Indonesië bosbranden 2026: 2 miljoen ha verwoest

Bosbranden in Indonesië hebben in 2026 al bijna 2 miljoen hectare bos en veengrond verwoest. Giftige rook bedekt een groot deel van westelijk Indonesië en buurlanden in Zuidoost-Azië. De branden begonnen in juni en verergerden door een recordsterke El Niño. De luchtkwaliteit in Singapore, Kuala Lumpur en Borneo is in de gevarenzone gekomen; vluchten zijn verstoord en scholen gesloten.

Wat veroorzaakt de Indonesische bosbranden in 2026?

De branden hangen samen met een historisch zware El Niño-klimaatfenomeen. Normaal brengen passaatwinden vocht vanaf de Stille Oceaan naar Indonesië. Tijdens El Niño verzwakken die winden, waardoor het archipel maandenlang uitzonderlijk droog blijft. Prof. Guido van der Werf van Wageningen University legt uit dat de vochtige lucht uitblijft en het zeer droog blijft. Dit El Niño lijkt op of is sterker dan 1997–1998. De droogte maakt branden, die seizoensgebonden worden gebruikt, extra gevaarlijk.

Hoe groot is de brandcrisis in 2026?

Sinds juni is bijna 2 miljoen hectare verbrand, meldt NOS op basis van Indonesische autoriteiten. Onafhankelijke monitoring telde op 14 oktober 2026 meer dan 1 miljoen brandhaarden, meer dan de 885.037 in 2019. Satellietdata tonen rook vanaf Sumatra en Kalimantan over de regio.

• Verbrand areaal: bijna 2 miljoen hectare medio oktober 2026
• Brandhaarden: meer dan 1 miljoen
• CO2-uitstoot: circa 140,5 megaton begin oktober
• Luchtweginfecties: circa 300.000 in Indonesië

De omvang roept vergelijkingen op met 2015, toen bijna 3 miljoen hectare brandde en de schade naar schatting US$16,1 miljard bedroeg. De Zuidoost-Aziatische haze-crisis van 2026 leidde al tot noodalarmeringen, schoolsluitingen en annuleringen van vluchten.

Veenbranden en zombiebranden

Indonesië bezit ongeveer 36% van 's werelds tropische veengronden. Drooggelegd veen is zeer brandbaar en kan weken ondergronds smeulen als zogenoemde zombiebranden. Daarbij komen fijnstof en giftige gassen zoals formaldehyde en waterstofcyanide vrij. Van der Werf verwacht dat veenbranden nog weken smeulen nadat de moesson begint.

Gezondheid en regionale impact van de giftige rook

De rook verslechtert de luchtkwaliteit in Zuidoost-Azië ernstig. Singapore stond recent herhaaldelijk bovenaan de wereldwijde luchtkwaliteitsindex; Kuala Lumpur en Borneo kregen het label gevaarlijk. In Indonesië meldden circa 300.000 mensen luchtweginfecties. Honderden studenten protesteerden in Makassar voor sterker overheidsoptreden. Van der Werf beschrijft grote rookconcentraten die tranende ogen en misselijkheid veroorzaken; bewoners kunnen maanden niet ontsnappen. De luchtkwaliteit in Singapore en buurlanden zet ook diplomatieke verhoudingen onder druk: Maleisië en Singapore vragen Jakarta meer te doen en buitenlandse hulp te accepteren.

Waarom zwerflandbouw de branden aanwakkert

Vuur is een traditionele methode om land vrij te maken, maar grote palmoliebedrijven gebruiken het illegaal voor nieuwe plantages. Zwerflandbouw is officieel verboden, maar de handhaving is zwak. Van der Werf wijst op het dilemma: tropisch bos verdwijnt het goedkoopst door brand, terwijl boeren ook de gezondheidsschade zien. Autoriteiten arresteerden 162 mensen voor illegale brandstichting; meerdere bedrijven werden vervolgd.

Wat gebeurt er nu? Moessonverwachting en oplossingen

Brandweerlieden worstelen al maanden met de branden, maar volgens experts kan alleen de moesson ze doven. Van der Werf verwacht nog enkele weken droogte en substantiële regen in november of december. Daarna stopt grootschalige verbranding; veenbranden smeulen nog enkele weken. Indonesië voerde sinds 2015 nieuwe regels in, maar handhaving blijft het grootste probleem. Tot de regen komt, kunnen Indonesië en buurlanden vooral wachten.

Veelgestelde vragen

Wat veroorzaakt de Indonesische bosbranden in 2026?

Een recordsterke El Niño verlengt de droogte, in combinatie met zwerflandbouw en illegale boskap door palmoliebedrijven.

Hoeveel hectare is in 2026 verbrand?

Bijna 2 miljoen hectare sinds juni 2026, met meer dan 1 miljoen brandhaarden medio oktober.

Wanneer eindigt de rook?

De moesson wordt in november of december 2026 verwacht; daarna stopt grootschalige brand, maar veen kan weken smeulen.

Is de haze van 2026 erger dan 2015?

In 2015 brandde bijna 3 miljoen hectare, iets meer dan nu. In 2026 zijn er al meer brandhaarden dan in 2019 en is de grensoverschrijdende haze ernstig.

Waarom maakt El Niño de branden erger?

El Niño verzwakt passaatwinden die normaal vochtig Pacifisch lucht brengen. Indonesië blijft droog en vegetatie en veen worden zeer brandbaar.