Italië roept ambassadeur terug om vrijlating bar-eigenaar

Diplomatieke crisis na brandtragedie Crans-Montana

Italië heeft een diplomatieke confrontatie met Zwitserland geëscaleerd door zijn ambassadeur terug te roepen en formeel protest aan te tekenen nadat Zwitserse autoriteiten de mede-eigenaar van een nachtclub hebben vrijgelaten waar op nieuwjaarsdag een verwoestende brand 40 mensen het leven kostte. Deze stap vertegenwoordigt een van de ernstigste diplomatieke breuken tussen de buurlanden in recente jaren.

Italiaans premier Giorgia Meloni en minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani hebben ambassadeur Gian Lorenzo Cornado opgeroepen terug te keren naar Rome voor overleg en formeel geprotesteerd tegen de beslissing om Jacques Moretti vrij te laten, de Franse mede-eigenaar van bar Le Constellation in Crans-Montana. Moretti werd vrijdag vrijgelaten na het storten van een borgsom van 200.000 Zwitserse frank (ongeveer €215.000).

'Een belediging voor de herinnering aan slachtoffers'

De Italiaanse regering uitte 'sterke verontwaardiging' over de vrijlating en noemde het 'een belediging voor de herinnering aan de slachtoffers en een affront voor hun families.' In een officiële verklaring benadrukten Meloni en Tajani dat 'heel Italië om waarheid en gerechtigheid roept en respectvolle maatregelen eist in de nasleep van deze ramp.'

De brand op 1 januari 2026 in bar Le Constellation in het Zwitserse skioord Crans-Montana kostte 40 mensen het leven en verwondde 116 anderen, waarvan 83 ernstige brandwonden opliepen. Zes van de slachtoffers waren Italiaanse staatsburgers, en tien andere Italianen raakten gewond bij de tragedie.

Veiligheidszorgen en onderzoek

Onderzoekers vermoeden dat de brand ontstond toen pyrotechnische sterretjes aan champagneflessen brandbaar akoestisch schuim op het plafond ontstaken, wat een snelle flashover veroorzaakte die de overvolle bar binnen seconden in lichterlaaie zette. De locatie was naar verluidt overvol met meer dan 100 mensen toen de brand rond 01:26 uur uitbrak tijdens nieuwjaarsvieringen.

Zwitserse autoriteiten hadden een strafrechtelijk onderzoek geopend tegen Moretti en zijn vrouw Jessica voor dood door schuld, zware mishandeling en brandstichting. Moretti werd aanvankelijk op 9 januari gearresteerd, waarbij officieren van justitie een aanzienlijk vluchtrisico noemden. Een Zwitserse rechtbank keurde zijn vrijlating onder borgtocht echter deze week goed.

Italiaanse autoriteiten hebben zorgen geuit over mogelijke bewijstampering en het risico dat Moretti zou kunnen vluchten. 'Er is een risico dat de bareigenaar op de vlucht slaat en dat bewijsmateriaal in gevaar komt,' aldus de Italiaanse verklaring.

Reacties van nabestaanden

Familieleden van de slachtoffers hebben verwarring en woede geuit over de vrijlatingsbeslissing. Velen delen de zorgen van Italië over bewijsbehoud en gerechtigheid voor hun dierbaren. De tragedie heeft vooral jonge mensen getroffen, waarbij naar verluidt de helft van de slachtoffers jonger dan 18 jaar was.

De brand heeft serieuze vragen opgeroepen over veiligheidsvoorschriften in Zwitserse uitgaansgelegenheden. De brandveiligheid van de bar was volgens de burgemeester van Crans-Montana voor het laatst meer dan zes jaar geleden gecontroleerd. De Moretti's hadden eerder te maken met juridische problemen, waaronder een onderzoek in 2020 naar misbruik van COVID-19-steunfondsen en eerdere veroordelingen van Jacques Moretti in Frankrijk voor fraude en 'gekwalificeerde pooierij'.

De diplomatieke actie van Italië vertegenwoordigt een significante escalatie in wat een internationale tragedie met grensoverschrijdende implicaties is geworden. Het terugroepen van een ambassadeur is doorgaans voorbehouden aan ernstige geschillen tussen landen en geeft aan dat Rome vastbesloten is gerechtigheid na te streven voor zijn burgers die door de ramp zijn getroffen.

Bronnen: Politico EU, Wikipedia, NBC News