Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Hooggerechtshof vernietigt IEEPA-tarieven
Op 20 februari 2026 deed het Amerikaanse Hooggerechtshof een historische uitspraak van 6-3 in de zaak Learning Resources, Inc. v. Trump, waarin het oordeelde dat de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) de president niet machtigt tarieven op te leggen. De beslissing maakte het hele op IEEPA gebaseerde tariefregime van de regering-Trump ongeldig, inclusief de tarieven van 2025 op Canada, Mexico en China en de bredere 'Bevrijdingsdag'-tarieven. Binnen enkele uren schakelde het Witte Huis over op Sectie 122 van de Trade Act van 1974, een bepaling uit de Koude Oorlog, en legde een vlakke toeslag van 10% op de meeste importen op, ingaande 24 februari 2026.
De uitspraak is de belangrijkste gerechtelijke beperking van de presidentiële tariefbevoegdheid in decennia. Het Hof oordeelde dat het opleggen van tarieven onder de exclusieve bevoegdheid van het Congres valt en dat IEEPA – bedoeld voor financiële noodsituaties – niet kon worden opgerekt tot handelsbeleid. De beslissing maakte miljarden dollars aan reeds geïnde tarieven ongeldig, wat leidde tot een terugbetalingsgeschil van $130 miljard dat nu voor het Hof van Internationale Handel wordt behandeld.
Wat is Sectie 122 van de Trade Act van 1974?
Sectie 122 werd in 1974 ingevoerd als reactie op de eenzijdige importtoeslag van 10% die president Nixon in 1971 oplegde zonder goedkeuring van het Congres. Het Congres creëerde de bepaling als een beperkte noodbevoegdheid, met strikte limieten: een maximumtarief van 15% ad valorem, een duur van 150 dagen tenzij het Congres verlengt, en een triggerende voorwaarde van 'fundamentele internationale betalingsproblemen' – gedefinieerd als grote betalingsbalanstekorten, dreigende depreciatie van de dollar of de noodzaak van internationale samenwerking.
Ondanks decennia van echte financiële crises – de schuldencrisis van de jaren 80, de Aziatische financiële crisis van 1997, de mondiale ineenstorting van 2008 – heeft geen enkele president ooit Sectie 122 ingeroepen. Critici stellen dat de bepaling obsoleet werd toen de VS in de jaren 70 overstapten op zwevende wisselkoersen. Niettemin voerde de regering-Trump een Amerikaans handelstekort in goederen van $1,2 biljoen in 2024 aan, een tekort op de lopende rekening van 4,0% van het bbp en een netto internationale investeringspositie van -90% van het bbp als rechtvaardiging.
De Sectie 122 tariefbevoegdheid staat nu centraal in het Amerikaanse handelsbeleid, maar de klok van 150 dagen tikt al.
Geopolitieke en economische nasleep
Winnaars en verliezers onder handelspartners
De verschuiving van landspecifieke IEEPA-tarieven naar een vlakke wereldwijde toeslag van 10% creëerde direct winnaars en verliezers. Onder het oude regime gold voor India 18%, voor China 10% en voor Canada en Mexico 25% op niet-USMCA-goederen. Het nieuwe uniforme tarief van 10% benadeelt landen die lagere tarieven hadden bedongen – zoals Japan en Zuid-Korea – en bevoordeelt landen die hogere tarieven hadden, zoals India en de EU. Bilaterale deals onder IEEPA verloren hun tariefmechanismen, hoewel niet-tarifaire verplichtingen blijven bestaan.
De VS-EU handelsbetrekkingen staan bijzonder onder druk. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen noemde de toeslag 'een eenzijdige verstoring van het op regels gebaseerde handelssysteem', terwijl China's Ministerie van Handel aankondigde de maatregel bij de WTO aan te vechten. Canada en Mexico, eerst vrijgesteld onder USMCA, hebben nu te maken met de toeslag van 10% op niet-conforme goederen.
Verstoring toeleveringsketen en inflatierisico
De plotselinge invoering van een vlakke toeslag van 10% dwingt wereldwijde toeleveringsketens tot heroriëntatie. Logistieke bedrijven melden een golf van 'tariefengineering' – het omleiden van zendingen via vrijgestelde categorieën zoals USMCA-conforme goederen, kritieke mineralen, farmaceutica en bepaalde vliegtuigonderdelen. De lijst van vrijstellingen (Bijlage II) omvat 1.109 producten, vrijwel identiek aan het vorige IEEPA-regime.
Economen van het Peterson Institute schatten dat de toeslag 0,3 tot 0,5 procentpunt kan toevoegen aan de Amerikaanse consumentenprijsinflatie in het tweede kwartaal van 2026, met de grootste impact op elektronica, auto-onderdelen en industriële machines. De Federal Reserve, die had gesignaleerd renteverlagingen door te voeren, ziet nu een onzekerder inflatievooruitzicht. De impact op de wereldwijde toeleveringsketen wordt gevoeld van Shenzhen tot Stuttgart.
