Libor- en Euribor-veroordelingen vijf handelaars vernietigd

Het Britse Court of Appeal vernietigde op 7 oktober 2026 de Libor- en Euribor-veroordelingen van vijf voormalige handelaars van Barclays. Het is een nieuwe ommekeer in de vervolgingen rond benchmarkmanipulatie na de financiële crisis van 2008. Jay Vijay Merchant, Jonathan Mathew, Philippe Moryoussef, Alex Pabon en Colin Bermingham waren veroordeeld voor samenzwering tot fraude bij hun renteinzendingen voor benchmarks waarop biljoenen ponden aan hypotheken, leningen en derivaten rusten.

Wat was het Libor-schandaal?

Libor, de London Interbank Offered Rate, bepaalde leenkosten wereldwijd. Tussen 2005 en 2010 werden handelaars bij grote banken, waaronder Barclays, beschuldigd van valse rentetarieven om winst te maken op hun posities. Het Libor-renteschandaal leidde tot strafrechtelijke onderzoeken op drie continenten en circa 9 miljard dollar aan bankboetes; Barclays betaalde in 2012 ongeveer 290 miljoen pond aan toezichthouders in het VK en de VS.

De vijf mannen werden vervolgd door het Serious Fraud Office (SFO). Merchant, Mathew en Pabon werden in 2016 veroordeeld voor Libor, Moryoussef en Bermingham voor Euribor in 2018 en 2019. De straffen liepen van twee tot acht jaar; vier van hen zaten gevangenisstraf. Moryoussef werd bij verstek veroordeeld nadat Frankrijk weigerde hem uit te leveren.

Waarom zijn de veroordelingen vernietigd?

De uitspraak volgt uit het besluit van het Britse Hooggerechtshof in juli 2025 om de veroordelingen van Tom Hayes en Carlo Palombo te vernietigen. In dat arrest, uitgesproken door Lord Leggatt, oordeelde het hof dat rechters de jury's 'juridisch onjuiste en oneerlijke' instructies gaven door te suggereren dat elk commercieel belang een renteinzetting automatisch oneerlijk maakte. De theorie van de 'enkele goedkoopste rente' werd als 'doodlopende weg' verworpen, aldus het dossier van het Hooggerechtshof.

Dat besluit opende de deur voor doorverwijzingen door de Criminal Cases Review Commission. De commissie verwees de vijf zaken in januari 2026 door. Rechter Andrew Edis zei dat de redenering van het hof de beroepen feitelijk besliste. Het SFO verzette zich niet, omdat herzieningen niet in het publieke belang zouden zijn.

Wat de handelaars zeiden

Jonathan Mathew sprak van het rechtzetten van een decennium oud onrecht. Philippe Moryoussef noemde de uitkomst 'mijn ziel terugwinnen'. Hun advocaten stelden dat de mannen werden vervolgd voor wat destijds gewone commerciële praktijken waren.

Impact op de handhaving

De beslissing is een nieuwe klap voor het SFO en roept vragen op over handhaving bij financieel wangedrag in complexe markten. Na de Barclays-uitspraak bleven slechts twee handelaars veroordeeld: Christian Bittar, wiens beroep op 9 oktober 2026 diende, en klokkenluider Peter Johnson, die beroep wil aantekenen.

De omkeringen zijn geen vrijspraak: het Hooggerechtshof erkende ruim bewijs dat sommige handelaars rentes wilden vertekenen. De uitspraken draaien om juridische fouten — instructies aan jury's over oneerlijkheid en benchmarkdefinities — niet om de vraag of er manipulatie was.

Libor is al vervangen

De regelgevende reactie staat los van de beroepen. Libor werd eind 2024 afgeschaft en vervangen door risicovrije rentes zoals SONIA in het VK en SOFR in de VS. De hervorming van benchmarkrentes blijft een centrale erfenis van het schandaal.

Deskundige perspectieven

Juridische analisten wezen op de moeilijkheid om fraudewetgeving toe te passen op genuanceerd marktgedrag. 'Het Hooggerechtshof heeft fundamenteel herdefinieerd wat jury's moesten horen,' zei een betrokken advocaat. Het hof uitte ook zorgen over de effectiviteit van het Britse strafrechtelijk beroepssysteem.

FAQ

Waarom vernietigde het Court of Appeal de veroordelingen?

Het hof paste de bevinding uit 2025 toe dat jury's 'onjuiste en oneerlijke' instructies kregen, waardoor de vonnissen onveilig waren.

Wie waren de vijf vrijgesproken handelaars?

Merchant, Mathew, Moryoussef, Pabon en Bermingham.

Wat gebeurde met de veroordeling van Tom Hayes?

Het Hooggerechtshof vernietigde in juli 2025 zijn Libor-veroordeling uit 2015 en die van Carlo Palombo voor Euribor wegens juridische fouten.

Is Libor dan niet gemanipuleerd?

Nee. Er was ruim bewijs van de intentie om rentes te vertekenen, maar juridische fouten maakten de veroordelingen onhoudbaar.

Hoeveel renteveroordelingen blijven er in het VK?

Alleen Christian Bittar en Peter Johnson; Bittar's beroep diende twee dagen later.

Conclusie: wat nu?

Het instorten van de Libor-vervolgingen toont hoe één uitspraak van het Hooggerechtshof een decennium aan handhaving kan ontrafelen. De aandacht gaat nu naar Bittar en Johnson, terwijl het SFO opnieuw vragen krijgt over zijn aanpak van vervolging van witteboordencriminaliteit.