Het mondiale landschap van kritische mineralen ondergaat een ingrijpende transformatie. Als reactie op China's greep op zeldzame aardmetalen en exportcontroles 2025-2026 lanceerden de VS FORGE en mobiliseerden $30 miljard voor projecten zoals Project Vault. Met 54 landen op het Ministerial van februari 2026 en prijsstijgingen tot zes keer in Europa, is de mineralenrace het bepalende conflict van 2026.
De context: China's greep op kritische mineralen
China controleert 90% van de verwerking van zeldzame aardmetalen, 80% van wolfraam en 60% van antimoon. In april 2025 voerde het exportcontroles in voor zeven elementen; een tweede golf in oktober 2025 breidde uit maar werd opgeschort tot november 2026. De Chinese exportcontroles op zeldzame aardmetalen veroorzaakten prijsstijgingen: dysprosium +105%, terbium +103%, en Westerse premies tot 366%. Meer dan 80% van Europese bedrijven is afhankelijk van Chinese toeleveringsketens.
FORGE: een nieuw multilateraal kader
Op 4 februari 2026 organiseerden de VS het Critical Minerals Ministerial met 54 landen. FORGE werd gelanceerd als opvolger van het Minerals Security Partnership, voorgezeten door Zuid-Korea. Het forum wil een handelszone voor kritische mineralen met minimumprijzen. Elf bilaterale kaders werden getekend, onder meer met Argentinië, Marokko en de VAE. De FORGE-kritische-mineralenalliantie verscherpt de Westerse coördinatie.
Project Vault: Amerika's strategische reserve
EXIM keurde Project Vault goed, een $12 miljard publiek-private samenwerking voor de Amerikaanse Strategische Kritische Mineralenreserve. De reserve slaat essentiële grondstoffen op in beveiligde faciliteiten. Deelnemers zijn Clarios, GE Vernova, Western Digital en Boeing. EXIM-voorzitter Jovanovic: 'De reserve helpt Amerikaanse fabrikanten concurreren en levert rendement op.' De Project Vault strategische mineralenreserve vermindert afhankelijkheid van buitenlandse toevoer.
De $6,5 biljoen vraag: kan onafhankelijkheid worden bereikt?
Het IEA schat dat $6,5 biljoen aan economische activiteit risico loopt. De vraag naar zeldzame aardmetalen is sinds 2015 verdubbeld en groeit 30% tot 2030 door EV's, AI en defensie. Projecten buiten China dekken slechts de helft van de mijnbouw, een kwart van de raffinage en een vijfde van de magneetvraag in 2035. ~$60 miljard investeringen nodig. Onafhankelijkheid is 5-7 jaar weg, met een venster van 12-18 maanden.
De deadline van november 2026
China's opschorting van exportcontroles vervalt 10 november 2026. Mogelijk verlenging of herinvoering. De november 2026 zeldzame aardmetalen deadline zet Westen onder druk. Bloomberg Intelligence voorspelt 36% tekort in 2030.
Deskundigenperspectieven
'FORGE is een stap vooruit, maar herbouwen duurt 20-30 jaar. Westen heeft 12-18 maanden,' aldus de Atlantic Council. Ellen Kim: 'Zuid-Korea's maatregelen zijn ontoereikend. Als voorzitter heeft het een betere multilaterale strategie nodig.'
Veelgestelde vragen
Wat is FORGE?
FORGE is een multilateraal initiatief van 54 landen om toeleveringsketens te coördineren en afhankelijkheid van China te verminderen.
Wat is Project Vault?
Project Vault is een $12 miljard reserve voor essentiële grondstoffen onder leiding van EXIM.
Hoeveel controleert China de verwerking van zeldzame aardmetalen?
China controleert 90% van de verwerking van zeldzame aardmetalen, 80% van wolfraam en 60% van antimoon.
Wanneer verlopen de exportcontroles van China?
Exportcontroles zijn opgeschort tot 10 november 2026; eerdere controles uit april 2025 blijven van kracht.
Wat staat er economisch op het spel?
Het IEA schat $6,5 biljoen risico voor energietransitie, defensie en productie.
Conclusie
FORGE en Project Vault zijn een escalatie, maar de kloof tussen ambitie en realiteit is groot. Met de deadline van november 2026 en jaren tot onafhankelijkheid, bepalen de komende 12-18 maanden de veerkracht van het Westen. De geopolitieke strijd om kritische mineralen gaat door.
Follow Discussion