Australië haalt 4,7 miljoen sociale media-accounts onder 16 offline

Australisch verbod op sociale media toont eerste resultaten

In een baanbrekende maatregel die wereldwijd door overheden wordt gevolgd, heeft Australië ongeveer 4,7 miljoen sociale media-accounts van kinderen onder de 16 verwijderd of de toegang beperkt tijdens de eerste maand van het historische verbod. De Australische toezichthouder eSafety maakte deze voorlopige resultaten bekend, wat de eerste grote evaluatie vormt van 's werelds strengste leeftijdsbeperkingen voor sociale media.

Ongekende regelgevende actie

De Australische wet, die op 10 december 2025 in werking trad, verplicht sociale mediaplatforms om 'redelijke stappen' te nemen om te voorkomen dat Australiërs onder de 16 accounts aanmaken of behouden. De wetgeving geldt voor tien grote platforms waaronder Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X (voorheen Twitter), YouTube, Threads, Reddit, Twitch en Kick. Bedrijven riskeren boetes tot A$49,5 miljoen (ongeveer €30 miljoen) voor niet-naleving.

eSafety-commissaris Julie Inman Grant verklaarde: 'Deze eerste resultaten tonen aan dat grote platforms betekenisvolle stappen nemen om te voorkomen dat jongeren onder de 16 accounts hebben. Hoewel we weten dat sommige accounts nog actief zijn en de naleving nog wordt beoordeeld, vertegenwoordigt dit significante vooruitgang.'

Wereldwijde golfbeweging

Australië's gedurfde stap heeft een golf van vergelijkbare voorstellen wereldwijd veroorzaakt. Landen waaronder Denemarken, Noorwegen, Griekenland, Frankrijk en Maleisië hebben plannen aangekondigd voor vergelijkbare beperkingen, terwijl de Europese Commissie continentbrede maatregelen overweegt. De Britse Online Safety Act verplicht ook strengere leeftijdsverificatiestandaarden.

In Nederland weerspiegelt de situatie een groeiende Europese bezorgdheid. Een groep van 1.400 artsen, wetenschappers en gezondheidsexperts ondertekende in mei 2025 een open brief waarin ze politici opriepen wettelijke leeftijdsbeperkingen in te voeren. Het demissionaire kabinet adviseerde sociale media en smartphonegebruik pas vanaf 15 jaar, hoewel dit richtlijn blijft in plaats van wet.

Mentale gezondheid drijft beleid

De Australische wetgeving werd aangedreven door toenemend bewijs over de impact van sociale media op de mentale gezondheid van jongeren. Onderzoek dat door de overheid wordt aangehaald toont aan dat 96% van de Australische kinderen van 10-15 jaar sociale media gebruikt, waarbij 70% wordt blootgesteld aan schadelijk materiaal. Premier Anthony Albanese benadrukte: 'We nemen deze maatregel om onze kinderen te beschermen tegen de druk, angst en criminaliteit die gepaard kunnen gaan met sociale mediagebruik.'

Critici wijzen echter op uitdagingen. Oppositiepolitici merken op dat sommige accounts opnieuw zijn geactiveerd en dat leeftijdsverificatietools kunnen worden omzeild. Privacyvoorstanders uiten zorgen over gegevensverzameling via gezichtsherkenning en overheids-ID-verificatiemethoden die door platforms worden geïmplementeerd.

Industriële reactie en implementatie-uitdagingen

Socialemediabedrijven hebben verschillende benaderingen voor naleving gekozen. Meta meldde bijna 550.000 accounts te hebben geblokkeerd op Facebook, Instagram en Threads. Platforms gebruiken technologieën waaronder overheids-ID-verificatie, gezichtsherkenning en leeftijdsinferentie-algoritmen in plaats van te vertrouwen op zelfcertificering.

Industriegroepen hebben zorgen geuit over implementatiemoeilijkheden en privacyrisico's. Sommige bedrijven overwegen juridische uitdagingen en beweren dat de technologie voor betrouwbare leeftijdsverificatie nog niet volwassen genoeg is. Ondertussen waarschuwen experts dat vastberaden tieners beperkingen kunnen omzeilen met VPN's of nepaccounts.

Vooruitblik

De werkelijke impact van Australië's leeftijdsbeperkingen voor sociale media zal over jaren worden gemeten, volgens commissaris Inman Grant. eSafety voert een longitudinale evaluatie uit in samenwerking met jeugd-ggz-experts om de generatie-effecten van het beleid te beoordelen.

Terwijl andere landen Australië's experiment volgen, gaat het debat verder over het balanceren van kinderbescherming met digitale rechten. Met 4,7 miljoen accounts die al zijn getroffen, heeft Australië een definitieve stap gezet om de relatie van kinderen met sociale media in het digitale tijdperk te herdefiniëren.