Hoofddoekdocent ontslagen: Belgisch neutraliteitsverbod

Een Belgische leerkracht in Oost-Vlaanderen is ontslagen omdat ze weigerde haar hoofddoek af te doen. Het is naar verluidt de eerste keer in Vlaanderen dat een leraar expliciet wordt ontslagen voor het dragen van een hoofddoek. Hadija Amajoud, die lesgaf aan Kiempunt Campus Assenede, verloor maandag haar vaste benoeming na een tweede tuchtprocedure onder de neutraliteitsregels van de provincie.

Achtergrond: wat leidde tot het ontslag?

Amajoud begon in september 2022 bij de provinciale school, al met hoofddoek, toen er nog geen verbod gold. Het conflict begon nadat Oost-Vlaanderen vanaf 1 september 2024 een aangepast personeelsreglement invoerde dat zichtbare religieuze en levensbeschouwelijke symbolen voor personeel verbiedt, met een uitzondering voor godsdienstleraren. De provincie bood haar een functie als leraar islamitische godsdienst aan, maar ze weigerde. "Ik wil niet tot mijn geloof herleid worden. Ik vind het een vreemd voorstel: je draagt een hoofddoek? Dan ga je maar islam geven," zei ze.

Tijdlijn van het hoofddoekconflict

• September 2022: Amajoud begint met hoofddoek in Assenede.
• 1 januari 2024: Ze krijgt een vaste benoeming.
• Mei 2024: De provincie start een tuchtprocedure, later gepauzeerd.
• 1 september 2024: Nieuwe regels verbieden zichtbare religieuze symbolen.
• September 2026: Na een tweede procedure wordt Amajoud ontslagen.

De Vlaamse neutraliteitsregels voor leerkrachten hebben een debat doen oplaaien in heel België, waar onderwijsregulering op provinciaal niveau ligt en niet nationaal. De coalitie in Oost-Vlaanderen bestaat uit N-VA, CD&V en Vooruit.

De juridische strijd: VMRI tegenover de rechter

Amajoud stapte naar het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI), dat haar in het gelijk stelde. Het instituut zag directe discriminatie vóór de nieuwe regels en indirecte discriminatie erna, omdat neutrale kledingvoorschriften moslimvrouwen dwingen te kiezen tussen hun baan en een deel van hun identiteit. Bewijs dat een hoofddoek de neutraliteit van lessen schaadt, vond het niet.

Wat het Vlaams Mensenrechteninstituut aanbeval

• Amajoud met haar hoofddoek laten verderwerken.
• Het algemene verbod op religieuze symbolen voor leerkrachten in het Oost-Vlaamse provincieonderwijs intrekken.

Het advies was echter niet juridisch bindend. Een rechter verwierp in mei 2026 haar claim: ze had voor een carrière in het onderwijs gekozen en moest zich houden aan de democratisch goedgekeurde regels van de provinciale raad. Het juridische precedent rond het Belgische hoofddoekverbod wordt mogelijk verder getest, want vakbond ACOD gaat in beroep.

Gevolgen van het ontslag

Amajoud zegt dat de zaak verder reikt dan haar persoonlijke situatie. "Het gaat niet alleen over mijn hoofddoek of over mij persoonlijk. Voor mij gaat het veel breder, over een fundamenteel recht op religieuze expressie," zei ze. "Ik verlies niet alleen mijn baan, maar ook mijn inkomen, mijn zekerheid en mijn vaste benoeming." Ze wijst ook op het lerarentekort: waarom moet een leerkracht juist nu vertrekken?

De provincie breidde de neutraliteitsregels vanaf 1 september 2026 uit naar leerlingen, zodat ook zij geen religieuze kleding of symbolen meer mogen dragen. Experts in religieuze vrijheid in het onderwijs merken op dat de uitspraak soortgelijke debatten kan beïnvloeden in andere Belgische provincies en Europese landen.

FAQ: hoofddoekverbod in het Oost-Vlaamse onderwijs

Waarom werd Hadija Amajoud ontslagen?

Ze weigerde haar hoofddoek af te doen tijdens het lesgeven, wat in strijd is met de neutraliteitsregels van Oost-Vlaanderen die sinds 1 september 2024 zichtbare religieuze symbolen voor personeel verbieden.

Is een hoofddoek illegaal in Belgische scholen?

De regels verschillen per provincie en onderwijsnet. In het Oost-Vlaamse provinciaal onderwijs mogen zowel leerkrachten als leerlingen geen zichtbare religieuze of levensbeschouwelijke symbolen dragen, met uitzondering van godsdienstleraren.

Wat zei het Vlaams Mensenrechteninstituut?

Het VMRI stelde directe discriminatie vast vóór de nieuwe regels en indirecte discriminatie erna. Het adviseerde Amajoud met hoofddoek te laten werken en het algemene verbod in te trekken, maar dat advies was niet bindend.

Gaat de docente in beroep?

Ja, de vakbond ACOD heeft aangekondigd beroep aan te tekenen tegen het ontslag, wat mogelijk een juridisch precedent schept voor godsdienstvrijheid in het Vlaamse openbaar onderwijs.