NAVO-overwinningstheorie: twijfel over VS-rol

WARSCHAU — De hoogste militaire commandant van de NAVO in Europa, generaal Alexus Grynkewich, presenteerde op 12 oktober 2026 tijdens het Warschau Veiligheidsforum zijn 'theorie van de overwinning'. Hij wilde de 1 miljard burgers van het bondgenootschap verzekeren dat een Russische aanval 'volstrekt zinloos' zou zijn. Toch bleef de twijfel over de betrokkenheid van Washington bij de NAVO het dominante gespreksonderwerp in de wandelgangen.

Wat is Grynkewichs 'theorie van de overwinning'?

De viersterrengeneraal van de Amerikaanse luchtmacht schetste een militaire strategie in drie fasen — blokkeren, afstompen en breken — om elke aanval op NAVO-grondgebied af te schrikken en zo nodig te verslaan. NAVO-troepen zouden een invasie bij het aanvalspunt stoppen, de lucht-, zee-, ruimte- en cyberdomeinen overnemen en vervolgens de logistiek, communicatie en commandosystemen van een tegenstander ontmantelen. 'We hebben dit', zei Grynkewich. 'En we zullen winnen.'

De toespraak moest de bevolking van alle NAVO-lidstaten geruststellen, temidden van sabotagebeschuldigingen, drone-incursies en cyberaanvallen. Rusland werd niet bij naam genoemd, maar het doelwit was voor iedereen in de zaal duidelijk.

Twijfel over de VS-rol blijft ondanks verzekeringen

De vraag die velen bezighield: komen de Verenigde Staten daadwerkelijk Europa te hulp? Die scepsis werd aangewakkerd door de recente acties van president Donald Trump, waaronder een dieselovereenkomst met de Russische president Vladimir Poetin, enkele dagen voor de top.

'De twijfel binnen het bondgenootschap — zullen de Amerikanen er echt voor ons zijn? — is niet weggenomen', zei Bob Deen van het Clingendael Instituut. 'Deze generaal is een militair professional, maar uiteindelijk volgt hij de politieke bevelen van de Amerikaanse regering. Die twijfel was in de zaal voelbaar.'

Op de vraag of Amerikaanse soldaten zouden vechten als Rusland aanvalt, antwoordde Grynkewich dat dit uiteindelijk een politieke beslissing is, maar dat twijfel onnodig was: 'Ik sta hier toch.'

Artikel 5 en de politiek van geruststelling

Grynkewich herbevestigde Artikel 5 — een aanval op één is een aanval op allen — maar experts wijzen erop dat de echte test de politieke wil is. Voormalig commandant der strijdkrachten Rob Bauer zei dat de boodschap was: 'We staan voor Artikel 5. We gaan helemaal als het moet.' Toch waarschuwde hij tegen te veel focus op de geloofwaardigheidsvraag: 'Wie helpen we met die vraag?' Zijn antwoord: Poetin.

Demissionair defensieminister Dilan Yeşilgöz-Zegerius noemde de speech krachtig en duidelijk. Ze erkende dat 'soms dingen gebeuren die lijken te botsen', maar wees op de oproep van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky om bij de dieseldeal de Oekraïense energie-infrastructuur te sparen.

De EU-defensiestrategie wordt steeds centraler in deze debatten, terwijl Europese bondgenoten meer zelfredzaamheid afwegen. De VS-Rusland dieselovereenkomst roept nieuwe vragen op over de trans-Atlantische veiligheidsrelatie op een cruciaal moment.

Hoe Moskou de speech waarschijnlijk leest

In Moskou zal de speech vrijwel zeker als agressief worden gezien, zeggen analisten. Bauer verwacht dat Russische functionarissen zich richten op de aankondiging dat vijanden hard worden aangepakt. 'Ze zullen dat intern gebruiken om te mobiliseren voor de oorlog in Oekraïne', zei hij, wijzend op de moeilijke Russische werving van soldaten.

Deen denkt dat Poetin nauwlettend toekijkt. 'Zijn belangrijkste vraag is: is het allemaal waar? Is de eenheid in het bondgenootschap echt zo sterk? Hij blijft dat de komende maanden testen.'

FAQ: NAVO's overwinningstheorie en de VS-rol

Wat is de 'theorie van de overwinning'?

Een militaire strategie in drie fasen — blokkeren, afstompen en breken — van SACEUR-generaal Alexus Grynkewich.

Heeft Grynkewich de NAVO gerustgesteld?

Hij wilde 1 miljard burgers geruststellen, maar politici en experts zeggen dat twijfel over de VS-blootstelling blijft, zeker na Trumps dieseldeal met Rusland.

Steunt de VS nog Artikel 5?

Grynkewich herbevestigde Artikel 5, maar erkende dat het inzetten van Amerikaanse troepen uiteindelijk een politieke beslissing is.

Hoe reageert Rusland?

Analisten verwachten dat Moskou de speech als agressief afschildert en gebruikt voor binnenlandse mobilisatie, terwijl het de eenheid blijft testen.