Wereldleiders verdeeld over uitnodiging voor Trumps vredesraad

Internationale reacties op Trumps ambitieuze vredesinitiatief

Wereldleiders reageren met een mix van enthousiasme en scepsis op uitnodigingen van de Amerikaanse president Donald Trump om toe te treden tot zijn nieuw aangekondigde 'Board of Peace.' Het initiatief, onderdeel van Fase Twee van Trumps 20-puntenplan voor Gaza, heeft uitnodigingen gezien aan ongeveer 60 landen waaronder Australië, Canada, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Rusland, Belarus, Paraguay, Cyprus en Albanië.

Controversiële lidmaatschappen en financiële eisen

De raad, die Trump persoonlijk zal voorzitten, komt met ongekende financiële vereisten. Landen die permanent lidmaatschap zoeken moeten $1 miljard bijdragen, terwijl standaard lidmaatschap drie jaar duurt met verlenging naar Trumps discretie. 'Dit vertegenwoordigt de grootste en meest prestigieuze raad die ooit is samengesteld, op welk moment en welke plaats dan ook,' verklaarde Trump op sociale media.

Gemengde internationale reacties

Reacties zijn scherp verdeeld. Rusland en Belarus, doorgaans gemeden door westerse landen vanwege de oorlog in Oekraïne, hebben bevestigd uitnodigingen te hebben ontvangen. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov stelde 'de uitnodiging wordt bestudeerd,' terwijl Wit-Russisch leider Alexander Loekasjenko de uitnodiging heeft 'verwelkomd.'

Frankrijk heeft echter naar verluidt de uitnodiging afgewezen, waarbij bronnen tegen Reuters zeiden dat het initiatief 'veel vragen oproept over de rol van de Verenigde Naties, een rol die niet ter discussie kan komen te staan.' Anonieme westerse diplomaten uitten zorgen dat Trumps raad het VN-gezag zou kunnen ondermijnen.

Prominente figuren en ondersteunende raden

De Board of Peace wordt ondersteund door twee ondersteunende raden. De Founding Executive Board omvat hooggeplaatste figuren zoals voormalig Brits premier Tony Blair, Trumps schoonzoon Jared Kushner, Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en speciaal gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff.

De Gaza Executive Board bevat voormalig Nederlands vicepremier en VN-gezant Sigrid Kaag, die toezicht zal houden op transitiebestuur in Gaza. Andere uitgenodigde leiders zijn Hongaars premier Viktor Orbán, Jordaanse koning Abdullah, Argentijns president Javier Milei en Turks president Recep Tayyip Erdoğan.

Gaza-focus en bredere ambities

Hoewel de raad zich aanvankelijk richt op wederopbouw en bestuur in Gaza, vermeldt een concept-handvest dat is ingezien door The New York Times opvallend genoeg geen woord over Gaza, wat wijst op bredere ambities. Het plan stelt een Palestijns technocratisch bestuur in genaamd National Committee for the Administration of Gaza (NCAG), geleid door Dr. Ali Sha'ath, om te regeren tijdens de overgang.

Israëlisch premier Benjamin Netanyahu heeft ongenoegen geuit over de afwezigheid van Israëlische functionarissen in het bestuur van de raad, hoewel Qatar en Turkije vertegenwoordiging hebben. Canadees premier Mark Carney heeft 'in principe' geaccepteerd maar benadrukt dat onbelemmerde humanitaire hulp aan Gaza een voorwaarde blijft.

VN-reactie en internationale zorgen

VN-secretaris-generaal António Guterres reageerde voorzichtig en stelde 'lidstaten zijn vrij om zich in verschillende groepen te verenigen' terwijl hij bevestigde dat 'de Verenigde Naties altijd hun mandaat zullen blijven uitvoeren.' Het initiatief komt te midden van voortdurend conflict in Gaza, met meer dan 450 doden sinds een wankele wapenstilstand drie maanden geleden begon.

Terwijl wereldleiders hun reacties afwegen, staat Trumps ambitieuze vredesinitiatief voor aanzienlijke diplomatieke uitdagingen, balancerend tussen ambitieuze wederopbouwdoelen en zorgen over ondermijning van gevestigde internationale instellingen.