Waarom Japan begrip heeft voor moordenaar Shinzo Abe

De Complexe Zaak Die Een Land Verdeelt

Terwijl een Japanse rechtbank zich voorbereidt op de uitspraak in de zaak tegen Tetsuya Yamagami, de man die in juli 2022 oud-premier Shinzo Abe vermoordde, worstelt Japan met een onverwacht fenomeen: wijdverbreid publiek begrip voor de dader. Hoewel het Openbaar Ministerie levenslang eist voor wat het een 'gevaarlijke, laffe en uitzonderlijk ernstige' misdaad noemt, hebben duizenden Japanners steunbetuigingen, cadeaus gestuurd en zelfs petities ondertekend voor strafvermindering.

Een Persoonlijke Wrok Tegen Een Religieuze Organisatie

Yamagami's motief, zoals bleek tijdens het proces, was geen politieke ideologie maar persoonlijke wrok tegen de Verenigingskerk, officieel bekend als de Familie Federatie voor Wereldvrede. Zijn moeder had meer dan 100 miljoen yen (ongeveer €540.000) aan de kerk gedoneerd, wat leidde tot familiebankroet en de zelfmoord van zijn broer. 'Ik voelde wanhoop en urgentie omdat iemand als Abe deze kerk erkenning gaf,' getuigde Yamagami over waarom hij Japan's langstzittende naoorlogse premier als doelwit koos.

De connectie tussen Abe en de omstreden religieuze beweging bleek cruciaal. In 2021 stuurde Abe een videoboodschap met respect aan kerkleider Hak Ja Han Moon, wat Yamagami zag als legitimering van de organisatie die zijn familie had vernietigd. Historische gegevens tonen dat Abe's familie al lang banden had met de Verenigingskerk, waarbij zijn grootvader Nobusuke Kishi nauw samenwerkte met kerk-gerelateerde figuren tijdens de naoorlogse wederopbouw van Japan.

De Opkomst Van 'Religieuze Tweede Generatie' Slachtoffers

Yamagami is een symbool geworden voor wat Japanse media shūkyō nisei noemen - kinderen die gedwongen opgroeien binnen religieuze sekten. Na de moord zijn talloze van zulke individuen naar voren gekomen met hun eigen verhalen over financiële uitbuiting en familiedestructie. 'Veel mensen kennen tegenslag zonder tot moord over te gaan,' betoogden aanklagers, maar voor veel Japanners vertegenwoordigt Yamagami een slachtoffer van systematisch religieus misbruik in plaats van een koelbloedige moordenaar.

De zaak heeft diepgewortelde problemen in de Japanse samenleving blootgelegd over religieuze organisaties en hun politieke connecties. Onderzoek toonde aan dat 179 van de 379 wetgevers connecties hadden met de Verenigingskerk, waarbij de organisatie decennialang verkiezingssteun bood aan kandidaten van de regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP).

Politieke Nasleep En Juridische Hervormingen

De moord leidde tot significante politieke gevolgen. Meerdere bewindslieden traden af nadat hun banden met de kerk waren blootgelegd, en in maart 2025 beval de rechtbank in Tokio de ontbinding van de Verenigingskerk wegens systematische uitbuiting van volgelingen via dwangdonaties. De regering introduceerde ook strengere wetgeving tegen gedwongen donaties en manipulatieve fondsenwervingsmethoden.

Ondanks deze maatregelen blijven veel Japanners sceptisch over politieke verantwoordelijkheid. De onthulling dat de naam van huidig premier Sanae Takaichi verscheen in uitgelekte documenten over nauwe contacten tussen de LDP-leiding en de kerk houdt de controverse levend. 'Het politieke establishment beschermde deze kerk jarenlang ondanks wijdverbreide zorgen over haar praktijken,' merkte politiek analist Kenji Tanaka op.

Een Moreel Dilemma Voor Een Natie

Terwijl de rechtbank zich voorbereidt op de uitspraak, staat Japan voor een ongemakkelijke spanning tussen het veroordelen van politiek geweld en het begrijpen van de omstandigheden die Yamagami tot zijn wanhopige daad dreven. De zaak heeft een nationaal gesprek geforceerd over godsdienstvrijheid, politieke verantwoordelijkheid en de grenzen van individuele verantwoordelijkheid.

Ongeacht de juridische uitkomst heeft de Yamagami-zaak de Japanse politiek en samenleving al getransformeerd. Het heeft de schimmige relaties tussen religieuze organisaties en politieke macht blootgelegd, juridische hervormingen gestimuleerd en een stem gegeven aan duizenden voorheen stille slachtoffers van religieuze uitbuiting. De uitspraak, verwacht deze week, sluit één hoofdstuk maar opent waarschijnlijk vele andere in Japan's voortdurende afrekening met het complexe nalatenschap van Shinzo Abe's moord.