Het $130 miljard terugbetalingsgeschil
Het meest omstreden punt is het lot van de tarieven die zijn geïnd onder het ongeldig verklaarde IEEPA-regime. Importeurs betaalden naar schatting $130 miljard aan IEEPA-tarieven tussen 2025 en februari 2026. De uitspraak van het Hooggerechtshof ging niet direct over terugbetalingen, maar liet de kwestie over aan het Hof van Internationale Handel. De regering-Trump heeft aangegeven terugbetaling te zullen weerstaan, met het argument dat de tarieven te goeder trouw zijn geïnd. Juridische experts merken echter op dat importeurs die tijdig protest hebben aangetekend onder 19 U.S.C. § 1514 sterke claims hebben op terugbetaling.
Grote retailers, waaronder Walmart en Target, hebben al class-action claims ingediend. De National Association of Manufacturers dringt aan op een wetgevende oplossing. Het tariefterugbetalingsgeschil 2026 kan een van de grootste handelsrechtzaken in de Amerikaanse geschiedenis worden.
Wat gebeurt er als de 150-dagen klok afloopt?
De toeslag op basis van Sectie 122 vervalt op 24 juli 2026, tenzij het Congres verlengt. Dit creëert een legislatieve deadline met hoge inzet. Het Witte Huis heeft gesuggereerd het tarief te verhogen naar 15% – het wettelijk maximum – maar heeft geen formele actie ondernomen. Ondertussen werkt de regering aan duurzamere tariefbevoegdheid via Sectie 232 (nationale veiligheid) en Sectie 301 (oneerlijke handelspraktijken), die een permanente juridische basis kunnen bieden.
De reactie van het Congres is gemengd. Republikeinse leiders in het Huis hebben bereidheid getoond om Sectie 122 te verlengen, terwijl Senaatsdemocraten pleiten voor beëindiging. De uitkomst hangt waarschijnlijk af van de verkiezingskalender en de economische situatie in midden 2026.
Expertperspectieven
'Het Hooggerechtshof heeft een duidelijke constitutionele grens getrokken: tarieven zijn een bevoegdheid van het Congres, niet van de president. Sectie 122 is een pleister, geen oplossing. Het Congres moet nu beslissen of het zijn handelsbevoegdheid terugneemt of tijdelijk delegeert,' zei professor Sarah B. Snyder, handelsrechtsexpert aan Georgetown University Law Center.
'De 150-dagen termijn creëert enorme onzekerheid voor wereldwijde toeleveringsketens. Bedrijven kunnen geen langetermijninvesteringen doen op basis van een tarief dat in juli kan verdwijnen. Dit is het bepalende handelsbeleidsverhaal van begin 2026,' voegde dr. Michael J. Ferrantino toe, voormalig econoom bij de Amerikaanse International Trade Commission.
Veelgestelde vragen
Wat is Sectie 122 van de Trade Act van 1974?
Sectie 122 is een wet uit de Koude Oorlog die de president toestaat om tijdelijke importtoeslagen (maximaal 15%) of quota's (maximaal 15% reductie) op te leggen voor 150 dagen bij grote betalingsbalanstekorten. Het was nog nooit gebruikt tot februari 2026.
Waarom vernietigde het Hooggerechtshof de IEEPA-tarieven?
In Learning Resources v. Trump oordeelde het Hof met 6-3 dat IEEPA – dat financiële noodbevoegdheden zoals bevriezing van tegoeden geeft – de president niet machtigt om tarieven op te leggen. Het Hof stelde dat tariefbevoegdheid exclusief bij het Congres ligt.
Welke landen worden het meest getroffen door de toeslag op basis van Sectie 122?
Het uniforme tarief van 10% treft alle landen gelijk, maar de impact varieert. India en de EU profiteren van lagere tarieven dan voorheen, terwijl Japan, Zuid-Korea en Canada (op niet-USMCA-goederen) hogere tarieven krijgen. China's tarief blijft 10%.
Krijgen importeurs terugbetaling voor reeds betaalde IEEPA-tarieven?
Mogelijk. Importeurs die tijdig protest hebben aangetekend hebben sterke juridische claims. Het Hof van Internationale Handel behandelt de geschillen, die $130 miljard kunnen bedragen. De regering verzet zich tegen terugbetaling.
Wat gebeurt er na 24 juli 2026?
De toeslag vervalt tenzij het Congres verlengt. De regering werkt aan alternatieve juridische basis onder Sectie 232 en 301 voor meer permanente tarieven. Zonder verlenging keren tarieven terug naar niveaus van vóór 2025.
Conclusie: een keerpunt voor het Amerikaanse handelsbeleid
De overgang naar Sectie 122 is een dramatische – en tijdelijke – reset van het Amerikaanse handelsbeleid. De uitspraak van het Hooggerechtshof heeft de presidentiële tariefbevoegdheid fundamenteel beperkt, waardoor de uitvoerende macht afhankelijk is van een statuut uit een vervlogen tijdperk. Met de 150-dagen klok die tikt, ligt de last nu bij het Congres om de toekomst van het Amerikaanse handelsbeleid te bepalen.
Follow Discussion