Bulgarije naar achtste verkiezingen in vijf jaar tijd

Bulgarije in diepe politieke crisis met achtste vervroegde verkiezingen

Bulgarije gaat voor de achtste keer in minder dan vijf jaar naar de stembus, nadat president Roemen Radev nieuwe verkiezingen aankondigde omdat de belangrijkste politieke partijen geen regering konden vormen. Deze laatste politieke impasse komt slechts weken nadat Bulgarije op 1 januari 2026 officieel de euro invoerde als 21ste lid van de eurozone.

Een land in politieke verlamming

De huidige crisis begon in december 2025 toen de regering van premier Rosen Zhelyazkov aftrad na massale protesten tegen de voorgestelde begroting voor 2026. 'We gaan op voor verkiezingen,' verklaarde president Radev nadat de drie grootste parlementaire partijen geen coalitieakkoord konden bereiken. Dit markeert Bulgarije's achtste vervroegde verkiezingen sinds 2021, wat Europa's meest aanhoudende politieke instabiliteit voortzet.

De protesten die de regering ten val brachten, trokken tot 250.000 deelnemers door het hele land, waarbij demonstranten frustratie uitten over corruptie, een oneerlijk rechtssysteem en slecht economisch beleid. 'De stem van het volk is gehoord,' erkende de aftredende regering bij haar ontslag op 11 december 2025.

Euro-invoering te midden van politieke onrust

Bulgarije's euro-invoering op 1 januari 2026 vertegenwoordigde een belangrijke mijlpaal, maar vond plaats onder een demissionair kabinet en zonder een goede begroting. Volgens de Europese Centrale Bank handhaafde Bulgarije meer dan 25 jaar monetaire beleidsafstemming met de ECB via zijn currency board. De publieke steun voor de euro bleef echter laag, met slechts 40% van de Bulgaren die de overgang steunden volgens peilingen.

De politieke fragmentatie maakt coalitievorming bijzonder moeilijk. De centrumrechtse GERB-partij, geleid door voormalig premier Boyko Borisov, leidt de peilingen met ongeveer 24% steun, gevolgd door de anticorruptiecoalitie We gaan door met veranderen (PP-DB) met 19%. De pro-Russische partij Heropleving, die heeft geprofiteerd van de politieke chaos, staat op 13%, samen met de partij van oligarch Deljan Peevski.

Wortels van de crisis

De huidige politieke crisis gaat terug tot 2020 toen massale protesten uitbraken tegen corruptie onder toenmalig premier Boyko Borisov. Sindsdien heeft Bulgarije zeven parlementsverkiezingen en drie kortstondige regeringen gezien. De Wikipedia-pagina over de crisis merkt op dat het land tussen verkiezingen door is bestuurd door verschillende demissionaire regeringen aangesteld door president Radev.

Politiek analist Maria Ivanova legt uit: 'Het fundamentele probleem is dat anticorruptiepartijen weigeren met GERB samen te werken vanwege corruptiebeschuldigingen, terwijl pro-Europese partijen niet willen samenwerken met pro-Russische fracties. Dit laat geen levensvatbare coalitieopties over.'

Wat staat Bulgarije te wachten?

Met een opkomst van slechts 39% bij de verkiezingen van oktober 2024 en het publieke vertrouwen in de politiek op een historisch dieptepunt, is het onduidelijk of nieuwe verkiezingen de impasse zullen doorbreken. Huidige peilingen tonen weinig verandering ten opzichte van eerdere resultaten, wat wijst op een nieuwe onbesliste uitkomst.

Het Reuters-rapport bevestigt dat alle grote partijen het mandaat om een regering te vormen hebben geweigerd, waardoor het land terug moet naar de stembus. Er is nog geen verkiezingsdatum vastgesteld, maar politieke waarnemers verwachten dat er in het vroege voorjaar van 6 gestemd zal worden.

Terwijl Bulgarije deze laatste politieke crisis doorloopt en tegelijkertijd het eurozone-lidmaatschap implementeert, staat het land voor de dubbele uitdaging van politieke stabiliteit en economische integratie. De komende maanden zullen testen of de Bulgaarse democratie haar diepste crisis sinds de val van het communisme kan overwinnen.