Deze neutronenster boorde zich door zijn partner heen en dat is extreem zeldzaam

Astronomen hebben een bijzonder stelletje sterren ontdekt dat ons meer leert over hoe sterren elkaar in hun greep houden en transformeren. Het gaat om een razendsnel draaiende neutronenster en een heliumster die zijn buitenste lagen heeft verloren. Dat is een duo dat zo zeldzaam is dat het een uniek inkijkje geeft in de wilde levensloop van sterren.

De hoofdrolspeler in dit verhaal is PSR J1928+1815. Dat is een neutronenster die werd opgepikt door de radiotelescoop FAST in China. Deze pulsar draait met een duizelingwekkende snelheid: bijna 100 rondjes per seconde. De neutronenster draait elke 3,6 uur rond een heliumster, die flink is uitgedund sinds zijn gloriedagen.

Wetenschappers denken dat het systeem ontstond toen de oorspronkelijke ster opzwol en de neutronenster opslokte, die zich vervolgens door zijn partner heen groef. Hierbij werden waterstofrijke lagen weggeblazen, waardoor een compacte heliumster overbleef. Dit proces is vergelijkbaar met wat onze zon over vijf miljard jaar zal ondergaan.

Ondanks speurwerk blijft de heliumster moeilijk waarneembaar vanwege afstand en interstellair stof. De pulsar zelf is ongeveer 17% van de tijd niet zichtbaar door de heliumster. Schattingen suggereren dat er slechts 16 tot 84 van zulke systemen in de Melkweg bestaan.

In de toekomst kan de heliumster opnieuw opzwellen en materiaal overdragen aan de neutronenster, wat uiteindelijk een snel roterende pulsar met een witte dwerg als metgezel zou kunnen vormen. Dit proces speelt zich af over miljoenen jaren.