Frankrijk stemt voor verbod op sociale media onder 15 jaar

Historische stemming zet toon voor Europese aanpak sociale media

In een baanbrekende beslissing die de digitale jeugd in Europa zou kunnen hervormen, heeft de Franse Nationale Vergadering met overweldigende meerderheid gestemd voor een verbod op sociale media voor kinderen onder de 15 jaar. De wetgeving, aangenomen met 116 stemmen voor en slechts 23 tegen, vertegenwoordigt een van de meest vergaande overheidsinterventies in het digitale jeugdleven in de westerse wereld.

Het wetsvoorstel, voorgesteld door centrumpolitica Laure Miller van president Emmanuel Macrons partij Renaissance, gaat nu naar de Franse Senaat voor definitieve goedkeuring half februari. Als het zoals verwacht wordt aangenomen, treedt het verbod in werking aan het begin van het volgende schooljaar in september 2026.

Bescherming van jonge geesten tegen digitale schade

Tijdens het emotionele parlementaire debat noemde Miller de namen van jonge meisjes die zichzelf van het leven hadden beroofd na beïnvloeding door sociale media. 'Onze kinderen lezen minder, bewegen minder, slapen minder en vergelijken zichzelf constant met anderen,' vertelde ze de vergadering, waarbij ze benadrukte wat ze noemde de 'duidelijke en simpele waarheid: sociale netwerken zijn schadelijk.'

President Macron heeft zijn volledige gewicht achter de wetgeving gezet en verklaarde in een recente videoverklaring: 'De emoties van onze kinderen en tieners zijn niet te koop en mogen niet gemanipuleerd worden, noch door Amerikaanse platforms, noch door Chinese algoritmes.'

Het Franse ministerie van Onderwijs heeft leeftijd 15 geïdentificeerd als een kritische drempel, samenvallend met de overgang van de middelbare school (collège) naar de bovenbouw (lycée). De wetgeving zou ook bestaande smartphoneverboden op middelbare scholen uitbreiden naar alle middelbare scholen in het land.

Wereldwijde trend naar digitale bescherming

Frankrijk volgt Australië, dat in december 2025 een vergelijkbaar verbod voor kinderen onder de 16 implementeerde. Australische autoriteiten hebben al bijna 5 miljoen sociale media-accounts van minderjarige gebruikers verwijderd, waarbij platforms zoals Instagram, Facebook, TikTok en Snapchat miljoenenboetes riskeren voor niet-naleving.

De beweging krijgt momentum in heel Europa. Denemarken heeft aangekondigd dit jaar een verbod voor kinderen onder de 15 te implementeren, terwijl Noorwegen, Griekenland, het Verenigd Koninkrijk en Maleisië allemaal soortgelijke maatregelen overwegen. De Europese Commissie onderzoekt ook mogelijke EU-brede regelgeving.

In Nederland adviseerde de regering vorig jaar tegen het gebruik van sociale media voor kinderen onder de 15 en raadde aan smartphonebezit uit te stellen tot de middelbare school, hoewel er nog geen bindende wetgeving is ingevoerd.

Implementatie-uitdagingen en kritiek

Ondanks brede politieke steun blijven er belangrijke vragen over handhaving. De linkse partij La France Insoumise heeft scepsis geuit over de haalbaarheid van het verbod, waarbij werd opgemerkt dat technisch onderlegde tieners leeftijdsbeperkingen gemakkelijk kunnen omzeilen.

Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin observeerde: 'Hoewel de eerste horde van wetgeving waarschijnlijk wordt genomen, is de grotere vraag hoe zo'n verbod kan worden gehandhaafd. Hoe kunnen we voorkomen dat jongeren leeftijdslimieten omzeilen? En in hoeverre kan Frankrijk de medewerking van socialemediabedrijven afdwingen?'

De wetgeving specificeert niet welke platforms verboden zouden worden, maar zou sociale mediabedrijven verplichten robuuste leeftijdsverificatiesystemen te implementeren. Methoden die worden overwogen zijn ID-verificatie vergelijkbaar met die gebruikt voor volwassen websites of AI-gebaseerde leeftijdsschattingstechnologie.

Onderzoek ondersteunt groeiende zorgen

De stap komt te midden van toenemend wetenschappelijk bewijs over de impact van sociale media op ontwikkelende hersenen. Volgens Wikipedia's onderzoekssamenvatting is overmatig gebruik van sociale media in verband gebracht met verminderde grijze stof in hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor aandacht en impulscontrole. Studies tonen consistent verbanden aan tussen intensief socialemediagebruik en verhoogde percentages angst, depressie, slaapstoornissen en eetstoornissen onder adolescenten.

Terwijl Frankrijk zich positioneert aan de voorhoede van digitale kinderbescherming, kijkt de wereld toe of dit gedurfde experiment in digitale regulering zal slagen in het creëren van gezondere jeugdjaren of onoverkomelijke implementatie-uitdagingen zal tegenkomen in onze steeds meer verbonden wereld.