Natuurbrand Hoge Venen: 3.000 ha onder controle

De grote natuurbrand in de Belgische Hoge Venen, die sinds vrijdag 15 augustus 2026 ongeveer 3.000 hectare beschermd veengebied in de as heeft gelegd, is grotendeels onder controle. Dat bevestigden lokale autoriteiten donderdagmiddag. Minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin zei dat de situatie zich stabiliseert en dat de brand zich bij gunstig weer niet verder zou moeten verspreiden. Het is de grootste natuurbrand in de moderne Belgische geschiedenis; het vorige record van 1.400 hectare stamde uit 2011.

Wat is de natuurbrand in de Hoge Venen?

De Hoge Venen (Hoge Venen in het Nederlands, Hautes Fagnes in het Frans) is het grootste natuurreservaat van België, een plateau van 4.501 hectare met eeuwenoude hoogvenen, heide en dennenbossen in de provincie Luik, vlak bij de Duitse grens. De brand ontstond vrijdag tijdens de recordbrekende Europese hittegolf 2026 die van Frankrijk tot de Balkan bosbranden veroorzaakte. Droog veen, ontstaan uit samengeperste plantenresten van duizenden jaren oud, bleek uiterst brandbaar, waardoor de vlammen zich snel konden verspreiden en zelfs ondergronds brandden.

Hoe brandweerlieden de brand onder controle kregen

Donderdag waren nog ongeveer 350 brandweerlieden en hulpverleners ter plaatse, ondersteund door zeven blusvliegtuigen uit Duitsland, Noorwegen, België en Zweden die water lieten vallen langs de verbrande rand. Het Europees civiel beschermingsmechanisme, dat België in het weekend activeerde, zorgde ook voor Nederlandse, Duitse, Tsjechische, Noorse en Zweedse helikopters en blusvliegtuigen. Het Duitse contingent begon donderdag met terugtrekken, terwijl andere internationale teams naar verwachting tot zondag blijven.

Storm bracht 150 miljoen liter regen

Een keerpunt kwam woensdag toen een zware storm naar schatting 150 miljoen liter regen in slechts enkele minuten op het getroffen gebied liet vallen, meer neerslag dan de voorgaande zes dagen samen, aldus de Belgische omroep RTBF. De stortbui hielp de hulpdiensten de bovenhand te krijgen, hoewel de autoriteiten waarschuwden dat de bodemtemperaturen extreem hoog blijven en veenbranden ondergronds kunnen nasmeulen en opnieuw kunnen oplaaien als zombiebranden. De situatie is onder controle, zei minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin tegen verslaggevers.

Waarom veenbranden zo moeilijk te blussen zijn

In tegenstelling tot gewone bosbranden branden veenbranden diep in de bodem, waar samengeperst organisch materiaal als brandstof werkt. Het vuur kan onzichtbaar onder het oppervlak reizen en meters verder weer opduiken, waardoor het indammen een langzaam en arbeidsintensief proces is. Brandweerlieden redden ook een bedreigd korhoen uit de brandzone, wat de ecologische belangen in een van Europa's kwetsbaarste wetlandhabitats onderstreept.

Impact en wat er nu gebeurt

Alle evacuatiebevelen werden woensdagavond opgeheven, waardoor inwoners van Belgische dorpen en de Duitse stad Monschau naar huis konden terugkeren. Er werden geen verwoeste woningen gemeld, maar de milieuschade aan het reservaat, waar zeldzame subalpiene flora en fauna thuis is, is ernstig. De ramp heeft het politieke debat over Belgische klimaatweerbaarheidsplannen opnieuw aangewakkerd: oppositiepartijen bekritiseren het gebrek aan eigen blusvliegtuigen en minister Bernard Quintin beloofde een nationale weerbaarheidsstrategie. Autoriteiten waarschuwen dat monitoring en nablussen tot laat in de herfst kunnen doorgaan om herontbranding te voorkomen.

FAQ: Natuurbrand Hoge Venen

Hoeveel hectare is er verbrand bij de brand in de Hoge Venen?
Ongeveer 3.000 hectare, een oppervlakte ongeveer zo groot als het Nederlandse eiland Vlieland of half Manhattan, is sinds 15 augustus 2026 verbrand.

Is de natuurbrand in de Hoge Venen volledig geblust?
Nee. De brand is grotendeels onder controle, maar veen kan ondergronds nasmeulen en opnieuw oplaaien; hulpdiensten verwachten nog weken of maanden te moeten monitoren en nablussen.

Waarom verspreidde de brand zich zo snel?
Recordhitte en droogte droogden de eeuwenoude hoogvenen uit, die zeer brandbaar zijn. De brand kon zich ook ondergronds verspreiden via samengeperst plantmateriaal.

Welke landen hielpen bij het bestrijden van de brand?
België kreeg lucht- en grondsteun van Nederland, Duitsland, Luxemburg, Tsjechië, Noorwegen en Zweden via het EU-mechanisme voor civiele bescherming.

Zijn geëvacueerde bewoners terug naar huis?
Ja. De evacuatiebevelen voor Belgische dorpen en de Duitse stad Monschau werden woensdagavond 19 augustus opgeheven.