Rosebank: kabinet verdeeld, afwijzing dreigt

De Britse regering is verdeeld over de goedkeuring van Rosebank. Chancellor John Healey steunt boringen in het grootste nog niet aangeboorde olieveld van het VK, terwijl energieminister Miatta Fahnbulleh naar afwijzing neigt. De Guardian meldde dit op 25 oktober 2026; het Noordzeeproject blijft onzeker tot een definitief besluit dit jaar.

Wat is het Rosebank-olieveld?

Rosebank ligt circa 80 mijl ten noordwesten van Shetland en bevat naar schatting 300 miljoen vaten olie, met schattingen tot 500 miljoen. Het project kan ongeveer 1.200 banen ondersteunen en op piek circa 69.000 vaten per dag produceren, tot 25 jaar lang. Adura, een joint venture van Shell en Equinor (50/50) met Ithaca Energy (20%), exploiteert het veld, ontdekt in 2004. Het veld van £8,7 miljard zou olie per tanker exporteren; bijbehorend gas kan via Shetland en St Fergus 500.000 huizen verwarmen.

De BBC kreeg eind 2026 toegang tot het drijvende productieschip Petrojarl Rosebank, waar circa 122 werknemers wachten. De eerste toestemming kwam in 2023, maar het Court of Session oordeelde in januari 2025 dat de goedkeuringen voor Rosebank en Jackdaw onrechtmatig waren omdat Scope 3-emissies van verbranding ontbraken.

Waarom is het kabinet verdeeld over Rosebank?

De verdeeldheid in het Britse kabinet zet de Treasury tegenover het energiedepartement. Chancellor John Healey heeft steun uitgesproken en wijst op olie- en gasinkomsten waarmee hij het Energy Wealth Fund van £2 miljard wil financieren. Volgens The Mail on Sunday wilden Healey en Andy Burnham het project doorzetten; Downing Street reageerde niet. Energieminister Miatta Fahnbulleh, die de definitieve regulatoire beslissing neemt, neigt naar afwijzing. Zij noemt het een ‘regulatory process not a policy process’, getoetst aan de klimaatverplichtingen.

Rosebank versus Jackdaw: emissies en energiezekerheid

De verdeeldheid werd scherper nadat Fahnbulleh op 21 oktober 2026 productietoestemming gaf voor het kleinere gasveld Jackdaw. Dat verhoogt de binnenlandse gasproductie op piek met circa 6%, levert tot 11 jaar energie, voegt £2,9 miljard aan de economie toe en beschermt ongeveer 300 banen. Fahnbulleh zegt dat die logica niet geldt voor Rosebank: ‘Het ene is een gasveld voor de binnenlandse markt, het andere een olieveld dat vooral voor export is.’ Rosebank zou ongeveer zeven keer zoveel koolstof uitstoten als Jackdaw: circa 250 miljoen ton CO2 over de levensduur, bijna twee derde van het Britse totaal in 2024.

Politieke en klimatologische gevolgen

De beslissing over Noordzee-olie- en gaslicenties brengt politiek risico mee. Labour-parlementsleden waarschuwen voor een tegenreactie als Rosebank wordt goedgekeurd; sommigen dreigen met een parlementaire stemming, terwijl de Groenen campagne willen voeren. Klimaatgroepen Uplift en Greenpeace, die de juridische uitdaging aanspanden, eisen afwijzing. Industrieleiders stellen dat afwijzing investeringen afschrikt en banen in noordoost-Schotland kost. Adura-topman Neil McCulloch zegt dat fossiele brandstoffen tijdens de transitie nodig blijven en miljarden aan belastinginkomsten opleveren.

Wat gebeurt er nu?

Een besluit wordt voor het einde van 2026 verwacht. Als het conflict aanhoudt, kan Andy Burnham beslissen, met de premier als uiteindelijke scheidsrechter. Fahnbulleh zegt dat slechts een ‘klein’ aantal ambtenaren de documenten heeft gezien en dat elk project wordt getoetst aan de Britse netto-nul-koolstofbudgetten.

FAQ: goedkeuring Rosebank-olieveld uitgelegd

Wat is het Rosebank-olieveld en waarom is het controversieel?

Rosebank is het grootste niet-ontwikkelde olieveld van het VK, circa 80 mijl ten noordwesten van Shetland, met naar schatting 300 miljoen vaten. Verbranding zou ongeveer 250 miljoen ton CO2 opleveren en de Britse klimaatdoelen ondermijnen.

Waarom oordeelde het Court of Session dat de goedkeuringen onrechtmatig waren?

In januari 2025 oordeelde Lord Ericht dat de toestemmingen uit 2022–23 voor Rosebank en Jackdaw onrechtmatig waren omdat milieubeoordelingen ‘downstream’-emissies misten, na het Finch-precedent uit 2024.

Wat is het verschil tussen Rosebank en Jackdaw?

Jackdaw is een gasveld voor de Britse binnenlandse markt; Rosebank is een olieveld waarvan de productie vooral wordt geëxporteerd. Rosebank stoot ongeveer zeven keer zoveel koolstof uit als Jackdaw.

Wie neemt het definitieve besluit over Rosebank?

Energieminister Miatta Fahnbulleh neemt de regulatoire beslissing. Als het conflict aanhoudt, kunnen Andy Burnham of de premier uiteindelijk beslissen.

Wanneer beslist de regering over Rosebank?

Een besluit wordt voor het einde van 2026 verwacht, maar een datum is niet bevestigd.