Trump trekt Canadese uitnodiging Vredesraad in na Davos-toespraak

Trump escaleert spanningen met Canada na kritische Davos-toespraak

In een dramatische escalatie van diplomatieke spanningen heeft voormalig Amerikaans president Donald Trump de uitnodiging voor Canada om deel te nemen aan zijn nieuw opgerichte 'Board of Peace' (ook wel Vredesraad genoemd) ingetrokken. Dit volgde op de kritische toespraak van de Canadese premier Mark Carney op het World Economic Forum in Davos. De actie, aangekondigd via Trumps Truth Social-platform, vertegenwoordigt een significante verslechtering in de Amerikaans-Canadese relaties tijdens Trumps tweede termijn.

De toespraak die het conflict veroorzaakte

Premier Carney's dinsdagse toespraak in Davos waarschuwde voor een 'breuk in de wereldorde' en bekritiseerde wat hij beschreef als autoritaire leiders die het internationale recht ondermijnen. 'De sterken doen wat ze kunnen en de zwakkeren moeten het maar slikken,' zei Carney, verwijzend naar de beroemde observatie van Thucydides over machtsdynamiek in internationale betrekkingen. Hoewel hij Trump niet bij naam noemde, werd de toespraak algemeen geïnterpreteerd als directe kritiek op Trumps buitenlandbeleid, vooral in de context van lopende spanningen rond Groenland.

Carney, een voormalig gouverneur van de Bank of Canada en de Bank of England die in 2025 de 24e premier van Canada werd, riep middelgrote mogendheden op zich te verenigen tegen wat hij ziet als een ineenstorting van de op regels gebaseerde internationale orde. 'Dat akkoordje geldt niet meer,' waarschuwde hij, verwijzend naar traditionele machtsstructuren.

Trumps vergelding en Vredesraad-ambities

Trump reageerde snel, eerst met verbale aanvallen waarin hij beweerde dat Canada 'zijn bestaan te danken heeft' aan de Verenigde Staten en meer dankbaarheid zou moeten tonen voor Amerikaanse militaire en economische steun. De intrekking van de Vredesraad-uitnodiging vertegenwoordigt een meer concrete straf. De Vredesraad, Trumps handtekening internationale initiatief, werd formeel opgericht op 22 januari 2026, met Trump als voorzitter.

Oorspronkelijk bedacht om toezicht te houden op de wederopbouw van Gaza, heeft de raad zijn ambities uitgebreid. Volgens verklaringen van het Witte Huis wil het 'Gaza transformeren van een conflictgebied naar een regio gedefinieerd door kansen, hoop en vitaliteit.' Trump heeft zelfs gesuggereerd dat de raad uiteindelijk de Verenigde Naties 'overbodig' zou kunnen maken.

Internationale reacties en raadslidmaatschap

De samenstelling van de raad onthult veel over Trumps diplomatieke prioriteiten. Oprichtende leden zijn onder meer Trump-gezinde leiders zoals Hongarije's Viktor Orbán en Argentinië's Javier Milei, naast vertegenwoordigers van Pakistan, Paraguay en Armenië. Opmerkelijk is dat Rusland een uitnodiging heeft gekregen maar eerst wil 'overleggen met strategische partners' voordat het zich verbindt.

Verschillende belangrijke Amerikaanse bondgenoten hebben deelname geweigerd. Groot-Brittannië en Frankrijk hebben al aangegeven er geen deel van te willen uitmaken, terwijl Polen en Italië eerst parlementaire goedkeuring willen. De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft onlangs beleefd geweigerd met een 'Bedankt, maar nee bedankt.' Zoals NBC News meldde, noemde Groot-Brittannië specifiek Trumps uitnodiging aan de Russische president Vladimir Poetin als een zorg.

Bredere implicaties voor Amerikaans-Canadese relaties

Dit incident vertegenwoordigt slechts de laatste verslechtering in de Amerikaans-Canadese relaties tijdens Trumps tweede termijn. Trump heeft Canada eerder de '51e staat' genoemd en tarieven op Canadese goederen opgelegd. Ondertussen heeft Carney's regering de banden met China versterkt, onlangs een handelsovereenkomst ondertekend die tarieven op Canadese landbouwproducten verlaagt terwijl de import van Chinese elektrische voertuigen naar Canada toeneemt.

De Vredesraad zelf blijft controversieel, waarbij een permanente zetel naar verluidt 1 miljard dollar kost - een bedrag dat Canada al had geweigerd te betalen. Trump heeft zichzelf aangesteld als levenslang leider van de raad, en vertelde verslaggevers in Davos dat 'in theorie is het levenslang, maar ik weet niet of ik dat wil.'

Tot nu toe heeft Carney's kantoor geen formeel antwoord gegeven op de ingetrokken uitnodiging, maar de diplomatieke kloof tussen deze Noord-Amerikaanse buren lijkt te verbreden op een cruciaal moment in de internationale betrekkingen.