St. Mary's verlost van 1,25M liter rotte vissaus

Decennia-oude stank eindelijk aangepakt in St. Mary's, Newfoundland

Na meer dan 25 jaar last van een overweldigende stank van rottende vis, beginnen de 300 inwoners van St. Mary's, Newfoundland en Labrador, het einde van hun beproeving te zien. Opruimploegen begonnen eind juli 2026 met het verwijderen van ongeveer 1,25 miljoen liter gefermenteerde vissaus, achtergelaten in een verlaten fabriek. De grootschalige opruiming, die 1,7 miljoen Canadese dollar (1,21 miljoen USD) kost, moet in oktober 2026 voltooid zijn.

De oorsprong van de stank

De Atlantic Seafood Sauce Company opende in 1990 in St. Mary's. Het bedrijf produceerde vissaus van mannelijke spiering. Na een geschil met de Canadese voedselinspectie sloot de fabriek begin jaren 2000, met achterlating van 110 tanks van elk meer dan 11.000 liter gistende vissaus.

Een gemeenschap gegijzeld door geur

Het gebouw raakte in verval: het dak waaide weg, muren stortten in en ramen braken, waardoor de geur ongehinderd kon ontsnappen. De stank wordt omschreven als de ergst denkbare visrot. De milieureiniging van verlaten industrieterreinen wordt vaak geconfronteerd met juridische en financiële obstakels, en St. Mary's was geen uitzondering. Burgemeester Steve Ryan, bekend geworden als de 'sausplant-burgemeester', vocht jarenlang voor financiering. 'Ik weet dat we tegenslagen zullen krijgen,' zei Ryan, 'maar dit team weet wat we tot nu toe hebben bereikt. We kunnen nu alles overwinnen.'

De grote opruimoperatie

Het verwijderingsproces is complex. Een gespecialiseerd team van Sharp Management (het contract van $1,74 miljoen) snijdt elke tank open. De vloeibare vissaus wordt gemengd met veenmos, dat de vloeistof absorbeert en stolt. Dit mengsel wordt vervolgens opgezogen en in vrachtwagens geladen. Ongeveer 200 vrachtwagens transporteren het mengsel 160 kilometer naar Sunnyside, waar een speciale afvalcel van 2.000 kubieke meter wacht. Na het storten wordt de cel afgedicht. 'We sluiten het af als een Ziploc-zakje,' zei de hoofdingenieur.

Tijdlijn en kosten

• Startdatum: Eind juli 2026
• Verwachte voltooiing: Oktober 2026
• Totale kosten: 1,7 miljoen Canadese dollar ($1,21 miljoen)
• Financiering: Provincie Newfoundland en Labrador, met een lening van $198.000 van de stad (terugbetaald)
• Aannemer: Sharp Management / Capital Environmental
• Aantal vrachtwagens: Ongeveer 200
• Stortplaats: Sunnyside Waste Management Facility

Milieu- en gezondheidsproblemen

Het verlaten plant vormde risico's naast de stank. Een rapport van Environment Canada uit 2016 vond dat het afvalwater 'acuut dodelijk' was en vissen binnen 15 minuten doodde. Lekkende vaten lieten vissaus in afvoeren en mogelijk de oceaan stromen. Het vervallen gebouw werd ook een fysiek gevaar, vooral na een storm in januari 2026 die de voorkant wegblies. Soortgelijke projecten voor sanering van industrieel afval in Canada tonen aan dat volharding van de gemeenschap uiteindelijk resultaten kan opleveren, zelfs als eigendomsgeschillen en jurisdictionele kwesties jarenlang vertraging veroorzaken.

Opluchting voor bewoners

Voor bewoners zoals Juliette 'Sis' Lee, die naast de fabriek woonde, betekent de opruiming het terugkrijgen van hun huizen en hun stad. Velen moesten het hele jaar door ramen gesloten houden en hun tijd buitenshuis beperken. Milieuminister Tibbs sprak zijn opluchting uit: 'Ik kijk uit naar de dag dat het voorbij is en de inwoners van St. Mary's hun stad terugkrijgen, verlost van deze vissaus.'

FAQ: Opruiming vissaus St. Mary's

Wat veroorzaakte de stank in St. Mary's?

Meer dan 1,25 miljoen liter gefermenteerde vissaus in 110 tanks, die meer dan 25 jaar bleef gisten, produceerde een extreem sterke rotte visgeur.

Hoeveel kostte de opruiming?

Het project kostte 1,7 miljoen Canadese dollar (ongeveer $1,21 miljoen USD), gefinancierd door de provincie, met een lening van $198.000 van de stad die wordt terugbetaald.

Hoe wordt de vissaus verwijderd?

Werknemers snijden tanks open, mengen de saus met veenmos om het te stollen, zuigen het op en transporteren het in 200 vrachtwagens naar een afgesloten afvalcel in Sunnyside, 160 km verderop.

Wanneer is de opruiming klaar?

Opruiming begon eind juli 2026 en moet in oktober 2026 voltooid zijn.

Waarom sloot de fabriek?

De fabriek opende in 1990 en sloot begin jaren 2000 na een geschil met de Canadese voedselinspectie. De eigenaar beweerde dat inspecteurs het gistingsproces verkeerd begrepen.