Hantavirus-uitbraak op Nederlands cruiseschip: 3 doden, WHO bevestigt

Dodelijk virus treft MV Hondius in de Atlantische Oceaan

Een vermoedelijke hantavirus-uitbraak aan boord van het Nederlandse expeditieschip MV Hondius heeft minstens drie levens geëist en meerdere anderen ernstig ziek gemaakt, bevestigde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) op 3 mei 2026. Het schip, geëxploiteerd door Oceanwide Expeditions, was op een 46-daagse reis van Ushuaia, Argentinië, naar Kaapverdië toen het zeldzame, door knaagdieren overgedragen virus passagiers en bemanningsleden trof.

Wat is hantavirus?

Hantavirussen zijn een familie van RNA-virussen die voornamelijk worden overgedragen door knaagdieren zoals muizen en ratten. Mensen raken meestal besmet door het inademen van vernevelde deeltjes van knaagdieruitwerpselen, urine of speeksel. Het virus veroorzaakt twee syndromen: hemorragische koorts met renaal syndroom (HFRS) en hantavirus pulmonair syndroom (HPS), met een sterftecijfer van 30-60% voor HPS. Er is geen specifiek vaccin of antivirale behandeling; de zorg is ondersteunend. De hantavirus-uitbraak op cruiseschepen heeft wereldwijde aandacht getrokken vanwege de besloten omgeving van een schip, die transmissie kan vergemakkelijken.

Tijdlijn van de uitbraak

De MV Hondius vertrok op 20 maart 2026 uit Ushuaia. Het eerste slachtoffer, een 70-jarige Nederlandse man, overleed aan boord en zijn lichaam werd van boord gehaald op Sint-Helena. Zijn 69-jarige vrouw werd geëvacueerd naar Johannesburg, waar ze later overleed. Een derde passagier bezweek ook. In totaal vertoonden zes personen symptomen consistent met hantavirus, waarvan er één laboratoriumbevestigd is. Het schip, met 170 passagiers, 58 bemanningsleden en 13 gidsen, lag voor anker bij Praia, Kaapverdië, maar lokale autoriteiten weigerden twee zieke bemanningsleden van boord te laten gaan.

Reactie en onderzoek

De WHO heeft haar responskader geactiveerd en werkt samen met Oceanwide, het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken en gezondheidsautoriteiten. Passagiers is opgedragen in hun hutten te blijven. Oceanwide betuigde medeleven en benadrukte dat de veiligheid voorop staat. Het schip, gebouwd in 2019, is 's werelds eerste Polar Class 6 ijsversterkte schip. De veiligheidsmaatregelen voor Antarctische cruises staan nu onder toezicht.

Hoe verspreidt hantavirus zich?

Hantavirus wordt meestal niet van mens op mens overgedragen. Infecties ontstaan door het inademen van stof van knaagdiernesten. Op een schip als de Hondius, dat afgelegen gebieden bezocht, kunnen knaagdieren aan boord zijn gekomen met voorraden. Experts op het gebied van ziekte-uitbraken op cruiseschepen wijzen op de uitdagingen van besloten ruimtes.

Wereldwijde implicaties

De uitbraak roept vragen op over de paraatheid van expeditiecruise-exploitanten voor zeldzame infectieziekten. Expeditieschepen bezoeken vaak afgelegen gebieden met beperkte medische zorg. De Nederlandse overheid coördineert de repatriëring van getroffenen.

Veelgestelde vragen

Kan hantavirus worden genezen?

Er is geen specifieke genezing of vaccin. De behandeling is ondersteunend, waaronder zuurstoftherapie en beademing. Vroegtijdige herkenning verbetert de uitkomsten.

Is hantavirus besmettelijk tussen mensen?

De meeste hantavirussen worden niet van mens op mens overgedragen, behalve het Andes-virus. De WHO controleert op tekenen van overdracht in deze uitbraak.

Hoe lang overleeft hantavirus in de omgeving?

Het virus kan enkele dagen overleven in gedroogde uitwerpselen, vooral in koele, droge omstandigheden. Schoonmaken met bleekmiddel wordt aanbevolen.

Wat moet ik doen als ik denk te zijn blootgesteld?

Bij koorts, spierpijn of ademhalingsmoeilijkheden binnen 1-5 weken na mogelijke blootstelling, zoek onmiddellijk medische hulp. Vroege diagnose kan de overlevingskans vergroten.

Zijn cruiseschepen veilig voor hantavirus?

Hantavirus-uitbraken op cruiseschepen zijn uiterst zeldzaam. De MV Hondius-uitbraak is een van de eerste gedocumenteerde gevallen. Exploitanten volgen strikte hygiëneprotocollen, maar expeditievaarten vormen unieke uitdagingen.

Bronnen

Informatie voor dit artikel is afkomstig van de Wereldgezondheidsorganisatie, CDC Hantavirus Preventie, BBC News, CNN, USA Today, en Oceanwide Expeditions.