Meloni-fresco schandaal: Vaticaan laat gezicht premier verwijderen

Meloni's engelachtige gelijkenis leidt tot Vaticaanse interventie

In een bizarre kunstcontroversie die Italië in zijn greep houdt, is een gerestaureerd fresco in de historische Basiliek van Sint-Laurentius in Rome schoongemaakt na interventie van het Vaticaan. De 83-jarige kunstenaar Bruno Valentinetti had tijdens restauratiewerk een engel geschilderd met een opvallende gelijkenis met de Italiaanse premier Giorgia Meloni, wat lokale bewoners de 'Meloni-kapel' noemden.

Het fresco, oorspronkelijk rond het jaar 2000 geschilderd door Valentinetti in de Kapel van de Heilige Zielen in het Vagevuur, onderging restauratie na waterschade. Toen het werk in december 2025 was voltooid, merkten bezoekers echter dat de cherubijn nu gezichtskenmerken vertoonde die sterk leken op die van de Italiaanse rechtse leider. 'Zelfs een kind kan zien dat het een kopie was,' zei Italië-kenner Donatello Piras in het oorspronkelijke BNR-rapport.

Van ontkenning tot bekentenis

Valentinetti ontkende aanvankelijk elke opzettelijke gelijkenis en beweerde dat hij simpelweg zijn originele schilderij had gerestaureerd. 'Ze lijkt er in de verste verte misschien een beetje op,' was hoe Piras de verdediging van de kunstenaar beschreef. Echter, zoals gerapporteerd door The Guardian, bekende Valentinetti later dat hij de engel bewust op Meloni had laten lijken.

De controverse escaleerde toen het bisdom Rome zijn teleurstelling uitte, waarbij kardinaal Baldassare Reina verklaarde dat 'heilige kunst niet misbruikt kan worden.' Volgens BBC-verslaggeving zou het Vaticaan hebben bevolen het schilderij te bedekken, wat leidde tot het verwijderen van het gezicht in de nacht nadat de kerk voor bezoekers was gesloten.

Politieke en culturele gevolgen

Het incident leidde tot onderzoeken door zowel het Italiaanse ministerie van Cultuur als het bisdom Rome. Cultuurminister Alessandro Giuli beval een onderzoek om vast te stellen of de restaurateur opzettelijk Meloni's gezicht had toegevoegd, zoals CNN rapporteerde. Oppositiepartijen noemden de situatie onacceptabel en waarschuwden tegen kunst die politieke propaganda wordt.

Meloni zelf reageerde met karakteristieke humor op Instagram: 'Nee, ik lijk absoluut niet op een engel.' De premier, die in 2022 de eerste vrouwelijke leider van Italië werd, is sinds haar aantreden een polariserende figuur in de Italiaanse politiek.

'Typisch Italiaanse' bureaucratische drama

Volgens Italië-kenner Donatello Piras vertegenwoordigt de hele episode iets typisch Italiaans. 'Het begint met iets kleins, daarna komen er steeds meer mensen op af en wordt vastgesteld dat meerdere regels zijn overtreden en verschillende instanties hun controle niet hebben uitgevoerd,' legde hij uit. 'Het is heel Italiaans om daar vervolgens boos over te worden en er nóg een extra regel of instantie aan toe te voegen.'

De basiliek, een van de oudste kerken van Rome uit de 4e eeuw, zag een ongebruikelijke toestroom van bezoekers die het controversiële fresco wilden zien in plaats van te bidden, wat de reguliere religieuze diensten verstoorde.

Restauratie en oplossing

Het plan is nu om het fresco te herstellen in zijn oorspronkelijke staat vóór Valentinetti's controversiële ingreep. Omdat het fresco relatief jong is (rond 2000 gemaakt), zoeken archivarissen naar foto's om de juiste versie vast te stellen. 'Daarna zal de stof moeten neerdalen,' merkte Piras op.

Het blijft onduidelijk of Valentinetti het nieuwe gezicht mag schilderen of dat de taak aan iemand anders wordt gegeven. 'Het zou logisch en ook eerlijk zijn als hij dat zelf mag doen, zodat hij niet definitief op het strafbankje belandt,' suggereerde Piras.

Het incident heeft bredere vragen opgeworpen over het snijvlak van politiek, kunst en religie in Italië, een land met diepe katholieke tradities en een geschiedenis van politieke figuren die culturele expressie beïnvloeden. Terwijl de onderzoeken doorgaan, dient de witte vlek op het fresco als een blanco canvas voor Italië's voortdurende debatten over macht, representatie en de grenzen van artistieke expressie in heilige ruimtes.