Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Begin 2026 lanceerden de VS twee baanbrekende initiatieven om China's greep op kritieke mineralen te doorbreken: Project Vault, een strategische reserve van $12 miljard, en FORGE, een multilateraal kader met 54 landen. De EU volgde met 60 strategische projecten onder de Critical Raw Materials Act. Deze overlappende westerse strategieën creëren een preferentieel handelsblok met gecoördineerde prijsvloeren voor kobalt en lithium, terwijl ze de risico's van marktsplitsing en nieuwe afhankelijkheden onderzoeken. Het duurt 5 tot 7 jaar om China's 80%+ aandeel in zeldzame aardmetalen en grafietverwerking uit te dagen.
Project Vault: Strategische reserve van $12 miljard
Op 2 februari 2026 keurde de Export-Import Bank (EXIM) een lening van $10 miljard goed voor Project Vault, een publiek-private samenwerking die de Amerikaanse strategische reserve voor kritieke mineralen opzet. Met bijna $2 miljard aan private investeringen van partijen als Hartree Partners en Mercuria Americas bedraagt de totale inzet $12 miljard. De reserve slaat essentiële grondstoffen op in binnenlandse faciliteiten, met eerste OEM's zoals Clarios en Boeing. EXIM-voorzitter John Jovanovic beschreef het initiatief als een positief rendement voor belastingbetalers. De Project Vault strategische reserve beschermt fabrikanten tegen aanbodschokken en vermindert afhankelijkheid van buitenlandse ketens.
FORGE: Van MSP naar een kader met 54 landen
Op 4 februari 2026 hield het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de eerste Critical Minerals Ministerial, geleid door minister Marco Rubio en vicepresident JD Vance, met vertegenwoordigers uit 54 landen. FORGE (Forum on Resource Geostrategic Engagement) vervangt het Minerals Security Partnership. Het werkt op basis van 'lidmaatschap door handel', waarbij deelname afhangt van het naleven van gedeelde handelsregels. Er werden 11 nieuwe bilaterale kaders getekend met landen als Argentinië, Marokko en de Filipijnen, wat het totaal op 21 deals in vijf maanden brengt. De VS mobiliseerden meer dan $30 miljard voor projecten. Het FORGE multilaterale kader bouwt veilige, gediversifieerde toeleveringsketens voor AI, robotica, batterijen en defensie.
EU's parallelle inzet: CRMA en actieplan VS-EU
De EU selecteerde 60 strategische projecten onder de Critical Raw Materials Act (CRMA) voor lithium, kobalt, zeldzame aardmetalen en grafiet. Op 24 april 2026 kondigden de VS en de EU het actieplan voor kritieke mineralen aan. Dit coördineert handelsbeleid en streeft naar een bindende plurilaterale overeenkomst. De EU Critical Raw Materials Act versnelt vergunningverlening en financiering.
Gecoördineerde prijsvloeren en een preferentieel handelsblok
JD Vance introduceerde het voorstel voor prijsvloeren voor kritieke mineralen, waarbij overheden minimumprijzen vaststellen binnen een preferentieel handelsblok. Aanpasbare tarieven op import van niet-leden (met name China) moeten goedkope aanbodstromen tegengaan. Hoewel nog geen specifieke prijzen zijn vastgesteld, moet het mechanisme prijsvolatiliteit verminderen en investeringen stimuleren. Critici waarschuwen voor hogere kosten en mogelijke vergelding door China. De prijsvloer voor kritieke mineralen vult het FORGE-kader aan.
Nieuwe afhankelijkheden: Argentinië, Marokko en partners
Argentinië, met een van 's werelds grootste lithiumreserves, tekende een bilateraal kader. Marokko heeft kobalt- en fosfaatreserves en vrijhandelsakkoorden met de VS en EU. Peru, de Filipijnen en de VAE sloten ook MOUs. Het Atlantic Council-rapport 'From Alignment to Action' stelt dat Argentinië kan helpen bij diversificatie, maar waarschuwt voor de tijd die nodig is om nieuwe ketens op te bouwen. De Argentinië lithium-partnership illustreert de uitdaging: partnerlanden kunnen zelf geopolitieke risico's worden.
De 5 tot 7 jaar en China's greep
Volgens het Institute for Energy Research controleert China ongeveer 90% van de raffinage- en verwerkingscapaciteit voor zeldzame aardmetalen en synthetisch grafiet. In 2025-2026 beperkte China de export van zeldzame aardmetalen en wolfraam. Nieuwe mijnen in de VS, Australië, Brazilië en Afrika openen, maar concentraten gaan vaak naar Chinese raffinaderijen. Het duurt 5 tot 7 jaar om China's 80%+ aandeel serieus uit te dagen. Zelfs met $30 miljard en 21 bilaterale deals is China's dominantie in kritieke mineralen niet makkelijk te doorbreken.
Risico's van marktsplitsing
Een westers preferentieel handelsblok kan leiden tot marktsplitsing, inefficiëntie en hogere kosten. Ontwikkelingslanden moeten mogelijk kiezen, en China kan allianties verdiepen met Rusland, Afrika en Latijns-Amerika. Prijsvloeren kunnen Chinese overproductie en dumping in niet-gebonden markten stimuleren. In de tussentijd blijven westerse industrieën kwetsbaar.
Deskundigenperspectieven
'Project Vault is de grootste Amerikaanse overheidsinzet voor voorraadvorming van kritieke mineralen in decennia,' zei EXIM-voorzitter Jovanovic. Het Atlantic Council merkte op dat FORGE een evolutie is naar bredere internationale coördinatie. De EU onderstreept dat de 60 strategische projecten cruciaal zijn voor de groene en digitale transitie.
Veelgestelde vragen
Wat is Project Vault?
Project Vault is een publiek-private samenwerking van $12 miljard, gelanceerd in februari 2026, om een strategische reserve voor kritieke mineralen op te zetten en fabrikanten te beschermen tegen aanbodschokken.
Wat is FORGE?
FORGE is een multilateraal kader met 54 landen, aangekondigd op 4 februari 2026, dat het Minerals Security Partnership vervangt. Het creëert een preferentiële handels- en investeringszone met gecoördineerde prijsvloeren.
Hoe past de EU Critical Raw Materials Act?
De CRMA selecteerde 60 strategische projecten om de binnenlandse en geallieerde capaciteit voor winning, verwerking en recycling te vergroten, ter aanvulling van het VS-EU-actieplan.
Wat zijn prijsvloeren voor kritieke mineralen?
Prijsvloeren zijn door de overheid vastgestelde minimumprijzen voor mineralen zoals kobalt en lithium, afgedwongen via tarieven op import van niet-leden, met name China, om binnenlandse producenten te beschermen.
Hoe lang duurt het om China's dominantie uit te dagen?
Deskundigen schatten 5 tot 7 jaar om China's 80%+ aandeel in verwerking van zeldzame aardmetalen en grafiet serieus aan te tasten.
Conclusie: Een nieuwe geopolitieke realiteit
Project Vault, FORGE, EU's CRMA-projecten en het VS-EU-actieplan vormen de grootste hervorming van de westerse strategie voor kritieke mineralen in decennia. Ze streven naar veerkrachtige, gediversifieerde ketens, maar staan voor aanzienlijke obstakels: China's verwerkingsdominantie, lange doorlooptijden en risico's van marktsplitsing. De komende jaren zullen uitwijzen of het Westen politieke ambitie kan omzetten in tastbare voorzieningszekerheid.
Follow Discussion