BRICS+ de-dollarisatie in 2026: hoe reëel?

De BRICS+ de-dollarisatie is in 2026 een meetbare verschuiving geworden, niet louter retoriek. Het uitgebreide blok—Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika, plus Indonesië, Iran, Egypte, Ethiopië en de VAE—vertegenwoordigt circa 48% van de wereldbevolking en ruim 40% van het mondiale bbp (koopkrachtpariteit). Begin 2026 wordt 67% van de intra-blokhandel in lokale valuta afgewikkeld, terwijl het dollaraandeel in de reserves daalde tot 56,3%, het laagste sinds 1995 (IMF). Informed Clearly

Wat is BRICS+ en waarom 2026 een keerpunt is?

BRICS begon in 2001 als investeringsacroniem van Goldman Sachs, maar is nu een formeel blok dat wedijvert met de G7. In 2026 verschuift het naar operationele betaalinfrastructuur. De Nieuwe Ontwikkelingsbank breidt krediet in lokale valuta uit, en de BRICS Contingente Reserve Regeling biedt een parallel liquiditeitsfonds. Het bevriezen van $300 miljard Russische reserves in 2022 blijft de cruciale trigger; opkomende economieën zien dat dollarinfrastructuur bewapend kan worden.

De echte vooruitgang: BRICS Pay, mBridge en lokale afwikkeling

Drie systemen bepalen de push. BRICS Pay, een blockchain-alternatief voor SWIFT, wordt rond de 18e BRICS-top in New Delhi (september 2026) gelanceerd, met integratie van Pix, SPFS, CIPS en UPI. De BRICS Bridge (op mBridge) gebruikt een UNIT-token, 40% gedekt door goud en 60% door een valutamand, voor energie- en grondstoffentransacties. China's grensoverschrijdend interbancair betalingssysteem verbindt ruim 1.500 instellingen in 117 landen en verwerkte in 2024 RMB 175,49 biljoen (+42,6%).

Afwikkelingsdata en goudaccumulatie

Ongeveer 67% van de intra-BRICS-handel wordt buiten de dollar afgewikkeld. Saoedi-Arabië verhoogde yuan-geprijsde olie-export naar China tot 22% en sloot zich bij mBridge aan. Centrale banken kochten in 2025 een record van 1.237 ton goud; het derde jaar op rij boven 1.000 ton.

Waarom de dollar niet instort: tegenstrategieën en grenzen

De dollar blijft goed voor circa 88% van de wereldwijde valutahandel en de helft van de handelsfacturering. De Amerikaanse schatkistmarkt is nog de enige diepe, liquide veilige haven. Washington dreigde met 100% tarieven op BRICS-landen bij een gemeenschappelijke munt; de EU versnelt digitale-euro- en sanctienalevingskaders. Volgens analisten van Fletcher en MIT is dit een tijdelijke fix; dwangtarieven kunnen de verschuiving juist versnellen.

Impact op handel, kapitaalstromen en financiële stabiliteit

Fragmentatie van betalingen brengt kosten mee: parallelle systemen verlagen de efficiëntie van kapitaalstromen, verhogen transactiekosten en creëren interoperabiliteitsrisico's. Opkomende markten zijn minder blootgesteld aan dollarsancties, maar krijgen een gesegmenteerdere markt met sneller verspreidende crises. Het petrodollarsysteem verzwakt nu Golfstaten factuurvaluta's diversifiëren, aldus Economic Lens.

Deskundigenperspectieven

“De dollar verliest terrein aan de randen, maar geen rivaal kan zijn liquiditeit vervangen,” aldus een topambtenaar van de Bank voor Internationale Betalingen. “We zien beheerde fragmentatie.” Mihaela Papa (Fletcher School) waarschuwt dat dwang “averechts kan werken en BRICS-infrastructuur juist versnelt.”

FAQ: BRICS+ de-dollarisatie in 2026

Wat is de-dollarisatie?

Het verminderen van afhankelijkheid van de dollar in handelsfacturering, reserves en betalingen via lokale valuta, goud of alternatieven.

Creëert BRICS één munt?

Nee. De UNIT-token is een proefmechanisme, geen centrale-bankmunt.

Hoeveel BRICS-handel in lokale valuta?

Ongeveer 67% van de intra-blokhandel wordt nu buiten de dollar afgewikkeld.

Zal de dollar instorten?

Nee. De dollar is goed voor circa 88% van de valutahandel; analisten verwachten een geleidelijke multipolaire verschuiving.

Wat is BRICS Pay?

Een blockchain-gebaseerd grensoverschrijdend betalingssysteem dat rond de BRICS-top van september 2026 wordt gelanceerd, met Pix, SPFS, CIPS en UPI.

Conclusie en vooruitzichten 2026

De de-dollarisatie is reëel maar gedeeltelijk. Er is infrastructuur, data tonen een reserveverschuiving en de politieke wil is verhard. Toch behoudt de dollar ongeëvenaarde liquiditeit en diepe kapitaalmarkten. De uitkomst is een gefragmenteerde, multipolaire monetaire orde, geen vervanging van de greenback.