Japanse stad sluit 94 scholen na eerste berenwaarneming ooit

In een ongekende actie sloot de Japanse stad Utsunomiya, ongeveer 100 kilometer ten noorden van Tokio, op maandag alle 94 basisscholen en middelbare scholen na de allereerste geregistreerde berenwaarneming. De Aziatische zwarte beer werd zaterdagavond voor het eerst gezien in een woonwijk nabij een park en is nog steeds voortvluchtig, met de laatste waarneming maandagochtend vroeg op slechts een halve kilometer van een middelbare school. Dit incident benadrukt een groeiende crisis van mens-beer conflicten in Japan, waar berenpopulaties zijn gestegen en ontmoetingen in stedelijke gebieden steeds vaker voorkomen.

Achtergrond: De stijgende berencrisis in Japan

Japan heeft de afgelopen jaren een dramatische toename van berengerelateerde incidenten gezien. Volgens het Ministerie van Milieu is de populatie Aziatische zwarte beren sinds 2012 verdrievoudigd, van ongeveer 15.000 naar naar schatting 44.000. De Ussuri bruine beer op Hokkaido is ook verdubbeld. In 2025 registreerde Japan 13 doden en meer dan 100 gewonden door berenontmoetingen, het hoogste aantal sinds het begin van de registratie. De stijgende berenaanvallen in Japan hebben de regering ertoe aangezet dit jaar een taskforce op te richten om slachtoffers te beperken.

Wat gebeurde er in Utsunomiya?

De beer werd zaterdagavond voor het eerst gezien in een park in Utsunomiya, een stad met ongeveer 500.000 inwoners. Ondanks pogingen van lokale autoriteiten om het dier te vangen, bleef het op vrije voeten. Maandagochtend vroeg werd de beer gespot nabij een middelbare school, wat de stad ertoe aanzette alle 94 openbare scholen te sluiten als voorzorgsmaatregel. Stadsfunctionarissen verklaarden dat de scholen gesloten blijven totdat de beer is gevangen en de veiligheid kan worden gegarandeerd. Dit is de eerste keer dat er ooit een beer in Utsunomiya is gezien, wat een significante uitbreiding van berenhabitat naar stedelijke gebieden markeert.

Eerder incident in Fukushima

Vorige week nog liet een berenaanval in de naburige prefectuur Fukushima minstens vier gewonden. Beveiligingscamera's toonden een zwarte beer die een werknemer bij de ingang van een fabriek achtervolgde en hem tegen de grond sloeg. Dergelijke incidenten waren ooit zeldzaam in dichtbevolkte regio's van Japan, maar komen nu met alarmerende frequentie voor.

Waarom nemen berenontmoetingen toe?

Deskundigen wijzen op verschillende factoren die de toename van mens-beer conflicten aandrijven:

• Klimaatverandering: Warmere temperaturen en onregelmatige weerpatronen hebben geleid tot slechte mastjaren, waardoor de beschikbaarheid van natuurlijke voedselbronnen zoals eikels en beukennootjes afneemt. Dit dwingt beren om menselijke nederzettingen te betreden op zoek naar voedsel.
• Ontvolking van het platteland: De vergrijzing en migratie naar steden hebben veel dorpen verlaten achtergelaten. Landbouwgrond wordt bos, wat nieuwe habitat voor beren creëert terwijl de menselijke aanwezigheid die hen ooit op afstand hield, afneemt.
• Daling van de jacht: Het aantal vergunde jagers in Japan is gedaald van 517.800 in 1975 naar slechts 218.500 in 2020, met een gemiddelde leeftijd van boven de 65. Dit heeft het afschieten van berenpopulaties drastisch verminderd.
• Succesvolle bescherming: Eerdere natuurbeschermingsinspanningen beschermden berenhabitats en beperkten de jacht, waardoor populaties robuust konden herstellen.

Wildbioloog Masahiro Ohnishi merkte op dat de combinatie van deze factoren een perfecte storm heeft gecreëerd. De impact van klimaatverandering op wilde dieren is bijzonder acuut in Japan, waar beren sterk afhankelijk zijn van specifieke boommast die nu regelmatig mislukt.

Overheidsreactie en toekomstige maatregelen

In reactie op de escalerende crisis heeft het Japanse Ministerie van Milieu een budget van $25 miljoen voorgesteld voor lokale respons teams en voorlichtingsprogramma's. De overheid heeft ook de inzet van Self-Defense Forces goedgekeurd om te helpen bij berenbeheer en heeft de politie toestemming gegeven om beren te doden wanneer nodig. Sommige prefecturen hebben vangstdoelen gesteld en creëren bufferzones tussen berenhabitats en woonwijken.

Natuurbeschermers pleiten echter voor langetermijnoplossingen die gericht zijn op coëxistentie in plaats van alleen afschot. Aanbevelingen zijn onder meer verbeterd afvalbeheer om voedselaantrekkende factoren te verwijderen, herbebossing met inheemse voedselbomen en gemeenschapsgerichte natuurpatrouilles.

FAQ: Berenontmoetingen in Japan

Wat moet ik doen als ik een beer tegenkom in Japan?

Blijf kalm, ren niet weg, en loop langzaam achteruit terwijl je de beer in de gaten houdt. Vermijd oogcontact en maak jezelf groter door je armen omhoog te steken. Bij een aanval: gebruik berenspray indien beschikbaar, of speel dood bij een defensieve aanval.

Hoe vaak komen berenaanvallen voor in Japan?

Berenaanvallen zijn sterk gestegen: in 2025 waren er 13 doden en meer dan 100 gewonden. In 2024 waren er meer dan 20.000 berenwaarnemingen in het hele land.

Welke berensoorten leven in Japan?

Japan heeft twee soorten: de Aziatische zwarte beer (Ursus thibetanus) op Honshu en Shikoku, en de Ussuri bruine beer (Ursus arctos) op Hokkaido.

Waarom komen beren naar de steden?

Klimaatverandering heeft natuurlijke voedselbronnen zoals eikels en beukennootjes verminderd, waardoor beren gedwongen worden voedsel te zoeken in menselijke nederzettingen. Ontvolking van het platteland en verlaten landbouwgrond trekken beren ook dichter naar stedelijke gebieden.

Wat doet de overheid aan de berencrisis?

Japan heeft een taskforce opgericht, $25 miljoen aan financiering voorgesteld, de politie gemachtigd om beren te doden en Self-Defense Forces ingezet voor berenbeheer. Sommige regio's implementeren vangstquota en bufferzones.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving van Kyodo News, The Independent, The Wildlife Society, en Conservation Frontlines.