ECB renteverhoging: ING waarschuwt voor verdere inflatie

Inflatie eurozone stijgt naar 3,2% in mei, maakt weg vrij voor ECB-actie

De Europese Centrale Bank (ECB) zal naar verwachting de rente verhogen tijdens de vergadering van 11 juni, nadat de inflatie in de eurozone in mei steeg naar 3,2%, het hoogste niveau sinds september 2023. Volgens ING-economen heeft de inflatiestijging, gedreven door sterk stijgende energieprijzen als gevolg van het Iran-conflict, een 'preventieve' renteverhoging bijna zeker gemaakt. ING-hoofdeconoom Carsten Brzeski zei dat de cijfers 'de weg hebben vrijgemaakt' voor een rentestijging, maar waarschuwde dat de huidige macro-economische omgeving 'heel anders is dan in 2022.'

In Nederland steeg de inflatie gemeten volgens de Europese geharmoniseerde methode in mei naar 3,4%, het hoogste sinds maart 2025. De inflatie in de Nederlandse dienstensector sprong van 3,2% in april naar 5,2% in mei, de grootste prijsstijging in die categorie sinds april 2025. Dit duidt volgens ING-econoom Marcel Klok op de eerste tekenen van 'tweede-ronde effecten', waarbij hogere looneisen doorwerken in hogere prijzen.

Waarom de ECB opnieuw zal verhogen

De primaire taak van de ECB is prijsstabiliteit, met een inflatiedoelstelling van 2%. Met 3,2% ligt de inflatie in de eurozone ruim boven die doelstelling, en de bank heeft aangegeven niet te aarzelen om in te grijpen. In tegenstelling tot de energiecrisis van 2022, veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne, komt de huidige piek voort uit het Iran-conflict, dat in maart 2025 begon. Brzeski merkte op dat de inflatie van mei 'grotendeels overeenkomt met het basisscenario van de ECB van maart', maar waarschuwde dat verdere stijgingen waarschijnlijk zijn.

Een preventieve in plaats van agressieve verhoging

ING verwacht dat de ECB kiest voor een gematigde, symbolische renteverhoging in plaats van een agressieve stap. Brzeski omschreef het als een 'preventieve' verhoging die 'niet veel zal doen om de inflatieverwachtingen te beïnvloeden', maar die de vastberadenheid van de ECB zal tonen. De bank zal waarschijnlijk niet de agressieve verkrappende cyclus van 2022-2023 herhalen, toen de rente met in totaal 450 basispunten werd verhoogd.

De ECB monetair beleid vooruitzichten blijven afhankelijk van de gegevens, en verdere stappen zullen afhangen van binnenkomende inflatie- en loongegevens.

Tweede-ronde effecten: het echte risico voor de ECB

ING-econoom Marcel Klok benadrukte dat Nederland vroege tekenen van tweede-ronde effecten vertoont. De inflatie in de dienstensector, een belangrijke indicator van binnenlandse prijsdruk, steeg in mei naar 5,2%, waarmee een einde kwam aan een zes maanden durende trend van dalende diensteninflatie. 'Dit markeert het einde van de trend waarbij dalende loongroei leidde tot een daling van de diensteninflatie', aldus Klok.

Tweede-ronde effecten treden op wanneer werknemers hogere lonen eisen om de stijgende prijzen te compenseren, wat bedrijven op hun beurt dwingt de prijzen verder te verhogen. Centrale banken houden dit nauwlettend in de gaten omdat het de inflatie langdurig kan bestendigen. Het kader voor de inflatiedoelstelling van de ECB noemt tweede-ronde effecten specifiek als een belangrijk risico voor prijsstabiliteit.

Energieprijzen en het Iran-conflict

De belangrijkste drijver van de inflatiepiek in mei zijn de energieprijzen, die sterk zijn gestegen door de aanhoudende oorlog in Iran. Olie- en gasprijzen zijn scherp gestegen, wat de kosten in de hele economie opdrijft. De huidige situatie verschilt echter op een aantal punten van 2022: toeleveringsketens zijn veerkrachtiger, alternatieve energiebronnen zijn ontwikkeld en de wereldeconomie is minder afhankelijk van Russische energie. Niettemin blijft het geopolitieke risico hoog en elke escalatie kan de inflatie verder opdrijven.

Wat de renteverhoging betekent voor consumenten en bedrijven

Een renteverhoging door de ECB zal de financieringskosten voor huishoudens en bedrijven in de eurozone verhogen. Hypotheekrentes, bedrijfsleningen en creditcardrente zullen waarschijnlijk stijgen. Voor consumenten die al worstelen met hogere prijzen, komt hier een extra laag van financiële druk bij. Het primaire doel van de ECB is echter te voorkomen dat de inflatie hardnekkig wordt, wat uiteindelijk schadelijker zou zijn.

Voor bedrijven betekenen hogere rentes hogere financieringskosten, wat investeringen kan afremmen. De impact van ECB-renteverhogingen op de Europese groei is een belangrijk punt van zorg, vooral omdat de economie van de eurozone al vertraagt. ING verwacht dat de renteverhoging gematigd zal zijn om het herstel niet te ontsporen.

FAQ: ECB renteverhoging en inflatie eurozone

Wat is de huidige inflatie in de eurozone?

De inflatie in de eurozone bedroeg in mei 2025 3,2%, het hoogste niveau sinds september 2023.

Wanneer maakt de ECB het volgende rentebesluit bekend?

De ECB-Raad komt op 11 juni 2025 bijeen en zal naar verwachting tijdens die vergadering een renteverhoging aankondigen.

Hoeveel zal de ECB de rente verhogen?

ING verwacht een gematigde, 'preventieve' renteverhoging, waarschijnlijk met 25 basispunten, in plaats van een agressieve verhoging.

Wat zijn tweede-ronde inflatie-effecten?

Tweede-ronde effecten treden op wanneer hogere inflatie leidt tot hogere looneisen, wat op zijn beurt de prijzen verder opdrijft, waardoor een loon-prijsspiraal ontstaat.

Hoe beïnvloedt het Iran-conflict de inflatie in de eurozone?

De oorlog in Iran heeft de wereldwijde energieprijzen opgedreven, wat de inflatie in de eurozone direct verhoogt via hogere brandstof- en verwarmingskosten en indirect via hogere productiekosten voor goederen en diensten.

Bronnen

Artikel gebaseerd op berichtgeving van BNR Nieuwsradio en ANP. Aanvullende context van de Europese Centrale Bank en ING Economisch Onderzoek.