Egypte verbiedt Mada Masr: hoofdredacteur beboet

Een Egyptische rechtbank heeft de onafhankelijke nieuwssite Mada Masr verboden en hoofdredacteur Lina Attalah de maximale boete van 3 miljoen Egyptische pond (ongeveer €50.000 / $53.400) opgelegd wegens het runnen van een website zonder vergunning. Mensenrechtenorganisaties noemen de uitspraak een verwoestende slag voor de persvrijheid. De rechtbank in New Cairo beval op 27 oktober 2026 ook dat de site wordt gesloten en apparatuur in beslag wordt genomen.

Wat zijn Mada Masr en Lina Attalah?

Mada Masr is een onafhankelijke onlinekrant, in juni 2013 opgericht door voormalige journalisten van Egypt Independent. De site publiceert in het Arabisch en Engels over politiek, economie, milieu en cultuur en geldt als laatste bolwerk van kritische journalistiek in Egypte. Attalah, hoofdredacteur, stond in 2020 op de lijst van 100 invloedrijkste mensen van Time.

De site is sinds mei 2017 geblokkeerd in Egypte. Attalah vroeg in 2018 en 2020 een vergunning aan, maar kreeg geen antwoord; in 2022 wees de toezichthouder de aanvraag zonder opgaaf van redenen af. Attalah en collega's werden de afgelopen jaren herhaaldelijk vastgehouden en ondervraagd wegens vermeende verspreiding van nepnieuws en bedreiging van de nationale veiligheid. De zaak past in een breder Egyptisch media-offensief onder Sisi waarbij honderden websites zijn geblokkeerd.

Hoe de rechtbank tegen Mada Masr oordeelde

De rechtszaak in één zitting was gebaseerd op artikel 105 van de Egyptische medialwet uit 2018. Volgens Mada Masr ontruimde de rechter de rechtszaal voor de uitspraak, weigerde hij het dossier in te zien, getuigen te horen of bewijs toe te laten, en verving hij de advocaat van de verdediging tegen de wil van het team. Acht advocaten waren aanwezig, maar de rechtbank stelde een onbekende advocaat aan. Dit lijkt op de bij verstek uitgesproken straf uit 2024 waarvan Attalah pas na haar arrestatie lucht kreeg.

Attalah werd direct na het vonnis vastgehouden en enkele uren later vrijgelaten nadat de boete was betaald. Tijdens de afhandeling ontdekte zij dat zij in 2024 bij verstek tot een jaar gevangenisstraf was veroordeeld wegens het publiceren van valse berichten en het runnen van een site zonder vergunning. Haar advocaten vechten die straf aan; een herziening staat gepland voor 11 november.

Kernfeiten uit de uitspraak

• Boete: 3 miljoen EGP (ongeveer €50.000 / $53.400) — het wettelijke maximum
• Bevel: Mada Masr moet sluiten en apparatuur wordt in beslag genomen
• Juridische basis: artikel 105 van de Egyptische medialwet uit 2018
• Eerdere straf: één jaar gevangenis bij verstek; herziening op 11 november 2026

Reacties van mensenrechtenorganisaties

Yasmine Ahmed van Amnesty International noemde het vonnis "een verpletterende slag voor de persvrijheid" en uitte zorgen over de rechtsgang in de haastige zaak. Het Committee to Protect Journalists (CPJ) veroordeelde de zaak tegen Attalah en de website eveneens als een aanval op de persvrijheid.

Bassam Khawaja van Human Rights Watch beschreef de veroordeling als "een complete parodie op recht" in een "schijnproces" en beschuldigde de regering van president Abdel Fattah al-Sisi ervan de laatste resten van onafhankelijke media te willen uitroeien. Het Egyptische journalistenverbond beloofde in beroep te gaan.

Wat het verbod betekent voor de persvrijheid in Egypte

Egypte staat op de 169e plaats van 180 landen in de persvrijheidsindex van Reporters Without Borders. Minstens 18 journalisten zitten gevangen en honderden websites zijn geblokkeerd. De meeste Egyptische media hebben nauwe banden met de staat. Op dezelfde dag als de uitspraak in de Mada Masr-zaak verlengden de autoriteiten de detentie van zes journalisten van factcheckplatform Matsadaash; vorige maand werden zes journalisten van een onderzoeksplatform vastgehouden. De daling van Egypte in de persvrijheidsindex van Reporters Without Borders weerspiegelt een jarenlange aanval op onafhankelijke media onder president al-Sisi.

Veelgestelde vragen: Egypte verbiedt Mada Masr

Waarom verbood de Egyptische rechtbank Mada Masr?

De rechtbank oordeelde dat Mada Masr zonder vergunning opereerde op grond van artikel 105 van de medialwet uit 2018, hoewel hoofdredacteur Lina Attalah een vergunning had aangevraagd en geen antwoord kreeg.

Wie is Lina Attalah?

Lina Attalah is hoofdredacteur van Mada Masr en een van Egyptes prominentste onafhankelijke journalisten. In 2020 stond zij op de Time 100-lijst van invloedrijkste mensen.

Waar staat Egypte op de persvrijheidsranglijst?

Egypte staat op de 169e plaats van 180 landen in de persvrijheidsindex van Reporters Without Borders voor 2026.

Wat gebeurt er nu met Lina Attalah?

Haar advocaten vechten een in 2024 bij verstek opgelegde gevangenisstraf van één jaar aan. Een herziening staat gepland voor 11 november 2026.