Westnijlvirus in Europa: 1.086 gevallen 2026 | Gids

Meer dan 1.000 mensen in Europa zijn tijdens het muggenseizoen van 2026 besmet geraakt met het westnijlvirus, blijkt uit nieuwe surveillancedata van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). In het wekelijks rapport over week 36, gepubliceerd op 4 september 2026, waren 1.086 lokaal opgelopen gevallen bevestigd in 15 Europese landen. Dit betekent een sterke toename van een ziekte die ooit beperkt bleef tot het Middellandse Zeegebied.

Wat is het westnijlvirus?

Het westnijlvirus (WNV) is een door muggen overgedragen flavivirus dat vooral onder wilde vogels circuleert. Mensen en andere zoogdieren raken besmet wanneer een gewone huissteekmug (Culex pipiens) eerst een geïnfecteerde vogel prikt en daarna een mens. Mensen zijn eindgastheer: het virus wordt niet van mens op mens overgedragen. De klimaatgedreven verspreiding van muggenoverdraagbare ziektes maakt WNV in Europa een steeds bekender probleem voor de volksgezondheid.

Uitbraak 2026 in Europa in cijfers

Het laatste wekelijks bulletin van het ECDC toont de hoogste ziektelast in Zuid-Europa; Italië is goed voor bijna de helft van alle infecties.

• Italië: 516 gevallen
• Griekenland: 284 gevallen
• Spanje: 88 gevallen
• Roemenië: 56 gevallen

Frankrijk meldt 13 getroffen gebieden en het virus is ook aangetroffen in Noord-Macedonië en enkele andere landen. Het ECDC constateert dat sinds het begin van het transmissieseizoen 144 getroffen gebieden zijn geïdentificeerd in de 15 landen; in de eerste week van september kwamen daar 20 nieuwe gebieden bij.

Nederland meldt lokale infecties en overlijden

Het Nederlandse RIVM bevestigde dat dit jaar zeker negen mensen het virus lokaal in Nederland opliepen. Een van hen, een 75-jarige Utrechter met een onderliggende aandoening, overleed. Ook een vrouw uit Drenthe overleed na een besmetting in Zuidoost-Europa, maar zij telt niet mee bij de negen binnenlandse gevallen omdat haar besmetting in het buitenland plaatsvond.

In augustus 2026 werd het virus voor het eerst sinds 2020 in Nederland gedetecteerd tijdens een wetenschappelijk onderzoek van bloedbank Sanquin onder bloeddonoren. Deze vondst leidt tot nauwlettender controle van bloedvoorraden volgens de EU-veiligheidsregels.

Symptomen en wie loopt het meeste risico

Gezondheidsautoriteiten, waaronder de muggenbewaking van de Wereldgezondheidsorganisatie, benadrukken dat de meeste infecties mild of onzichtbaar verlopen. Volgens RIVM- en WHO-gegevens:

• 80% van de besmette mensen krijgt geen symptomen.
• Ongeveer 19% ervaart een mild griepachtig beeld met koorts, hoofdpijn en spierpijn.
• Ongeveer 1% ontwikkelt een ernstige neurologische ziekte zoals encefalitis of meningitis.

Ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem of onderliggende aandoeningen lopen het grootste risico op ernstige gevolgen. Het virus is in Europa het actiefst tussen juli en september.

Zo beschermt u zich tegen het westnijlvirus

Omdat er geen vaccin of specifieke antivirale behandeling voor mensen bestaat, draait preventie om het voorkomen van muggenbeten.

1. Draag kleding met lange mouwen en een lange broek, vooral rond zonsopgang en zonsondergang.
2. Gebruik muggenspray met DEET of een ander goedgekeurd middel.
3. Plaats horren voor ramen en klamboes binnenshuis.
4. Verwijder stilstaand water rondom huis waar muggen broeden.
5. Beperk buitenactiviteiten tijdens de piekuren van muggen.

Waarom nemen de gevallen in Europa toe?

Warmere temperaturen en langere zomers breiden het leefgebied en de activiteit van Culex-muggen op het continent uit. Het Europese muggenseizoen 2026 is eerder begonnen en heeft zich verspreid naar regio's waar WNV voorheen zeldzaam was. ECDC en WHO roepen daarom op tot betere surveillance en bewustwording.

Veelgestelde vragen

Hoeveel gevallen van westnijlvirus zijn er in 2026 in Europa?

Tot 4 september 2026 meldde het ECDC 1.086 lokaal opgelopen gevallen in 15 Europese landen.

Welk Europees land heeft de meeste gevallen van westnijlvirus?

Italië voert de lijst aan met 516 bevestigde gevallen, gevolgd door Griekenland met 284 en Spanje met 88.

Kan het westnijlvirus van mens op mens worden overgedragen?

Nee. Het virus verspreidt zich alleen via de beet van een geïnfecteerde mug; mensen zijn eindgastheer.

Wat zijn de symptomen van het westnijlvirus?

Ongeveer 80% van de mensen heeft geen symptomen. Anderen kunnen koorts, hoofdpijn en spierpijn krijgen; ongeveer 1% kan een ernstige neurologische ziekte ontwikkelen.

Is er een vaccin tegen het westnijlvirus?

Er bestaat geen vaccin of antivirale behandeling voor mensen, dus het voorkomen van muggenbeten is essentieel.