FORGE: 54 landen in $30 mrd race om zeldzame aardmetalen

In februari 2026 lanceerden 54 landen en de Europese Commissie het Forum on Resource Geostrategic Engagement (FORGE) – de meest ambitieuze Westerse reactie op China's bijna totale controle over de verwerking van zeldzame aardmetalen. Met meer dan $30 miljard aan Amerikaanse financiering beoogt FORGE een knelpunt in de toeleveringsketen te doorbreken dat defensie, autofabrikanten en producenten van schone energie blootstelt. China verwerkt ~90% van de wereldwijde zeldzame aardmetalen en produceert 92% van de NdFeB-magneten. Het initiatief werkt tegen een smal venster van 12-18 maanden: zonder actie vóór het verstrijken van China's tijdelijke opschorting van exportcontroles op 10 november 2026 dreigt onomkeerbare afhankelijkheid.

De anatomie van een toeleveringsketencrisis

Zeldzame aardmetalen zijn geologisch niet schaars, maar de verwerking is extreem geconcentreerd. Ze zijn onmisbaar voor magneten in elektrische voertuigen, wapensystemen en windturbines. In oktober 2025 verscherpte China exportcontroles op zware zeldzame aardmetalen, met goedkeuringstermijnen van 45 dagen en extraterritoriale bepalingen die Europese licenties tot onder 25% reduceerden. Neodymium-praseodymiumoxide steeg van ~$80 naar $480+ per kg, waardoor productielijnen stilvielen. De crisis in de toeleveringsketen van zeldzame aardmetalen legde kwetsbaarheden bloot.

China's 15e Vijfjarenplan versterkt deze dominantie met $57 miljard aan staatsinvesteringen, tegenover $2 miljard van de VS en Europa. 'China wapent controle, niet schaarste,' aldus een analyse van Rare Earth Exchanges. 'Tijdelijke, omkeerbare beperkingen behouden prijsmacht, ontnemen concessies en ontmoedigen Westerse investeringen.'

FORGE: Structuur en ambitie

Onder leiding van minister Marco Rubio vond op 4 februari 2026 de eerste Critical Minerals Ministerial plaats in Washington D.C., met 43 ministers uit 54 landen. FORGE vervangt het Minerals Security Partnership als permanent kader, voorgezeten door Zuid-Korea. Elf nieuwe bilaterale raamwerken voor kritieke mineralen werden ondertekend met o.a. Argentinië, Marokko, Peru, de Filipijnen, de VAE en het VK – in totaal 21 overeenkomsten in vijf maanden. De Amerikaanse strategie voor kritieke mineralen bestrijkt nu zes continenten.

Project Vault: De $10 miljard strategische reserve

Het vlaggenschip van FORGE is Project Vault, een $10 miljard lening van EXIM Bank voor de U.S. Strategic Critical Minerals Reserve – een publiek-private samenwerking die essentiële grondstoffen opslaat. Vroege deelnemers zijn Boeing, GE Vernova en Western Digital, met bijna $2 miljard co-investering. De reserve moet industrieën beschermen tegen prijsvolatiliteit, functionerend als een strategische mineraalvoorraad naar voorbeeld van de Strategic Petroleum Reserve. Een minimumprijs van $110 per kg voor neodymium-praseodymiumoxide, onderhandeld met MP Materials, biedt een marktbodem.

Pax Silica en minimumprijzen

Aanvullende initiatieven omvatten Pax Silica – een fonds van $250 miljoen voor halfgeleiderwaardige siliciumketens – en grensgecorrigeerde minimumprijzen om Westerse verwerkers te beschermen tegen Chinese dumping. De EU Critical Raw Materials Act en het €3 miljard ReSourceEU-actieplan lopen parallel, wat leidt tot trans-Atlantische afstemming.

