Kritieke mineralen: FORGE en $30B plan tegen China

Op 4 februari 2026 organiseerden de Verenigde Staten de eerste Critical Minerals Ministerial in Washington D.C., met vertegenwoordigers van 54 landen en de Europese Commissie. Het ministerieel lanceerde FORGE (Forum on Resource Geostrategic Engagement), een plurilaterale coalitie om een preferentiële handels- en investeringszone voor kritieke mineralen te creëren. Er werden 11 nieuwe bilaterale raamovereenkomsten getekend en er werd meer dan $30 miljard toegezegd voor toeleveringsprojecten, waaronder Project Vault, een strategische reserve van $10 miljard. Het World Economic Forum's Global Risks Report 2026 noemde geo-economische confrontatie de grootste mondiale dreiging.

De strategische context

Kritieke mineralen zoals zeldzame aardmetalen, lithium, kobalt, grafiet en wolfraam zijn essentieel voor EV-batterijen, windturbines, militaire systemen en AI. China controleert ongeveer 90% van de mondiale verwerkingscapaciteit voor zeldzame aardmetalen, 80% voor wolfraam en 60% voor antimoon. De geo-economische confrontatie met China is geïntensiveerd: exportcontroles in 2025-2026 leidden tot prijsstijgingen tot zes keer de normale waarde. Meer dan 80% van de Europese bedrijven blijft afhankelijk van Chinese toeleveringsketens voor essentiële mineralen.

FORGE: Nieuwe architectuur

FORGE vervangt het Minerals Security Partnership en richt zich op een plurilateraal systeem dat ongeveer twee derde van de wereldeconomie bestrijkt. Het werkt met gecoördineerde referentieprijzen en aanpasbare tarieven om marktmanipulatie tegen te gaan. Zuid-Korea bekleedt het voorzitterschap tot juni 2026. De 21 bilaterale raamwerken die in vijf maanden zijn getekend, tonen het momentum aan. Het Pax Silica-initiatief, gericht op halfgeleiders, vult FORGE aan met $250 miljoen van de VS.

Project Vault

President Donald Trump kondigde Project Vault aan, een $12 miljard publiek-privaat partnerschap ($10 miljard EXIM-lening en $2 miljard privé) om een Amerikaanse strategische reserve voor kritieke mineralen op te zetten. Essentiële grondstoffen worden opgeslagen in beveiligde faciliteiten. Partners zijn GE Vernova, Boeing en anderen. Analisten waarschuwen dat voorraadopbouw alleen het structurele probleem van ontoereikende binnenlandse verwerkingscapaciteit niet oplost.

$30 miljard mobilisatie

De VS heeft meer dan $30 miljard gemobiliseerd voor projecten in de toeleveringsketen, inclusief mijnbouw en verwerkingsfaciliteiten. De EXIM Bank's financiering van kritieke mineralen speelt een centrale rol. China's dominantie is gebaseerd op decennia van infrastructuur; het herbouwen van westerse verwerkingscapaciteit zou 20-30 jaar duren, terwijl het geopolitieke venster slechts 12-18 maanden is. Bovendien duurt het openen van een nieuwe mijn in de VS gemiddeld 29 jaar.

Kan FORGE China uitdagen?

Optimisme

Voorstanders wijzen op de ongekende diplomatieke coördinatie. FORGE's structuur kan een parallelle markt creëren die partnerlanden beschermt. De 21 raamwerken in vijf maanden en Project Vault als buffer bieden hoop.

Scepsis

Critici merken op dat FORGE's operationele details onduidelijk zijn: hoe referentieprijzen worden vastgesteld, tariefaanpassingen werken en handhaving plaatsvindt. China's 90% verwerkingsdominantie betekent dat de meeste partnerlanden jarenlang afhankelijk blijven. De 29-jarige VS-vergunningstermijn is niet hervormd. China's overzeese activa in Indonesië, Congo en elders geven hefboomwerking.

Deskundigenperspectieven

'FORGE vertegenwoordigt een verschuiving van bilaterale deal-making naar systemische architectuur, maar handhaving is de sleutel,' zei een senior fellow van de Atlantic Council. 'Project Vault is een slimme hedge, maar de echte oplossing is verwerkingscapaciteit, en dat vereist hervormingen,' aldus een analist van CSIS.

FAQ

Wat is FORGE?

Een plurilaterale coalitie die een preferentiële handels- en investeringszone voor kritieke mineralen creëert met gecoördineerde prijsvloeren en tarieven.

Wat is Project Vault?

Een $12 miljard publiek-privaat partnerschap voor een Amerikaanse strategische reserve om fabrikanten te beschermen tegen leveringsschokken.

Hoeveel controle heeft China?

China controleert 90% van de verwerking van zeldzame aardmetalen, 80% van wolfraam en 60% van antimoon; dominantie blijft tot 2030 boven 80%.

Welke landen tekenden?

11 nieuwe akkoorden met Argentinië, Marokko, Peru, Filipijnen, VAE, VK e.a.; totaal 21 in vijf maanden.

Realistisch?

Analisten verdeeld: FORGE en $30 miljard zijn ongekend, maar China's voorsprong en trage VS-vergunningen (29 jaar) beperken de impact.

Conclusie

Het ministerieel van 2026 is een keerpunt. FORGE, Project Vault en de $30 miljard zijn de meest ambitieuze westerse reactie, maar structurele realiteiten wijzen op beheerde strategische interdependentie. De toekomst van kritieke mineraaltoeleveringsketens wordt bepaald door een complex web van allianties en prijsmechanismen. De komende 12-18 maanden bepalen of FORGE een echt alternatief wordt.