Dodelijke Nipah-virusuitbraak in India zet regio op scherp

Nipah-virusuitbraak veroorzaakt regionale gezondheidscrisis

Een dodelijke uitbraak van het Nipah-virus in de Indiase deelstaat West-Bengalen heeft schokgolven door Azië gestuurd, waardoor buurlanden noodgezondheidscontroles en grensmaatregelen hebben ingevoerd. De uitbraak, die begin januari 2026 begon, heeft al vijf gezondheidswerkers in Barasat besmet, waarbij één patiënt in 'zeer kritieke' toestand verkeert en ongeveer 110 contacten in quarantaine zijn geplaatst.

Het Nipah-virus, een zoönose met een verbluffend sterftecijfer van 40-75%, heeft geen goedgekeurd vaccin of specifieke behandeling, waardoor inperkingsinspanningen bijzonder uitdagend zijn. 'We zijn redelijk zeker dat we een uitbraak in Thailand kunnen voorkomen,' vertelde een woordvoerder van het Thaise ministerie van Volksgezondheid aan BBC Thai, terwijl hij de ernstige dreiging van het virus erkende.

Regionale respons en luchthavencontroles

Thailand is begonnen met gezondheidscontroles op drie grote internationale luchthavens—Suvarnabhumi, Don Mueang en Phuket—voor alle vluchten die uit West-Bengalen arriveren. Passagiers moeten gezondheidsverklaringen invullen en temperatuurcontroles ondergaan, waarbij reizigers met symptomen naar quarantainefaciliteiten worden overgebracht.

Nepal heeft eveneens de surveillance op Tribhuvan International Airport in Kathmandu en landgrensovergangen met India geïntensiveerd. Ondertussen overweegt Taiwan om het Nipah-virus te classificeren als een categorie 5 meldingsplichtige ziekte, het hoogste niveau voor opkomende infecties die onmiddellijke melding en speciale controlemaatregelen vereisen.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft het Nipah-virus opgenomen in haar lijst van prioritaire ziekten voor onderzoek en ontwikkeling, samen met ziekteverwekkers zoals COVID-19 en Zika, vanwege het epidemische potentieel. Volgens het WHO R&D Blueprint vertegenwoordigt Nipah een van de belangrijkste volksgezondheidsrisico's met onvoldoende tegenmaatregelen.

Het dodelijke pathogeen begrijpen

Het Nipah-virus is een door vleermuizen overgedragen zoönose die van dieren op mensen kan overgaan via besmet voedsel of direct contact. Het virus veroorzaakt een reeks symptomen, van koorts en hoofdpijn tot ernstige ademhalingsproblemen en fatale encefalitis (hersenontsteking). De incubatietijd varieert van 4 tot 14 dagen, hoewel sommige gevallen tot 45 dagen kunnen duren voordat ze zich manifesteren.

'Dit virus is bijzonder zorgwekkend vanwege het hoge sterftecijfer en het vermogen om zich via respiratoire druppels te verspreiden,' legt Dr. Priya Sharma, een specialist infectieziekten bij het National Institute of Virology, uit. 'Het feit dat er geen specifieke behandeling is, maakt vroege detectie en isolatie absoluut cruciaal.'

Het virus dook voor het eerst op in Maleisië in 1998, waar het varkenshouders infecteerde en zich naar Singapore verspreidde, waarbij meer dan 100 mensen omkwamen. Sindsdien is Bangladesh bijzonder zwaar getroffen, met meer dan 100 doden sinds 2001. India heeft meerdere uitbraken meegemaakt, vooral in Kerala in 2018 en 2023, waar de sterftecijfers alarmerende niveaus bereikten.

Huidige situatie en inperkingsinspanningen

Alle huidige gevallen in West-Bengalen zijn verbonden met een privéziekenhuis in Barasat, waar twee verpleegkundigen op de intensive care worden behandeld. Lokale gezondheidsautoriteiten hebben agressieve contactopsporing geïmplementeerd, waarbij ongeveer 180 personen zijn getest, met allemaal negatieve resultaten.

Ondanks de zorgwekkende ontwikkelingen benadrukken gezondheidsfunctionarissen dat de uitbraak beperkt blijft tot West-Bengalen. 'We hebben alle primaire en secundaire contacten geïdentificeerd en onder observatie geplaatst,' verklaarde Dr. Anil Kumar, gezondheidssecretaris van West-Bengalen. 'Onze surveillancesystemen werken op maximale capaciteit om verdere verspreiding te voorkomen.'

De timing van de uitbraak is bijzonder gevoelig, samenvallend met het aanstaande Chinese Nieuwjaar in februari wanneer traditioneel miljoenen Chinese burgers reizen. Chinese autoriteiten hebben al versterkte controles op luchthavens geïmplementeerd, hoewel er nog geen gevallen buiten India zijn gemeld.

Terwijl Aziatische landen zich voorbereiden op mogelijke verspreiding, volgt de internationale gemeenschap de situatie op de voet, denkend aan de lessen van eerdere pandemieën. De snelle respons toont aan hoe mondiale gezondheidssystemen zijn geëvolueerd, maar benadrukt ook de aanhoudende kwetsbaarheid voor opkomende zoönosen in onze onderling verbonden wereld.