecten.

EU Critical Raw Materials Act en 60 Strategische Projecten

De EU Critical Raw Materials Act (CRMA) is operationeel met 60 strategische projecten geselecteerd uit 170 aanvragen. Een tweede ronde trok 160 aanvragen, met focus op de batterijwaardeketen (75 projecten) en zeldzame aardmetalen (21). De projecten omvatten 14 kritische grondstoffen. De EU streeft naar winning van 10% van haar consumptie, verwerking van 40% en recycling van 25% tegen 2030. De Doelstellingen EU Critical Raw Materials Act worden echter uitgedaagd doordat Europa voor 98% van zeldzame aardmetalen en 97% van lithium afhankelijk is van China.

Nieuwe Spelers: Saoedi-Arabië en de VAE

Saoedi-Arabië's Vision 2030 heeft meer dan $4 miljard aan investeringen gedreven via Ma'aden, inclusief een zeldzame aardmetalenraffinaderij in Wa'ad Al Shammal. De VAE investeert meer dan $3 miljard in verwerkingshubs en batterijrecycling. Beide landen positioneren zich als neutrale knooppunten. De Lokalisatie van kritische mineralen in de GCC