Nieuwe apensoort Likweli ontdekt in Congolese regenwoud

Wat is de Likweli? Een nieuwe apensoort ontdekt in de DRC

Wetenschappers hebben officieel een nieuwe soort Afrikaanse aap beschreven, Colobus congoensis, algemeen bekend als de Likweli, in de dichte regenwouden van de Democratische Republiek Congo (DRC). De ontdekking, gepubliceerd op 15 juli 2026 in het tijdschrift PLOS One, is slechts de vijfde nieuwe Afrikaanse apensoort in 75 jaar. De Likweli is een kleine, zwarte colobus met opvallende oranje-crème huidplekken rond mond en neus, wat lijkt op fel oranje lippen.

Hoe werd de Likweli ontdekt?

Van een wazige foto naar een formele beschrijving

Het begon in 2008 met een wazige foto van een onbekende aap in de Lomami-Lualaba-regio. Tussen 2018 en 2022 voerde een internationaal team veldwerk uit met 114 observaties over 1.700 km². Met cameravallen, genetische analyse en geluidsopnames bevestigden ze dat het een nieuwe soort betrof.

Genetisch en fysiek bewijs

Genetische analyse toonde aan dat de Likweli's afstamming zo'n 4,7 tot 5,8 miljoen jaar geleden splitste van de zwarte colobus. De soort is kleiner (ongeveer 6,8 kg), heeft een uniek oranje-crème mondpatroon, en een diepe, brullende roep. Onderzoeker Junior Amboko: 'Het was geweldig om een dier te zien waarvan bijna niemand wist dat het bestond.'

Waar leeft de Likweli?

De Likweli leeft in hoog, gesloten regenwoud in en rond Nationaal Park Lomami in oost-centraal DRC. De soort is boombewonend in kleine groepen (gemiddeld 6,2 individuen) en wordt vooral bij zonsopgang gehoord. Het cryptische gedrag van regenwoudsoorten en het afgelegen habitat verklaren waarom ze zo lang verborgen bleef.

Waarom is deze ontdekking belangrijk?

De Likweli is pas de vijfde nieuwe Afrikaanse apensoort in 75 jaar, wat de rijkdom aan onontdekte biodiversiteit in Centraal-Afrika benadrukt. De vondst onderstreept het belang van beschermde gebieden. Daniel Rosengren: 'Zelfs in de 21e eeuw kunnen we nog grote zoogdieren nieuw voor de wetenschap ontdekken.'

Beschermingsstatus en bedreigingen

Wetenschappers stellen voor de Likweli als Bedreigd te classificeren vanwege het kleine verspreidingsgebied, lage populatiedichtheid en bedreigingen zoals ontbossing en jacht. Ongeveer 60% van het leefgebied ligt in het park. De bescherming van bedreigde soorten is cruciaal. De auteurs bevelen betrokkenheid van lokale gemeenschappen aan.

FAQ over de Likweli

Wat betekent Likweli?

De naam van de Balanga-gemeenschap; ook wel 'kasaba nkoni' (takschudder).

Hoe verschilt Likweli van andere colobussen?

Kleiner, uniek mondpatroon, aparte schedel- en tandvorm, andere roep, en aparte genetische lijn.

Kan ik Likweli in een dierentuin zien?

Nee, het is een wilde soort alleen in een klein gebied in de DRC.

Wat is de wetenschappelijke naam?

Colobus congoensis.

Hoeveel Likweli's zijn er nog?

Populatieschattingen zijn nog niet beschikbaar, maar vanwege het beperkte gebied (1.700 km²) wordt een Bedreigde status aanbevolen.

Bronnen

Dit artikel is gebaseerd op de peer-reviewed studie in PLOS One (15 juli 2026), rapporten van Yale News, Florida Atlantic University News, BBC News en ScienceAlert. Het oorspronkelijk onderzoek is beschikbaar op PLOS One.