Siciliaans stadje getroffen door tweede aardverschuiving in 30 jaar

Geologisch nachtmerrie keert terug in Niscemi

Het Siciliaanse stadje Niscemi wordt geconfronteerd met een verwoestende geologische crisis nadat een enorme aardverschuiving ongeveer 1.500 inwoners heeft gedwongen hun huizen te verlaten. De ramp, veroorzaakt door zware regenval van Storm Harry, heeft een 4 kilometer lange kloof gecreëerd die blijft verbreden en het historische centrum van deze gemeenschap van 27.000 mensen dreigt te verzwelgen.

'Ik heb dit huis een jaar geleden gekocht,' vertelde een bewoner aan de lokale televisie. 'Ik heb veel geld geïnvesteerd, maar nu heb ik niets meer.' Zijn verhaal weerspiegelt dat van honderden anderen die gedwongen zijn hun huizen te verlaten, zonder te weten of ze ooit nog terug kunnen.

Geschiedenis herhaalt zich

Wat deze ramp bijzonder pijnlijk maakt voor de inwoners van Niscemi is dat het de tweede grote aardverschuiving is die het stadje in minder dan 30 jaar treft. In 1997 verwoestte een vergelijkbare geologische gebeurtenis een deel van het stadje, beschadigde de Santa Croci-kerk zo ernstig dat deze moest worden gesloopt en dwong 400 mensen hun huizen te verlaten.

'Deze aardverschuiving is op exact dezelfde plek als die van dertig jaar geleden,' legde lokale restauranteigenaar Ezio Cona uit. 'Daar zijn mensen boos over.' Na de ramp van 1997 werden beloften gedaan om te investeren in preventieve maatregelen, maar die toezeggingen werden nooit nagekomen.

De geologische realiteit

De kwetsbaarheid van Niscemi komt voort uit zijn unieke geologische samenstelling. Het stadje is gebouwd op een zandheuvel bovenop kleigrond - een recept voor een ramp tijdens zware regenval. Wanneer regenwater de zandige bovenlaag verzadigt, voorkomt de ondoorlatende klei eronder een goede afwatering, waardoor een smerend oppervlak ontstaat dat de bovenste lagen laat schuiven.

Geoloog Giuseppe Collura legt uit dat dit een complexe aardverschuiving is met zowel roterende als vlakke schuifcomponenten. Het gebied is geclassificeerd als zeer hoog aardverschuivingsrisico (P4) door het Italiaanse Instituut voor Milieubescherming en Onderzoek (ISPRA).

Noodhulp en gemeenschapsimpact

De Italiaanse regering heeft de noodtoestand uitgeroepen voor de zuidelijke regio's die zijn getroffen door Storm Harry, die naar schatting €1 miljard schade heeft veroorzaakt in Sicilië, Calabrië en Sardinië. Alleen Sicilië leed ongeveer €740 miljoen aan verliezen.

Burgemeester Massimiliano Conti beschreef de situatie als 'dramatisch,' en merkte op dat de aardverschuiving dinsdagochtend nog eens 10 meter was gezakt. 'De hele heuvel dreigt in te storten,' zei Fabio Ciciliano, hoofd van Burgerbescherming, na inspectie van de rampplek.

Lokale bedrijven zijn zwaar getroffen. Restauranteigenaar Vincenzo Arena moest zijn zaak sluiten nadat autoriteiten de 'rode zone' hadden uitgebreid tot 150 meter van de aardverschuivingsfront. 'Mensen raken hier hun huis en hun werk kwijt,' betreurde hij.

Klimaatverband

Deskundigen wijzen op klimaatverandering als een bijdragende factor aan de toenemende frequentie en ernst van dergelijke gebeurtenissen in de Middellandse Zee-regio. Storm Harry leverde ongeveer 150 mm neerslag over een week, wat de al fragiele geologie van de regio overweldigde.

De ramp benadrukt het snijvlak van klimaatverandering, stedelijke ontwikkeling op onstabiel terrein en ontoereikende rampenparaatheid. Zoals een bewoner het verwoordde: 'Het hart van ons stadje zal nooit meer hetzelfde zijn. Het café waar we hier allemaal opgegroeid zijn, bestaat niet meer.'

Voor nu wachten de inwoners van Niscemi in onzekerheid, ondergebracht in noodopvang zoals de lokale sporthal, zich afvragend of hun stadje deze tweede geologische aanval in een generatie kan overleven.