Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
Ebola-uitbraak in DR Congo en Oeganda eist bijna 1.000 levens
De aanhoudende Ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Oeganda heeft minstens 999 levens geëist, volgens de laatste update van het Congolese ministerie van Volksgezondheid. Veroorzaakt door het zeldzame Bundibugyo-virus (BDBV), is dit nu de op twee na grootste Ebola-uitbraak ooit en verspreidt zich sneller dan enige eerdere uitbraak. Sinds juli 2026 zijn er meer dan 2.473 bevestigde gevallen gemeld in de DRC, met 737 patiënten in isolatie of ziekenhuiszorg. Het virus heeft zich ook verspreid naar buurland Oeganda, waar twee doden zijn bevestigd, en één geval werd gemeld in Frankrijk, gerelateerd aan reizen vanuit de DRC.
De Ebola-uitbraak in Afrika in 2026 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) doen besluiten om op 17 mei 2026 een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid van internationaal belang (PHEIC) uit te roepen. Voor de Bundibugyo-soort is geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling beschikbaar, hoewel klinische proeven voor therapieën en diagnostiek gaande zijn.
Wat is het Bundibugyo-virus?
Bundibugyo-virus (BDBV) is een ebolavirusspecies dat voor het eerst werd ontdekt in 2007 in het Bundibugyo-district in het westen van Oeganda. Het is een van de vier ebolavirussen die Ebola-virusziekte (EVD) bij mensen veroorzaken. In tegenstelling tot het bekendere Zaire-ebolavirus (dat de epidemie in West-Afrika van 2014-2016 veroorzaakte) heeft BDBV geen gelicentieerd vaccin of gerichte antivirale therapie. Het virus is geclassificeerd als WHO-risicogroep 4 en CDC-categorie A-bioterrorismemiddel, waarvoor insluiting op biosafety level 4 vereist is.
Symptomen van BDBV-infectie zijn koorts, ernstige hoofdpijn, spierpijn, braken, diarree en in ernstige gevallen onverklaarde bloedingen. Het sterftecijfer voor eerdere Bundibugyo-uitbraken varieerde van 25% tot 40%, maar de snelle verspreiding van de huidige uitbraak heeft de gezondheidsstelsels overweldigd.
Waarom verspreidt deze uitbraak zich zo snel?
Verschillende factoren drijven de ongekende snelheid van deze uitbraak. Volgens de WHO en Afrika CDC vindt de uitbraak plaats in een regio die al te maken heeft met een humanitaire crisis, met afgelegen, dichtbevolkte gebieden, aanhoudend gewapend conflict en veel grensoverschrijdende bewegingen. De CDC meldt dat de uitbraak binnen 40 dagen de 1.000 bevestigde gevallen overschreed – vergeleken met 235 dagen voor de uitbraak in 2018 in de DRC. Autoriteiten waarschuwen dat voor 80% van de nieuwe gevallen de bron van infectie onbekend is, wat betekent dat de transmissie in de gemeenschap de contacttraceringsinspanningen voorbijgaat.
"Als we deze uitbraak vandaag niet stoppen, kan het een van de ergste Ebola-uitbraken worden die de wereld ooit heeft gezien," zei Jean Kaseya, directeurgeneraal van de Afrikaanse Centra voor Ziektebestrijding en -preventie. Hij heeft opgeroepen tot intensivering van de internationale respons.
In sommige getroffen gebieden zijn dorpen zo afgelegen dat ze alleen per helikopter bereikbaar zijn. "Snelheid is onze enige verdediging tegen de verspreiding van Ebola," zei Headly Tah van de VN-humanitaire luchtvaartdienst. De humanitaire respons in conflictgebieden wordt extra bemoeilijkt door aanvallen op gezondheidswerkers en desinformatiecampagnes.
Internationale respons en financiering
De internationale gemeenschap heeft aanzienlijke middelen gemobiliseerd. Nederland kondigde een extra €4 miljoen aan noodfinanciering aan. Het Global Fund keurde US$4,6 miljoen goed voor malariapreventie in de DRC om Ebola-gevallen te kunnen onderscheiden van malaria, omdat de symptomen overlappen. Het Europees & Ontwikkelingslanden Klinische Proeven Partnerschap (EDCTP) activeerde €4 miljoen voor onderzoek naar surveillance, diagnostiek en breedspectrumtherapieën, voortbouwend op eerdere Ebola-investeringen van €124,9 miljoen.
De WHO voegde in juli 2026 de eerste diagnostische test voor het Bundibugyo-virus toe aan de noodgebruikslijst, wat snellere detectie mogelijk maakt. Patiënteninschrijving is gestart voor klinische proeven met experimentele behandelingen, hoewel er nog geen goedgekeurde therapie bestaat. De WHO-respons op gezondheidsnoodsituaties omvat de inzet van meer dan 400 CDC-personeelsleden, waarvan er meer dan 120 naar getroffen landen zijn uitgezonden.
Regionaal en wereldwijd risico
Hoewel de WHO het mondiale risico als laag inschat, blijft het regionale risico hoog. Gevallen zijn bevestigd in vijf provincies van de DRC (Haut-Uele, Ituri, Nord-Kivu, Sud-Kivu en Tshopo) en in Kampala, Oeganda. De CDC heeft screenings bij binnenkomst ingesteld voor reizigers uit getroffen regio's en raadt niet-essentiële reizen naar getroffen provincies in de DRC af. Er zijn geen gevallen gemeld in de Verenigde Staten.
De uitbraak heeft ook de reguliere gezondheidszorg verstoord. In juni 2026 gingen gezondheidswerkers in het oosten van de DRC in staking uit veiligheidsoverwegingen na aanvallen op behandelcentra. Een brand in een Ebola-behandelcentrum in juli 2026 veroorzaakte één dode en leidde ertoe dat patiënten vluchtten, wat de beheersing verder bemoeilijkte.
Veelgestelde vragen
Wat is het Bundibugyo-virus?
Bundibugyo-virus (BDBV) is een ebolavirusspecies dat Ebola-virusziekte veroorzaakt. Het werd voor het eerst geïdentificeerd in Oeganda in 2007. In tegenstelling tot Zaire-ebolavirus is er geen gelicentieerd vaccin of specifieke behandeling voor BDBV.
Hoe verspreidt Ebola zich?
Ebola verspreidt zich via direct contact met lichaamsvloeistoffen (bloed, braaksel, ontlasting, sperma) van een besmet persoon of besmette materialen. Het is niet overdraagbaar via de lucht.
Wat zijn de symptomen van Ebola?
Symptomen zijn onder meer koorts, vermoeidheid, spierpijn, hoofdpijn, braken, diarree, en in ernstige gevallen inwendige en uitwendige bloedingen. Symptomen verschijnen 2 tot 21 dagen na blootstelling.
Is er een vaccin voor deze uitbraak?
Er bestaat geen goedgekeurd vaccin voor het Bundibugyo-virus. Vaccins voor Zaire-ebolavirus (zoals Ervebo) zijn niet effectief tegen BDBV. Klinische proeven voor nieuwe vaccins en behandelingen zijn gaande.
Wat wordt er gedaan om de uitbraak te stoppen?
WHO, CDC, Afrika CDC en nationale autoriteiten voeren surveillance, contacttracering, gemeenschapsbetrokkenheid en klinische proeven uit. Noodfinanciering is toegewezen en reisbeperkingen zijn van kracht voor getroffen regio's.
Follow Discussion