Mineralenwedloop: 2026 Allianties Vormen Toeleveringsketens

Het Nieuwe Geopolitieke Slagveld: Kritieke Mineralen in 2026

In februari 2026 organiseerden de Verenigde Staten de Critical Minerals Ministerial met 54 landen, waarbij het Forum on Resource Geostrategic Engagement (FORGE) werd gelanceerd en Project Vault werd aangekondigd – een strategische reserve van $10 miljard. China verscherpt zijn greep op de wereldwijde toeleveringsketens van kritieke mineralen, controleert 90% van de verwerking van zeldzame aarden en gebruikt exportcontroles die prijzen zesvoudig hebben doen stijgen. De kritieke-mineralenwedloop is het bepalende geopolitieke verhaal van het jaar.

China's Greep op Kritieke Mineralen

China domineert het landschap: 90% van de verwerking van zeldzame aarden, 80% van wolfraamraffinage en 60% van antimoonproductie ligt in Chinese handen. Deze materialen zijn essentieel voor defensie, elektrische voertuigen, windturbines en halfgeleiders. Meer dan 80% van de Europese bedrijven is afhankelijk van Chinese toeleveringsketens. De exportcontroles, ingevoerd in 2025 en verscherpt in 2026, hebben verwoestende gevolgen: de prijs van neodymium-praseodymium steeg in april 2026 met 37%. De China exportcontroles 2026 creëren een venster van 12 tot 18 maanden voor het Westen om in te grijpen.

De Amerikaanse Reactie: FORGE en Project Vault

FORGE: Een Nieuw Multilateraal Kader

Op 4 februari 2026 kondigden minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident JD Vance FORGE aan als opvolger van het Minerals Security Partnership. FORGE brengt 54 landen samen (ongeveer tweederde van het mondiale bbp), voorgezeten door Zuid-Korea. De VS tekenden 11 nieuwe bilaterale kaders met landen als Argentinië, Marokko en de Filippijnen. De Amerikaanse overheid mobiliseerde meer dan $30 miljard aan leningen en investeringen.

Project Vault: Een Strategische Reserve van $10 Miljard

Project Vault, aangekondigd door president Trump op 2 februari 2026, vestigt de Amerikaanse strategische reserve voor kritieke mineralen. Gefinancierd door een lening van $10 miljard van de Export-Import Bank en bijna $2 miljard aan privaat kapitaal, zal de reserve grondstoffen opslaan in beveiligde faciliteiten. EXIM-voorzitter Jovanovic sprak lovende woorden van bedrijven als GE Vernova en Boeing.

De Europese Critical Raw Materials Act

De EU voert een parallelle strategie onder de Critical Raw Materials Act (CRMA). De Europese Commissie selecteerde 60 strategische projecten om de capaciteit voor winning, verwerking en recycling te versterken. De tweede deadline van 15 januari 2026 leverde 161 biedingen op. De EU kondigde €3 miljard ($3,5 miljard) aan financiering aan voor 2026 onder het ReSourceEU-actieplan. Maatregelen omvatten versnelde vergunningen, steun voor Vulcan Energy's lithiumwinning in Duitsland en exportbeperkingen op schroot van permanente magneten en aluminium. De EU Critical Raw Materials Act verdiept internationale partnerschappen met Brazilië, Oekraïne en Noord-Afrika.

Kan het Westen de Afhankelijkheid van China Verminderen?

Ondanks deze ambitieuze initiatieven blijven experts sceptisch. China investeert al sinds de jaren 1980 in subsidies en beheert gespecialiseerde verwerkingstechnologie die niet eenvoudig te repliceren is. Het Institute for Energy Research stelt dat China tot 2030 de dominante leverancier blijft, met meer dan 80% marktaandeel in zeldzame aarden. Mijnbouwexecutive Mick McMullen zei tegen Fortune: 'China is de leider en de VS lopen ver achter.' De westerse kritieke-mineralenstrategie kent drie strategische paden: geaccepteerde afhankelijkheid, dure onafhankelijkheid, of een hybride model.

Deskundigenperspectieven

Minister Rubio stelde: 'We hervormen de wereldwijde markt voor kritieke mineralen om overconcentratie te verminderen.' De Atlantic Council waarschuwde dat FORGE een stap vooruit is, maar dat het beheren van een coalitie van deze omvang discipline vereist. Het Bipartisan Policy Center benadrukte dat Project Vaults publiek-private model ongetest is. De Rare Earth Exchanges concludeerde dat China 'controle, niet schaarste' inzet als wapen.

Veelgestelde Vragen

Wat is FORGE?

FORGE is een multilateraal kader dat in februari 2026 door de VS is gelanceerd om de veiligheid van toeleveringsketens van kritieke mineralen te coördineren, met 54 partnerlanden en voorgezeten door Zuid-Korea.

Wat is Project Vault?

Project Vault is een strategische reserve van $10 miljard, gefinancierd door de Export-Import Bank en privaat kapitaal, om essentiële grondstoffen op te slaan en leveringsonderbrekingen te voorkomen.

Hoeveel zeldzame aarden verwerkt China?

China controleert ongeveer 90% van de wereldwijde verwerking en raffinage van zeldzame aarden, naast 80% van wolfraam en 60% van antimoon.

Hoeveel strategische projecten selecteerde de EU onder de CRMA?

De Europese Commissie selecteerde 60 strategische projecten, met 161 biedingen voor de deadline van januari 2026.

Kan het Westen de afhankelijkheid binnen tien jaar verminderen?

De meeste experts betwijfelen dat. Het opbouwen van onafhankelijke toeleveringsketens duurt 20-30 jaar, en China's controle over verwerkingstechnologie maakt snelle diversificatie uiterst moeilijk.

Conclusie: Een Lange Weg

De Critical Minerals Ministerial, FORGE, Project Vault en de 60 EU-projecten vormen de grootste westerse inspanning om China's greep te breken. Met $30 miljard aan Amerikaanse financiering en trans-Atlantische coördinatie is de structurele verschuiving reëel. Maar de kloof tussen ambitie en realiteit blijft groot. Chinees overwicht van 90% en de tijdlijn van 20-30 jaar voor alternatieven wijzen op een langdurige strategische kwetsbaarheid. De komende 12-18 maanden bepalen of deze initiatieven de basis worden van een nieuwe toeleveringsarchitectuur.

Bronnen

• U.S. Department of State — 2026 Critical Minerals Ministerial
• Export-Import Bank of the United States — Project Vault
• Rare Earth Exchanges — China's 2026 Export Controls
• Fortune — China's Rare Earth Processing Dominance
• European Commission — Strategic Projects under CRMA
• Mining Magazine — EU €3 Billion for Critical Raw Materials
• Institute for Energy Research — China Dominance Through 2030
• The Fuse — FORGE Analysis