Starmer bekritiseert VS-heffingen maar benadrukt cruciaal bondgenootschap

Britse premier balanceert op diplomatiek koord over Groenland-spanningen

De Britse premier Keir Starmer heeft een zorgvuldig afgewogen toespraak gehouden waarin hij nieuwe Amerikaanse heffingen bekritiseert, maar tegelijkertijd het cruciale belang van de Brits-Amerikaanse alliantie benadrukt. In een speciale verklaring op 19 januari 2026 veroordeelde Starmer de 10% importheffingen die voormalig president Donald Trump heeft aangekondigd voor acht Europese landen, waaronder het VK, maar vermeed hij een directe confrontatie met Washington.

Kritiek balanceren met bondgenootschapsbehoud

'Een handelsoorlog is in niemands belang,' verklaarde Starmer over de escalerende spanningen rond Groenland. 'De VS en het VK zijn belangrijke bondgenoten en nauwe partners.' De premier gaf aan vastbesloten te zijn een 'sterke, constructieve en resultaatgerichte' relatie met de Verenigde Staten te behouden, waarbij hij erkende dat de VS honderden miljarden dollars in het VK heeft geïnvesteerd.

De heffingen, die volgens planning op 1 juni 2026 zullen stijgen naar 25%, werden door Trump aangekondigd als reactie op Europese militaire verkenningsactiviteiten in Groenland. Volgens ABC News worden de getroffen landen Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het VK, Nederland en Finland.

Groenland: het geopolitieke twistpunt

Groenland, 's werelds grootste eiland en een autonoom gebied van Denemarken, is een strategisch strijdtoneel geworden door smeltend Arctisch ijs dat nieuwe scheepvaartroutes opent en waardevolle minerale bronnen onthult. Zoals Wikipedia aangeeft, maakt de strategische positie van Groenland tussen Eurazië, Noord-Amerika en het Arctisch gebied het steeds belangrijker voor de NAVO en de Europese Unie.

Starmer herhaalde dat de toekomst van Groenland een zaak is voor Groenlanders en Denen: 'Dit recht is fundamenteel en daar staan wij achter.' Hij erkende echter het veiligheidsbelang van Groenland, vooral gezien de 'toenemende strategische competitie' in het Arctisch gebied.

Europese eenheid en mogelijke vergeldingsmaatregelen

De Europese Unie bereidt volgens berichten een tegenpakket van €93 miljard aan heffingen tegen de VS voor. Er is een buitengewone EU-top gepland voor donderdag om de Groenlandcrisis te bespreken. Europese leiders hebben de maatregelen van Trump vrijwel unaniem veroordeeld, waarbij EU-buitenlandchef Kaja Kallas waarschuwde dat de spanningen Rusland en China ten goede komen.

NAVO-chef Mark Rutte, die kritiek kreeg voor zijn aanvankelijke stilte over Trumps dreigementen, heeft nu gesprekken gevoerd over 'de veiligheidssituatie in Groenland en het Arctisch gebied.' Rutte is later deze week gepland om Trump te ontmoeten op het World Economic Forum in Davos.

Diplomatieke berekeningen en toekomstige implicaties

VK-correspondent Arjen van der Horst observeerde: 'Premier Starmer heeft het afgelopen jaar kosten noch moeite gespaard om Trump tevreden te stemmen in de hoop een gunstige handelsdeal te sluiten... maar nu zien we - heel voorzichtig - een kentering.'

Op de vraag of het VK vergeldingsheffingen zou invoeren, gaf Starmer geen duidelijk antwoord, maar herhaalde hij dat bondgenoten elkaar geen heffingen moeten opleggen. Hij wilde ook niet ingaan op de vraag of het geplande staatsbezoek van koning Charles aan de VS in april heroverwogen moet worden.

De situatie vormt een belangrijke test voor Starmers premierschap, dat in 2024 begon na Labour's verkiezingsoverwinning. Zoals zijn biografie laat zien, heeft Starmer zich gepositioneerd als een centrumgerichte leider die zich richt op internationale samenwerking, wat deze diplomatieke uitdaging bijzonder belangrijk maakt voor het buitenlands beleid van zijn regering.