Het VS-EU-actieplan voor kritieke mineralen

Op 24 april 2026 finaliseerden handelsgezant Jamieson Greer en EU-commissaris Maroš Šefčovič het VS-EU-actieplan voor veerkracht van de toeleveringsketen van kritieke mineralen. Het akkoord verkent minimumprijzen, gecoördineerde handelsmaatregelen en een pad naar een bindende plurilaterale overeenkomst. 'De VS en de EU delen de inzet om niet-marktconform beleid aan te pakken,' zei Greer. Het plan reageert op de prijsstijging van zeldzame aardmetalen in 2026 die de kosten voor Europese fabrikanten verdubbelde.

China's pauze – en de deadline van november

Op 9 april 2026 kondigde China een tijdelijke opschorting van exportcontroles op zeldzame aardmetalen aan tot 10 november 2026, gekoppeld aan onderhandelingen over Section 232. Dit biedt verlichting – de prijs van neodymium stabiliseerde en handelsvolumes stegen met 20% – maar wordt gezien als tactisch respijt. 'De deadline van november is een drukpunt,' zei een EU-functionaris. 'Beijing geeft het Westen tijd om zelfgenoegzaam te worden, niet om onafhankelijk te worden.' De opschorting van exportcontroles 2026 creëert een smal venster dat FORGE moet benutten.

Kan diversificatie slagen?

Analisten zijn voorzichtig pessimistisch. Westerse verwerkingsprojecten – van Lynas in Texas tot initiatieven in Zweden en Noorwegen – bereiken op zijn vroegst in 2028 betekenisvolle capaciteit. Een enkele scheidingsfabriek kost 5-7 jaar en $1+ miljard. De $6,5 biljoen aan wereldwijde productie in de auto-, defensie- en duurzame energiesector die op het spel staat, overtreft de huidige investeringen. Tegelijk kampen mijnbouwprojecten voor zeldzame aardmetalen in 2026 in Australië, Brazilië en Afrika met vergunningvertragingen en tekorten aan geschoolde arbeidskrachten.

Drie scenario's domineren: beheerde afhankelijkheid, dure onafhankelijkheid, of een hybride model met regionale verwerkingshubs. FORGE kiest voor hybride, maar succes hangt af van uitvoeringssnelheid die nog niet is aangetoond.

Veelgestelde vragen

Wat is het FORGE-initiatief?

FORGE is een permanent multilateraal kader uit 2026 van 54 landen en de EU om China's dominantie in zeldzame aardmetalen te counteren en toeleveringsketens veilig te stellen.

Waarom domineert China de verwerking van zeldzame aardmetalen?

China investeerde decennia en $57 miljard in geïntegreerde ketens, terwijl het Westen verwerking uitbesteedde. China beheerst ~90% van de raffinage en 92% van de magneetproductie, wat structurele afhankelijkheid creëert.

Wat gebeurt er als de opschorting op 10 november 2026 afloopt?

Bij herinvoering kunnen prijzen exploderen, wat productie in EV's, defensie en windenergie lamlegt. FORGE's reserves en bodemprijzen moeten de schok opvangen, maar onafhankelijke capaciteit is nog jaren weg.

Hoeveel financiering heeft FORGE gemobiliseerd?

De VS mobiliseerde $30+ miljard, inclusief $10 miljard via Project Vault. EU: €3 miljard via ReSourceEU. Volledige onafhankelijkheid zou $100+ miljard vergen.

Kan recycling van zeldzame aardmetalen de afhankelijkheid verminderen?

Magneetrecycling is veelbelovend maar beperkt. Technologie kan neodymium en praseodymium terugwinnen, maar recyclingpercentages zijn <5%. Opschalen vergt jaren investering.

De geopolitieke inzet

Falen heeft gevolgen ver voorbij economie. Wanneer China materialen voor F-35's, Tomahawks en radarsystemen beheerst, wordt Westerse strategische autonomie beperkt. FORGE erkent dat de geopolitiek van kritieke mineralen de breuklijnen van grootmachtconcurrentie bepaalt. Of $30 miljard en politieke wil twee decennia industriële atrofie kunnen overwinnen, wordt vóór november 2026 getest.