Bulgarije betaalt vanaf nu officieel met de euro

Bulgarije's Historische Overgang naar de Euro

Bulgarije is op 1 januari 2026 officieel toegetreden tot de eurozone en werd daarmee de 21ste lidstaat die de Europese eenheidsmunt invoert. Om middernacht nam het land afscheid van zijn nationale munteenheid, de lev, die sinds de oprichting van Bulgarije in 1880 in omloop was. Deze historische overgang markeert een belangrijke mijlpaal in de Europese integratie van het land, bijna twee decennia nadat Bulgarije in 2007 lid werd van de Europese Unie.

Gemengde Publieke Opinie en Economische Gevolgen

De euro-invoering gaat gepaard met diep verdeelde publieke opinie. Volgens recente onderzoeken steunt slechts 51% van de 6,7 miljoen Bulgaren de overgang, terwijl 45% liever de lev had behouden. 'De euro maakt betalingen en reizen makkelijker voor Bulgaren,' zei voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. 'Er komen nieuwe kansen voor Bulgaarse bedrijven, zodat ze meer voordeel halen uit de gemeenschappelijke Europese markt.'

ECB-voorzitter Christine Lagarde benadrukte de economische voordelen tijdens haar bezoek aan Sofia in november, waarbij ze opmerkte dat het elimineren van valuta-omwisseling Bulgaarse bedrijven en burgers ongeveer 500 miljoen euro per jaar aan transactiekosten zou besparen.

Inflatiezorgen en Prijsmonitoring

Tegenstanders van de euro-invoering vrezen vooral prijsstijgingen, een legitieme zorg voor een land waar het gemiddelde bruto maandinkomen slechts 1.300 euro bedraagt. 'Veel Bulgaren maken zich zorgen dat ze potentiële prijsstijgingen niet kunnen betalen,' legde Sofia-econoom Dimitar Radev uit. 'De herinnering aan eerdere euro-invoeringen in andere landen, waar sommige bedrijven de overgang gebruikten om prijzen te verhogen, is nog vers.'

Om dergelijk misbruik te voorkomen hebben Bulgaarse autoriteiten strikte monitoringmaatregelen geïmplementeerd. Sinds augustus 2025 publiceren ze dagelijks prijzen van 101 gangbare producten op een speciale website, een praktijk die zal doorgaan tot augustus 2026. Dit transparantie-initiatief volgt het voorbeeld van Kroatië, dat drie jaar geleden bedrijven beboette voor ongerechtvaardigde prijsstijgingen tijdens zijn euro-overgang.

Politieke Instabiliteit en Soevereiniteitszorgen

De euro-invoering vindt plaats tegen een achtergrond van aanzienlijke politieke onrust. Bulgarije heeft de afgelopen vier jaar maar liefst zeven landelijke verkiezingen gehouden, met een achtste die waarschijnlijk snel komt. Het land heeft moeite gehad een stabiele regering te vormen, waarbij corruptiebeschuldigingen en politieke ruzies het landschap domineren. In november 2025 trad de regering af na massale protesten tegen een begroting die belastingen verhoogde om salarisverhogingen voor overheidsfunctionarissen te financieren.

Naast economische zorgen vrezen veel Bulgaren verlies van nationale soevereiniteit. 'Met de lev geven we een deel van onze onafhankelijkheid weg,' zei Ivan Petrov, een kleine ondernemer in Plovdiv. 'Het wantrouwen jegens onze overheid zit diep, en nu geven we monetair beleid over aan Brussel.'

Geopolitieke Betekenis en Russische Bemoeienis

De euro-invoering draagt aanzienlijk geopolitiek gewicht. Onderzoeksjournalisten hebben bewijs gevonden dat Rusland een desinformatiecampagne financierde om verdeeldheid over de euro-overgang te zaaien. In februari 2025 probeerden duizenden aanhangers van de pro-Russische partij Heropleving het kantoor van de Europese Unie in Sofia binnen te dringen uit protest tegen de euro-invoering.

Ondanks deze uitdagingen voldoet Bulgarije aan alle euro-convergentiecriteria. De economie van het land groeit boven het EU-gemiddelde, met een staatsschuld van slechts 24% van het BBP - een van de laagste in de Europese Unie. De lev was sinds 1999 via zijn eerdere koppeling aan de Duitse mark aan de euro gekoppeld, waardoor de technische overgang relatief soepel verloopt.

Unieke Culturele Vertegenwoordiging

Bulgarije brengt unieke culturele vertegenwoordiging naar de eurozone. De Bulgaarse euromunten zullen de Madara Ruiter tonen, een UNESCO-werelderfgoed, samen met afbeeldingen van Bulgaarse heiligen Ivan Rilski en Paisius van Hilendar. Dit maakt Bulgarije het eerste orthodox-christelijke land dat religieuze figuren op zijn euromunten toont.

Daarnaast heeft Bulgarije al zijn stempel gedrukt op eurobankbiljetten. Sinds het land in 2007 lid werd van de EU, is de Cyrillische spelling 'EBPO' toegevoegd naast 'EURO' en het Griekse 'EYPΩ' op eurobankbiljetten, waardoor Bulgarije het enige EU-land is dat het Cyrillische alfabet gebruikt.

Overgangsperiode en Praktische Implementatie

De praktische overgang omvat een maand waarin zowel lev als euro wettig betaalmiddel zijn, met dubbele prijsweergaven die doorgaan tot augustus 2026. De conversiekoers is vastgesteld op 1 euro tot 1,95583 lev, waarbij de koppeling uit 1999 wordt gehandhaafd.

Hoewel de weg naar euro-invoering langer was dan oorspronkelijk gepland - Bulgarije kwam in 2020 in de wachtkamer maar kreeg te maken met meerdere vertragingen door hoge inflatie - blijft de toewijding van het land aan Europese integratie sterk. Terwijl toeristen deze zomer naar Bulgarije's populaire Zwarte Zee-resorts zoals Zonnestrand stromen, zullen ze merken dat betalen voor drankjes en diensten eenvoudiger is dan ooit, zonder eerst valuta te hoeven wisselen.