Frankrijk wil sociale media verbieden voor jongeren onder 15 jaar

Frankrijk neemt drastische maatregelen om jeugd te beschermen tegen sociale media

In een ambitieuze poging om de groeiende zorgen over de mentale gezondheid van jongeren aan te pakken, bereidt de Franse regering een alomvattend verbod voor op sociale media voor kinderen onder de 15 jaar. Volgens een wetsvoorstel dat door AFP is ingezien en door meerdere bronnen is bevestigd, zou het verbod ingaan op 1 september 2026, waarmee Frankrijk een van Europa's meest vergaande pogingen onderneemt om het digitale leven van kinderen te reguleren.

Het voorgestelde wetsvoorstel

Het tweeledige wetsvoorstel, dat momenteel juridisch wordt beoordeeld, zou 'het verstrekken van een sociale netwerkdienst door een online platform aan een minderjarige jonger dan vijftien jaar' verbieden. Deze vergaande maatregel maakt deel uit van president Emmanuel Macrons prioriteit om Franse jongeren te beschermen tegen wat hij de 'toxische' effecten van sociale mediaplatforms noemt.

'We kunnen niet toekijken terwijl onze kinderen worden blootgesteld aan inhoud die hun ontwikkeling en mentale gezondheid schaadt,' zei Macron volgens interne discussies over de wetgeving. 'Dit gaat over het creëren van een veiligere digitale omgeving voor de volgende generatie.'

Uitbreiding van bestaande beperkingen

Het voorgestelde verbod beperkt zich niet tot sociale media. Het wil ook het bestaande verbod op mobiele telefoons op scholen uitbreiden van alleen basisscholen en middelbare scholen naar ook de bovenbouw van het voortgezet onderwijs. Dit zou een alomvattend beleid creëren dat het hele verplichte onderwijsstelsel bestrijkt, van de kleuterschool tot het einde van het secundair onderwijs.

De rechtvaardiging van de regering verwijst naar 'talloze studies en rapporten' die risico's documenteren die verband houden met overmatige blootstelling aan digitale schermen, waaronder 'blootstelling aan ongepaste inhoud,' 'cyberpesten' en 'slaapstoornissen.' Deze zorgen sluiten aan bij groeiend internationaal bewijs over de impact van sociale media op de mentale gezondheid van adolescenten.

Regelgevend kader en handhaving

Het eerste artikel van het voorgestelde wetsvoorstel zou worden geïntegreerd in de Franse Wet op het Vertrouwen in de Digitale Economie (LCEN) en zou ARCOM, de Franse Toezichthouder voor Audiovisuele en Digitale Communicatie, belasten met handhavingstaken. Deze regelgevende instantie zou toezicht houden op naleving en mogelijk boetes opleggen aan platforms die geen adequate leeftijdsverificatiemaatregelen implementeren.

'We hebben robuuste mechanismen nodig om ervoor te zorgen dat platforms hun verantwoordelijkheden serieus nemen,' legde Anne Le Hénanff, de Franse minister van Kunstmatige Intelligentie en Digitale Zaken, uit in een recent interview met Le Parisien. 'Deze wetgeving moet zowel effectief zijn als compatibel met het Europese recht, met name de Digital Services Act.'

Leren van internationale voorbeelden

Frankrijks stap volgt op Australiës baanbrekende verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar, dat in december 2025 van kracht werd. Vroege rapporten uit Australië suggereren echter uitdagingen met handhaving, aangezien jonge gebruikers migreren naar alternatieve platforms zoals Lemon8, Yope en Coverstar. Volgens ABC News Australia heeft dit een 'whack-a-mole'-situatie gecreëerd waarbij beperkingen op grote platforms activiteit simpelweg verplaatsen naar minder gereguleerde alternatieven.

Frankrijk lijkt deze uitdagingen zorgvuldig te bestuderen. Het voorgestelde wetsvoorstel is bedoeld om 'kort en compatibel met Europees recht' te zijn, volgens minister Le Hénanff, specifiek ontworpen om te werken binnen het kader van de EU's Digital Services Act (DSA), die uitgebreide regels vaststelt voor digitale platforms in de Europese Unie.

Eerdere pogingen en huidige context

Dit is niet Frankrijks eerste poging om digitale leeftijdsbeperkingen vast te stellen. Een wet uit 2023 die een 'digitale meerderjarigheid' op 15-jarige leeftijd zou hebben vastgesteld, werd op Europees niveau geblokkeerd vanwege conflicten met bestaande regelgeving. Het huidige voorstel vertegenwoordigt een zorgvuldiger benadering die probeert te navigeren door het complexe landschap van het EU-digitaalbeleid.

De wetgevingspush komt te midden van groeiende publieke bezorgdheid over de impact van sociale media op jongeren. Een IPSOS-peiling geciteerd door Deutsche Welle toont aan dat 80% van de Franse inwoners een verbod op sociale netwerken voor kinderen onder de 14 jaar steunt, wat wijst op sterke publieke steun voor de aanpak van de regering.

Bredere Europese context

Frankrijks initiatief weerspiegelt een bredere Europese trend naar strengere regulering van digitale platforms. De Digital Services Act van de Europese Unie, die in 2022 van kracht werd, stelt een alomvattend kader vast voor platformverantwoordelijkheid en inhoudsmoderatie. Frankrijks voorgestelde verbod zou binnen dit kader opereren terwijl het verder gaat dan de huidige EU-brede vereisten.

Verschillende andere Europese landen overwegen vergelijkbare maatregelen. Denemarken, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk hebben allemaal onderzoeken gelanceerd of wetgeving voorgesteld die het sociale mediagebruik van kinderen aanpakt, hoewel nog geen van hen beperkingen heeft geïmplementeerd die zo alomvattend zijn als die voorgesteld door Frankrijk.

Implementatietijdlijn en volgende stappen

Het wetsvoorstel wordt naar verwachting begin 2026 in het Franse parlement besproken, waarbij president Macron heeft aangekondigd dat de discussies 'al in januari' moeten beginnen. Indien aangenomen, zou de wet platforms ongeveer acht maanden geven om de noodzakelijke leeftijdsverificatiesystemen te implementeren vóór de deadline van september 2026.

Deze tijdlijn maakt ruimte voor wat regeringsfunctionarissen een 'gefaseerde implementatie' noemen, die zowel platforms als gezinnen tijd geeft om zich aan te passen. Critici hebben echter zorgen geuit over handhavingsuitdagingen, privacy-implicaties van leeftijdsverificatiesystemen en mogelijke conflicten met fundamentele rechten onder EU-recht.

Terwijl Frankrijk doorgaat met deze ambitieuze wetgeving, zal de wereld aandachtig toekijken. Het succes of falen van deze aanpak zou het digitale beleid in heel Europa en daarbuiten kunnen beïnvloeden, en mogelijk vormgeven hoe samenlevingen digitale innovatie balanceren met kinderbescherming in de komende jaren.