In een baanbrekende uitspraak op 20 februari 2026 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof met 6-3 dat de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) de president niet machtigt om brede tarieven op te leggen. De uitspraak in Learning Resources, Inc. v. Trump stelde dat IEEPA geen tariefwet is, waardoor de regering moest overschakelen naar Sectie 122 van de Trade Act van 1974 – alleen om die bevoegdheid in mei 2026 te zien beperkt door het US Court of International Trade (CIT). Deze juridische ontrafeling creëert ongekende onzekerheid voor multinationals en versnelt de fragmentatie van de wereldhandel.
Achtergrond: Opkomst en val van IEEPA-tarieven
Sinds februari 2025 had de regering-Trump extra rechten opgelegd onder IEEPA. Het Hooggerechtshof oordeelde dat IEEPA niet bedoeld is voor tarieven, maar voor sancties. De beslissing maakte negen uitvoeringsbesluiten ongeldig. De regering voerde daarop een tijdelijke 10%-toeslag in onder Sectie 122, maar de juridische grenzen van presidentiële handelsbevoegdheid werden al snel het volgende strijdtoneel.
De Sectie 122-omslag en CIT-beslissing van mei 2026
Op 7 mei 2026 oordeelde het CIT dat Proclamatie 11012 onwettig was. Het CIT verleende een permanent bevel voor specifieke eisers – Burlap & Barrel, Basic Fun, Inc. en de staat Washington – en gelastte terugbetaling, maar weigerde een universeel bevel. Dit creëerde een gefragmenteerd landschap; duizenden andere importeurs verkeren in juridisch ongewis. De regering gaat in beroep, maar de verstoring van multinationale toeleveringsketens is al gaande.
Impact op de wereldhandelsarchitectuur
De uitspraken hebben een constitutionele crisis over handelsbevoegdheid veroorzaakt. Multinationals herzien hun toeleveringsketens en de fragmentatie van de wereldhandel in concurrerende blokken versnelt. De EU verdiept haar handelsverdedigingsmechanismen, China versterkt RCEP, en middenmachten sluiten nieuwe bilaterale akkoorden.
Vergeldingsheroriëntaties
De EU kondigde in maart 2026 een 'Trade Resilience Initiative' aan. China versnelt de-dollarisatie en breidt yuan-handel uit. Het drieblokkenhandelssysteem—VS, EU en China—wordt werkelijkheid.
Deskundigenperspectieven
'Dit is de meest consequentiële juridische ontwikkeling voor de wereldhandel in decennia,' zei Amelia Johansson. 'De rechtbanken hebben gezegd dat tariefbevoegdheid bij het Congres ligt. Totdat het Congres handelt, is er een vacuüm.' Voormalig USTR Robert Lighthizer bekritiseerde de uitspraken als een belemmering voor de president.
FAQ: De IEEPA- en Sectie 122-uitspraken begrijpen
Wat besloot het Hooggerechtshof over IEEPA-tarieven?
Het Hof oordeelde 6-3 dat IEEPA geen tariefbevoegdheid geeft, waardoor alle IEEPA-tarieven sinds 2025 ongeldig zijn.
Wat is Sectie 122 van de Trade Act van 1974?
Het staat de president toe tijdelijke importtoeslagen op te leggen (max. 150 dagen) bij betalingsbalanstekorten. Het CIT oordeelde dat het gebruik onwettig was omdat het tekort niet voldeed aan de wettelijke definitie.
Zijn de tarieven nog van kracht?
IEEPA-tarieven zijn beëindigd. De Sectie 122-toeslag geldt nog voor de meeste importeurs, maar alleen bepaalde eisers hebben verlichting gekregen.
Wat betekent dit voor wereldwijde toeleveringsketens?
De juridische onzekerheid versnelt diversificatie weg van de VS, wat bijdraagt aan fragmentatie in drie blokken.
Zal het Congres ingrijpen?
Er is groeiende tweepartijendruk, maar nog geen consensus. De toekomst van het Amerikaanse handelsbeleid blijft onzeker.
Conclusie: Een nieuw tijdperk van handelsfragmentatie
De uitspraken hebben de Amerikaanse handelsbevoegdheid ingeperkt en een constitutionele crisis veroorzaakt die de wereldhandelsarchitectuur hervormt. Voor multinationals is het tijdperk van voorspelbaar Amerikaans beleid voorbij. Terwijl rechtszaken en debatten voortduren, is de enige zekerheid onzekerheid.
Follow Discussion