Trump-Iran deal: Waarom onderhandelingen vastlopen

Trump beweerde 38 keer dat een deal met Iran nabij was, maar experts stellen dat kernverschillen over nucleair programma, sancties en de Straat van Hormuz-blokkade een echte overeenkomst in 2026 ver weg houden.

Trump-Iran deal: Waarom onderhandelingen vastlopen
Facebook X LinkedIn Bluesky WhatsApp
de flag en flag es flag fr flag nl flag pt flag

Ondanks herhaalde beweringen van Trump blijft een deal met Iran uit

Ondanks president Trumps herhaalde beweringen dat een deal met Iran op handen is, blijven de onderhandelingen in juni 2026 vastzitten. Volgens CNN heeft Trump sinds 23 maart minstens 38 keer beweerd dat een akkoord dichtbij was, maar experts zeggen dat fundamentele meningsverschillen en gebrek aan vertrouwen de partijen ver uit elkaar houden. Het Amerikaans-Iraans conflict 2026 smeult voort onder een fragiel tijdelijk staakt-het-vuren.

Achtergrond: een uitputtingsslag

De VS en Iran zijn sinds begin 2026 verwikkeld in een direct militair conflict, hoewel in mei een tijdelijk staakt-het-vuren werd overeengekomen. Beide partijen zetten echter aanvallen op laag niveau voort – door analisten omschreven als 'vechten met de rem erop' – om mogelijke onderhandelingen niet te laten ontsporen. Kernpunten zijn het Iraanse nucleaire programma, Amerikaanse sancties en de zeeblokkade van de Straat van Hormuz.

Trumps 38 claims van een 'nabije deal'

CNN's telling toont dat Trump sinds 23 maart 2026 op 38 gelegenheden publiekelijk zei dat een deal nabij was. Op 10 juni zei hij dat Iran 'te lang had gewacht' en dreigde hij met nieuwe aanvallen op Iraanse elektriciteitscentrales. Experts zien deze dreigementen als pogingen om druk uit te oefenen, maar ze hebben weinig effect gehad.

Waarom onderhandelingen vastlopen

Volgens Youri Verschoor, onderzoeker aan het Clingendael Instituut, kunnen de partijen het niet eens worden over de voorwaarden vooraf. De VS weigert de blokkade van de Straat van Hormuz op te heffen, terwijl Iran dat als voorwaarde stelt. Iran wil ook bevroren tegoeden vrijgeven, maar Washington eist eerst nucleaire garanties.

André Gerrits, emeritus hoogleraar Internationale Studies aan de Universiteit Leiden, stelt dat de VS verkeerd heeft ingeschat door te denken dat bombardementen Iran tot overgave zouden dwingen. 'Het Iraanse regime toont dat, hoewel zijn leiderschap is gebombardeerd, er geen aanwijzing is dat het van koers is veranderd,' zei hij. Het regime heeft decennia van sancties doorstaan en blijft veerkrachtig.

Irans hefboom: de As van Verzet

Iran heeft opties om druk uit te oefenen, waaronder verdere beperking van de Straat van Hormuz, het inzetten van Houthi-bondgenoten om de straat Bab el-Mandeb te blokkeren, of het inzetten van zijn 'As van Verzet'-netwerk tegen Amerikaanse doelen. Deze Iraanse As van Verzet strategie geeft Teheran aanzienlijke onderhandelingsmacht ondanks militaire inferioriteit.

Impact en implicaties

De langdurige impasse laat Trump achter met een impopulaire oorlog waar hij niet gemakkelijk uit kan komen. Gerrits suggereert dat de enige haalbare weg het onderhandelen over een nucleaire deal is – vergelijkbaar met het JCPOA uit 2015 – gesteund door een geloofwaardige militaire dreiging. Een andere mogelijkheid is interne Iraanse onrust die leidt tot leiderschapsveranderingen, maar dat blijft onzeker.

Het 2026 Iran oorlog vooruitzicht wijst op geen snelle oplossing. Zolang beide partijen maximale posities innemen, blijft een alomvattende deal ver weg.

Veelgestelde vragen

Waarom blijft Trump zeggen dat een deal met Iran dichtbij is?

Trumps herhaalde claims kunnen een poging zijn om vooruitgang te projecteren en Iran onder druk te zetten, maar experts zeggen dat ze de realiteit niet weerspiegelen.

Wat is de huidige status van de VS-Iran onderhandelingen?

Via Pakistaanse bemiddelaars lopen achterkanalen, maar die richten zich alleen op het kader voor toekomstige onderhandelingen, niet op inhoudelijke kwesties.

Wat zijn de belangrijkste obstakels voor een deal?

De Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz, het Iraanse nucleaire programma, bevroren tegoeden en wederzijds wantrouwen zijn de belangrijkste knelpunten.

Kan het staakt-het-vuren leiden tot een permanente vrede?

Onwaarschijnlijk, omdat beide partijen doorgaan met aanvallen op laag niveau en geen overeenstemming hebben over kernvoorwaarden voor een duurzame wapenstilstand.

Welke opties heeft Iran om tegenwicht te bieden aan Amerikaanse druk?

Iran kan de wereldwijde olietoevoer via de Straat van Hormuz verstoren, proxymachten inzetten en zijn nucleaire programma gebruiken om concessies af te dwingen.

Bronnen

Gerelateerd