Flydubai-copiloot wilde vliegtuig op Tel Aviv storten

Israëlische bronnen die de cockpit-aanval op Flydubai onderzoeken, zeggen nu dat de copiloot het vliegtuig wilde laten crashen op Ben Gurion Airport in Tel Aviv, waarmee de routinematige vlucht Dubai–Tel Aviv bijna een massale ramp werd. Vlucht FZ1073 vervoerde minstens 182 mensen toen de Omaanse eerste officier woensdag de gezagvoerder met een crashbijl aanviel. Onderzoekers geloven dat de verdachte een lone wolf was die eerder een vlucht naar Tel Aviv wilde kapen.

Wat gebeurde er op Flydubai-vlucht FZ1073?

Vlucht FZ1073, een Boeing 737 MAX 8, vertrok van Dubai naar Tel Aviv met minstens 182 passagiers en bemanningsleden. Kort na het bereiken van kruishoogte zou copiloot Hammam al-Hammami gezagvoerder Smit Machchhar hebben aangevallen met de noodcrashbijl in de cockpit. Machchhar raakte zwaargewond en bloedde hevig, maar wist toch de cockpitdeur te openen zodat passagiers en bemanning de aanvaller konden overmeesteren.

Vluchtvolggegevens toonden dat het toestel in 30-60 seconden van circa 34.000 naar 16.600 voet dook. Twee piloten die als passagier meereisden namen de besturing over en landden het toestel in Tabuk, Saudi-Arabië.

Wie is copiloot Hammam al-Hammami?

Reuters identificeerde de verdachte als Hammam al-Hammami, een 29-jarige Omaan. Israëlische bronnen vertelden NOS dat hij eerder dit jaar al een vlucht naar Tel Aviv wilde kapen, maar daarvan afzag, mogelijk omdat hij iemand aan boord herkende. De bronnen noemen hem een vermoedelijke lone wolf, niet aangestuurd door een terroristische organisatie of buitenlandse regering.

Zijn achtergrond roept ernstige vragen op over luchtvaartveiligheidscontroles. Hij werd in 2024 geschorst bij Oman Air na vondst van extremistisch materiaal. Tussen 2015 en 2017 studeerde hij in Australië, waar nu een radicaliseringsonderzoek loopt; ook de politie van Nieuw-Zeeland onderzoekt zijn tijd daar. Royal Air Maroc wees zijn sollicitatie vorig jaar af.

Een patroon van waarschuwingssignalen

• In 2024 geschorst door Oman Air vanwege extremistische inhoud
• Studeerde van 2015 tot 2017 in Australië; onderzoek naar radicalisering loopt
• Verbleef in Nieuw-Zeeland; lokale politie onderzoekt
• Royal Air Maroc wees zijn sollicitatie vorig jaar af
• Kwam in februari bij Flydubai, naar verluidt zonder volledige screening door Oman Air

Hoe de bemanning een crash bij Tel Aviv voorkwam

Het optreden van de gewonde gezagvoerder was doorslaggevend. Ondanks zwaar bloedverlies opende hij de cockpitdeur, waarna passagiers en bemanning de copiloot overmeesterden. Twee vervangende piloten aan boord namen de besturing over en landden veilig in Saudi-Arabië. De Indiase premier Narendra Modi noemde de gezagvoerder later een held, terwijl Israëlische functionarissen de gebeurtenis als terrorisme omschreven.

'De gezagvoerder, Smit Machchhar, toonde buitengewone moed door een catastrofe te voorkomen,' zei een functionaris.

De noodrespons leidde tot vergelijkingen met regionale noodprotocollen in de luchtvaart en riep vragen op over hoe een dergelijke aanval op 34.000 voet kon plaatsvinden.

Wat dit betekent voor UAE-Israël-vluchten en luchtvaartveiligheid

Het incident heeft het reisverkeer al ontregeld. Flydubai schorste zijn route naar Tel Aviv, El Al annuleerde vluchten en Arkia voerde de eerste repatriëringsvlucht uit. De VAE leiden het onderzoek, met medewerking van Saudi-Arabië, Israël, Australië en Nieuw-Zeeland. Analisten zeggen dat de zaak Golfcarriers onder druk kan zetten om screening tegen lone wolf-terreuraanvallen te verscherpen en de uitwisseling van informatie tussen airlines te verbeteren.

Experts merken op dat het de verdachte lukte meerdere airlinecontroles te passeren ondanks eerdere waarschuwingen, wat bredere hiaten in de regionale screening blootlegt. Cockpitbeveiliging en bemanningstraining blijven de laatste verdedigingslinie tegen insider-dreigingen.

FAQ: Crashplan Flydubai-copiloot

Wat wilde de Flydubai-copiloot doen?

Israëlische bronnen zeggen dat hij het toestel op Ben Gurion Airport wilde laten neerstorten; eerder wilde hij een vlucht naar Tel Aviv kapen.

Hoe werd hij gestopt?

De gewonde gezagvoerder opende de cockpitdeur; passagiers en bemanning overmeesterden de aanvaller. Twee piloten buiten dienst landden het toestel in Saudi-Arabië.

Wie was de copiloot op FZ1073?

Hammam al-Hammami, een 29-jarige Omaan, eerder geschorst door Oman Air vanwege extremistisch materiaal.

Was dit terrorisme?

Het Openbaar Ministerie van de VAE spreekt van een terroristische daad; Israël noemt het ook terrorisme. Onderzoekers beoordelen of hij een lone wolf was.