Goud en zilver op recordhoogte, maar markt 'gebroken'

Edelmetalen bereiken ongekende niveaus

Goud- en zilverprijzen breken al sinds 2025 records en gaan begin 2026 verder door het dak, met goud boven $5.500 per ounce en zilver op een verbazingwekkende $119,3 per ounce. Dit vertegenwoordigt een stijging van 145% voor zilver alleen al in 2025, terwijl goud met ongeveer 65-67% is gestegen en de $5.000 nadert. De rally komt terwijl geopolitieke spanningen toenemen en de Amerikaanse dollar zijn status als veilige haven lijkt te verliezen.

Wat drijft de stijging?

De cocktail van geopolitieke onrust, oplopende Amerikaanse staatsschuld en onzekerheid over rentes en valutavooruitzichten heeft beleggers naar edelmetalen doen vluchten. Centrale banken zijn massale kopers geweest, met meer dan 3.200 ton gekocht tussen 2022-2024 volgens marktgegevens. Ed Yardeni van Yardeni Research, die de goudstijging begin 2025 voorspelde, merkt op dat 'Dit heeft geleid tot sterke prijsstijgingen in alle edelmetalen, en zelfs veel onedele metalen en zeldzame aardmetalen.'

De rally van zilver is bijzonder dramatisch geweest, deels vanwege zijn dubbele rol als zowel monetair metaal als industriële grondstof. Het metaal is essentieel voor zonne-energieproductie en elektronica-fabricage, wat extra vraagdruk creëert.

Een 'gebroken' marktstructuur

Ondanks de ogenschijnlijk gunstige omgeving uiten analisten serieuze zorgen over de marktfunctionaliteit. Nicky Shiels van MKS PAMP heeft de edelmetaalmarkt omschreven als 'gebroken' vanwege ongekende volatiliteit. Het probleem, volgens experts, is dat prijzen minder worden gedreven door fysieke vraag en aanbod-fundamentals en meer door volatiele liquiditeitsstromen.

'Edelmetaalprijzen zijn de afgelopen twee maanden te snel en te sterk gestegen,' legt Shiels uit. 'Veel beleggers hebben al gekocht, waardoor een pauze of prijscorrectie waarschijnlijker is dan verdere stijgingen.'

Dollarzwakte en speculatief kapitaal

Maximilian Tomei, CEO van Galena Asset Management, merkt op dat recente koersbewegingen weinig te maken hebben met fundamentele factoren zoals fysieke vraag. 'De beweging wordt vooral veroorzaakt door de verzwakte positie van de dollar,' stelt hij. De dollarindex is de afgelopen twaalf maanden met bijna 11% gedaald, waardoor dollar-geprijsde activa zoals goud goedkoper lijken voor internationale kopers.

Tomei voegt toe dat 'de manier waarop de zilvermarkt zich gedraagt overdreven is, de markt is ontregeld' en beschrijft het als 'een reeks tegenstrijdigheden.' Hij wijst op overmatige liquiditeit die door de wereldwijde markten stroomt als een andere drijver van prijsinflatie.

Marktmechanieken onder druk

De fysieke bullionmarkt ervaart ernstige knelpunten, waarbij raffinaderijen overweldigd worden door schroothoeveelheden en verwerkingsachterstanden. Velen hebben tijdelijk gestopt met het accepteren van nieuwe orders of beperken specifieke innamecategorieën. Handelaren trekken zich terug vanwege onprijsbaar vervangingsrisico in volatiele markten, wat resulteert in verbrede bid-ask spreads en beperkte beschikbaarheid.

Guy Wolf, wereldwijd hoofd marktanalyse bij financiële dienstverlener Marex, merkt op dat prijsvorming in delen van de edelmetaalmarkt steeds meer verstoord raakt. Omdat markten voor zilver en platina veel kleiner zijn dan die voor goud of belangrijke aandelenindices zoals de S&P 500, heeft de recente instroom van speculatief kapitaal een onevenredig grote impact op prijzen.

Niet iedereen is het eens met 'gebroken' label

Niet alle analisten zijn het erover eens dat prijsvorming volledig is ingestort. Gautama Varma, algemeen directeur van strategisch adviesbureau V2 Ventures, aarzelt om de edelmetaalmarkt ronduit als gebroken te bestempelen. Hij erkent echter de groeiende invloed van speculatief kapitaal. 'Wat je ziet, is dat er veel meer speculatief kapitaal in het spel is gekomen,' merkt Varma op.

Volgens CNBC's analyse betekent dunne marktdiepte dat bescheiden instroom onevenredig grote prijsbewegingen veroorzaakt, waarbij het gedrag van zilver wordt omschreven als 'overdreven' en 'een reeks tegenstrijdigheden.' Hoewel centrale bankenkoop en industriële vraag de fundamentals ondersteunen, suggereert de omvang van de winsten dat markten worden vervormd door overtollige liquiditeit die alternatieve investeringen zoekt.

Wat betekent dit voor beleggers?

Grote instellingen hebben hun doelstellingen verhoogd, met Goldman Sachs die goud op $5.400 voorspelt en JPMorgan op $5.055. Beide metalen vertonen echter extreme overbought momentum-indicatoren, met mogelijke correcties van 5-20%. Het vooruitzicht voor 2026 suggereert consolidatie binnen een handelsbereik van $4.500-$5.500 voor goud, waarbij tactische terugtrekkingen koopmogelijkheden bieden.

De edelmetaalmarkt staat voor een kritiek keerpunt: keert het terug naar fundamentals-gedreven prijsvorming, of is het een nieuw tijdperk ingegaan waarin speculatieve stromen domineren? Voor nu moeten beleggers zich voorbereiden op voortdurende volatiliteit terwijl de markt worstelt met deze structurele spanningen.