VS hervat aanval op drugsboot na weken, twee doden

Eerste aanval in weken richt zich op vermeende drugssmokkelboot

Het Amerikaanse leger heeft zijn omstreden campagne tegen vermeende drugssmokkelboten hervat, met een eerste aanval in weken op een boot in de oostelijke Stille Oceaan. De aanval, bevolen door defensieminister Pete Hegseth, resulteerde in twee doden en één overlevende, volgens het Amerikaanse Southern Command.

Het leger deelde beelden van de aanval op 23 januari op sociale media, waarop te zien is hoe een motorboot wordt vernietigd in internationale wateren. 'Deze operatie toont onze voortdurende inzet om transnationale criminele netwerken te verstoren die de Amerikaanse veiligheid bedreigen,' verklaarde een woordvoerder van Southern Command.

Omstreden campagne onder vuur

De aanval markeert de hervatting van Operation Southern Spear, een militaire campagne die sinds september 2025 aanzienlijke internationale kritiek heeft gekregen. Volgens Wikipedia-documentatie zijn er sinds januari 2026 minstens 117 mensen gedood bij 36 aanvallen op 37 schepen.

Mensenrechtenorganisaties en internationale instanties hebben de operaties veroordeeld. VN-mensenrechtenchef Volker Türk noemde de aanvallen 'onacceptabel' en eiste een onmiddellijke stop, waarbij hij stelde dat ze het internationaal mensenrechtenrecht schenden en buitengerechtelijke executies vormen.

Ontwikkeling van Operation Southern Spear

Operation Southern Spear begon als een initiatief van de Amerikaanse marine in januari 2025, gericht op het integreren van robot- en autonome systemen om illegale activiteiten te monitoren. Volgens PBS-rapportage breidde de campagne zich in september 2025 dramatisch uit toen de Trump-regering dodelijke aanvallen begon uit te voeren op schepen die vermoedelijk betrokken waren bij drugssmokkel.

Analisten beschrijven de operatie als een hybridisatie van de oorlog tegen terrorisme en de oorlog tegen drugs. Sommige experts suggereren dat het verwijderen van de Venezolaanse president Nicolás Maduro een doel van de operatie was, wat culmineerde in zijn gevangenneming door Amerikaanse troepen op 3 januari 2026.

Juridische en ethische vragen

De laatste aanval roept voortdurende juridische vragen op over de bevoegdheid voor dergelijke aanvallen. Just Security-analyse onderzoekt hoe deze operaties afwijken van normale maritieme wetshandhavingspraktijken en mogelijk zowel binnenlandse strafwetten tegen moord als internationaal mensenrechtenrecht schenden.

'Deze aanvallen vertegenwoordigen een gevaarlijke uitbreiding van de presidentiële bevoegdheid om dodelijk geweld te gebruiken zonder deugdelijke juridische basis,' zei een mensenrechtenadvocaat die bekend is met de zaken.

De Amerikaanse kustwacht is geactiveerd om te zoeken naar de overlevende van de laatste aanval, wat een patroon voortzet waarbij weinigen deze aanvallen overleven. Volgens Newsweek-rapportage zijn er sinds september 2025 slechts twee overlevenden gerepatrieerd van alle uitgevoerde aanvallen.

Politieke context en toekomstige implicaties

De hervatting van de aanvallen vindt plaats te midden van voortdurende politieke debatten over het Amerikaanse drugsbeleid en militaire interventie in Latijns-Amerika. Democratische wetgevers hebben zich afgevraagd of sommige aanvallen mogelijke oorlogsmisdaden vormen, vooral na een 'double-tap'-aanval in september waarbij overlevenden werden gedood in een tweede aanval.

Terwijl de VS deze omstreden campagne voortzet, waarschuwen internationale waarnemers voor het precedent dat wordt geschapen voor buitengerechtelijke executies en de erosie van internationale rechtsnormen die het gebruik van geweld tegen vermeende criminelen reguleren in plaats van strijders in gewapende conflicten.