Telenor aangeklaagd: misdaden tegen menselijkheid

Noorse politie doorzoekt Telenor om Myanmar-misdaden

Het Noorse telecomconcern Telenor is aangeklaagd voor medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid in Myanmar. Dat bevestigden de Noorse autoriteiten op 15 september 2026, na een gezamenlijke inval van recherche Kripos en veiligheidsdienst PST in het hoofdkantoor in Fornebu, Oslo.

De zaak draait om de periode na de militaire staatsgreep in Myanmar 2021 op 1 februari 2021 en de verkoop van Telenor Myanmar Ltd (TML) op 25 maart 2022. TML bediende toen meer dan 18 miljoen klanten. De politie stelt dat het bedrijf herhaaldelijk klantgegevens doorspeelde aan het militaire regime, verantwoordelijk voor grootschalige misdaden tegen de bevolking.

Wat zijn de twee aanklachten?

Kripos beschuldigt Telenor van medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid tussen de staatsgreep en de verkoop van TML. Een tweede aanklacht van PST betreft vermoedelijke schendingen van de Noorse sanctiewet: TML zou verboden afluisterapparatuur hebben verkocht zonder toestemming van het Myanmarese ministerie van Buitenlandse Zaken.

Omdat de onderzoeken elkaar overlappen, doorzochten Kripos en PST op 15 september 2026 samen het pand. Een woordvoerder van Telenor zei tegen Reuters volledig mee te werken en benadrukte dat er geen individuen zijn aangeklaagd.

Klantgegevens gedeeld met het leger

De beschuldigingen zijn niet nieuw. Eerder in 2026 diende de Zweedse non-profitorganisatie Justice and Accountability Initiative een civiele collectieve rechtszaak in tegen Telenor. Volgens de groep verzamelde het bedrijf namen, adressen, paspoortnummers, Facebook-accounts, bankgegevens en belgeschiedenis van tegenstanders van het regime en deelde die op verzoek met het leger. Minstens 1.253 telefoonnummers waren getroffen.

De organisatie stelt dat het moederbedrijf soms expliciet vroeg om aan de eisen van het leger te voldoen, wat leidde tot de executie van rapper en parlementslid Phoe Zeya Thaw. Hij werd in november 2021 gearresteerd en in juli 2022 geëxecuteerd.

Telenor: een onmogelijke situatie

Telenor stelt dat het na de coup in een onmogelijke positie verkeerde. Medewerkers riskeerden gevangenschap, marteling of de doodstraf als zij militaire bevelen weigerden. Wij concludeerden dat we geen echte keuze hadden en de levens van onze medewerkers niet in gevaar konden brengen, aldus het bedrijf, dat benadrukt dat alle mobiele operators in Myanmar met vergelijkbare eisen te maken kregen.

Brede verantwoordelijkheid voor telecomsurveillance

Het is een van de eerste keren dat een grote Europese telecomoperator strafrechtelijk wordt vervolgd voor vermeende medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid rond autoritaire surveillance. De Noorse staat bezit 54% van Telenor, wat politieke druk oplevert; politici eisen duidelijkheid over wat de regering wist en wanneer. In december 2025 oordeelde het Noorse Nationale Contactpunt dat Telenor onvoldoende due diligence op het gebied van mensenrechten had gedaan in Myanmar.

Veelgestelde vragen

Waarvan wordt Telenor beschuldigd?

Van het delen van klantgegevens, waaronder namen, adressen, locaties en belgeschiedenis, met het Myanmarese leger na de staatsgreep van 2021. De politie klaagt het bedrijf aan voor medeplichtigheid aan misdaden tegen de menselijkheid en schending van sanctiewetgeving.

Wanneer verkocht Telenor zijn activiteiten in Myanmar?

Telenor Myanmar Ltd werd verkocht aan de Libanese M1 Group; de transactie werd afgerond op 25 maart 2022. De dochteronderneming heet nu ATOM.

Hoeveel klanten waren getroffen?

Minstens 1.253 telefoonnummers, aldus de rechtszaak. TML bediende meer dan 18 miljoen klanten voor de verkoop.

Is er iemand geëxecuteerd door het delen van gegevens?

Ja. Rapper en parlementslid Phoe Zeya Thaw werd in november 2021 gearresteerd en in juli 2022 geëxecuteerd.

Wat gebeurt er nu verder?

Kripos en PST zetten hun gezamenlijke onderzoek voort. Telenor zegt volledig mee te werken; tot nu toe zijn geen individuen aangeklaagd.