Trump roept bij VN op tot ICC-boycot in 2026

Trump herhaalt ICC-boycotoproep bij de VN

President Donald Trump gebruikte zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York op 22 september 2026 om opnieuw op te roepen tot een internationale boycot van het Internationaal Strafhof (ICC). Hij vroeg alle 125 lidstaten zich terug te trekken uit het tribunaal. De oproep duurde slechts 30 seconden van een toespraak van bijna 40 minuten, maar de harde taal onderstreepte de groeiende confrontatie tussen Washington en het in Den Haag gevestigde hof. De woorden van Trump kwamen twee dagen nadat The Wall Street Journal en Reuters meldden dat nieuwe Amerikaanse sancties tegen het ICC klaar waren, al werden er geen extra maatregelen aangekondigd.

Wat is het ICC en waarom wil Trump een boycot?

Het Internationaal Strafhof is het enige permanente tribunaal dat individuen vervolgt voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en agressie. Het werd in 2002 opgericht onder het Statuut van Rome en heeft 125 verdragsstaten. De Verenigde Staten zijn geen lid, net als Rusland, China, India, Israël en Iran. Omdat Amerikanen toch vervolgd kunnen worden voor misdaden op het grondgebied van een lidstaat, stelt Trump dat het hof geen jurisdictie heeft over Amerikaans personeel. Zie voor een volledige uitleg deze uitleg over het Internationaal Strafhof.

De VN-toespraak: 30 seconden harde woorden

Trump zei tegen de lidstaten: 'We zullen nooit toestaan dat Amerikaanse soldaten of anderen worden onderzocht of moeten deelnemen aan showprocessen van een anti-Amerikaans tribunaal zonder jurisdictie.' Hij besteedde slechts 30 seconden aan het ICC. Daarnaast bekritiseerde hij de Verenigde Naties zelf, prees hij bezuinigingen, kondigde hij een grote militaire aanwezigheid in Groenland aan onder de recente overeenkomst tussen de VS, Denemarken en Groenland, en verdedigde hij de oorlog met Iran.

Wat zijn de huidige Amerikaanse sancties tegen het ICC?

De bestaande sancties richten zich op het ICC als instelling en op individuele rechters en medewerkers. Ze ontzeggen hen toegang tot bepaalde Amerikaanse software en verbieden Amerikaanse bedrijven zaken met hen te doen. De sancties volgden op het arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en het onderzoek naar Amerikaanse militairen in Afghanistan.

Belangrijke feiten

• Gericht op het ICC en individuele rechters en medewerkers
• Blokkeren toegang tot Amerikaanse software en zakenrelaties
• Uitgelokt door het bevel tegen Netanyahu en het Afghanistan-onderzoek
• Nieuwe sancties zouden klaar zijn, maar werden op 22 september niet aangekondigd

De impact is groot: Amerikaanse sancties tegen ICC-rechters belemmeren velen in hun basistaken.

Reacties: Nederland en de internationale gemeenschap

Nederland, gastland van het ICC in Den Haag, verzet zich tegen de sancties. Minister van Buitenlandse Zaken Caspar Berendsen noemde de maatregelen onacceptabel en wees op de verantwoordelijkheid van Nederland als gastland. Berendsen, die samen met premier Dick Jetten in New York is, zei: 'Zoals verwacht haalde de Amerikaanse president uit naar het Internationaal Strafhof. Het bleef een oproep aan alle leden om hun lidmaatschap op te zeggen.' De Nederlandse regering voert achter de schermen stille diplomatie en andere landen lobbyen ook tegen verdere sancties. Dat Trump geen nieuwe sancties aankondigde, was een voorlopige opluchting, maar Berendsen merkte op: 'Bij Trump heeft uitstel in het verleden zeker geen afstel betekend.' De rol van Nederland als gastland van het ICC blijft centraal.

Gevolgen en implicaties

De hernieuwde oproep roept vragen op over de toekomst van internationale rechtspraak. Als meer landen zich terugtrekken, kan de reikwijdte van het hof flink krimpen. Tegelijk signaleerde de brede VN-toespraak een Amerikaanse beweging weg van multilaterale instellingen.

VS vs ICC: belangrijkste verschillen

FAQ: Trump, ICC-boycot en de VN-toespraak

Wat zei Trump over het ICC bij de VN?

Trump vroeg alle lidstaten zich terug te trekken en noemde het hof een 'anti-Amerikaans tribunaal zonder jurisdictie'.

Kondigde Trump nieuwe sancties aan?

Nee. Ondanks berichten dat nieuwe sancties klaar waren, herhaalde hij alleen zijn boycotoproep.

Waarom verzetten de VS zich tegen het ICC?

De VS is geen lid en stelt dat het hof geen jurisdictie heeft over Amerikanen, vooral rond het bevel tegen Netanyahu en het Afghanistan-onderzoek.

Hoe reageerde Nederland?

Als gastland van het ICC verwerpt Nederland de sancties en voert het stille diplomatie.

Hoeveel landen zijn lid van het ICC?

In 2026 zijn 125 staten partij bij het Statuut van Rome.