Deutsch
English
Español
Français
Nederlands
Português
In september 2026 lanceert het BRICS-blok BRICS Pay, een op blockchain gebaseerd grensoverschrijdend betalingssysteem dat het SWIFT-netwerk moet omzeilen en de afhankelijkheid van de Amerikaanse dollar moet verminderen. Met het aandeel van de dollar in de wereldwijde deviezenreserves op een 30-jarig dieptepunt van 56,77% in het vierde kwartaal van 2025, volgens IMF COFER-gegevens, vormt dit initiatief de meest concrete uitdaging voor de door de VS geleide financiële orde in tientallen jaren. Door nationale betalingsnetwerken en centrale bank digitale valuta's (CBDC's) van Brazilië, Rusland, India, China en andere lidstaten te integreren, zou BRICS Pay de multipolaire verschuiving in de wereldwijde financiën kunnen versnellen – maar het brengt ook risico's van fragmentatie voor de wereldhandel en financiële stabiliteit met zich mee.
Wat is BRICS Pay?
BRICS Pay is een decentraal betalingsberichtensysteem verbonden aan de BRICS-intergouvernementele organisatie, die nu 11 lidstaten omvat: Brazilië, China, Egypte, Ethiopië, India, Indonesië, Iran, Rusland, Saoedi-Arabië, Zuid-Afrika en de Verenigde Arabische Emiraten. Het stelt lidstaten in staat grensoverschrijdende betalingen in hun eigen lokale valuta te doen, waarbij zowel het SWIFT-berichtennetwerk als de Amerikaanse dollar als tussenpersoon worden omzeild. Het concept ontstond in 2018 door de BRICS Business Council, een prototype werd onthuld in Moskou in oktober 2024, en de volledige operationele lancering staat gepland voor de 18e BRICS-top in New Delhi op 12-13 september 2026.
Technische architectuur: Blockchain- en CBDC-integratie
Gedecentraliseerd grensoverschrijdend berichtensysteem (DCMS)
De kern van BRICS Pay is het Decentralized Cross-border Messaging System (DCMS), ontwikkeld door wetenschappers van de Staatsuniversiteit van Sint-Petersburg in Rusland. DCMS werkt zonder centrale hub of eigenaar; elke deelnemer beheert zijn eigen knooppunt, waardoor het systeem bestand is tegen externe controle of sancties. Berichten worden versleuteld en ondertekend, met meerdere versleutelingsmechanismen. Het systeem claimt tot 20.000 berichten per seconde te verwerken zonder verplichte transactiekosten, hoewel deelnemers elkaar optioneel kosten in rekening kunnen brengen. DCMS is gepland om open-source te worden na de proeffase.
CBDC-interoperabiliteit
In plaats van één BRICS-valuta bouwt het blok een interoperabele infrastructuur die bestaande nationale digitale valuta's koppelt – de digitale roepie (e₹) van India, de digitale yuan (e-CNY) van China en de digitale roebel van Rusland. Twee belangrijke mechanismen maken dit mogelijk: verrekeningscycli, die periodiek handelsbalansen vereffenen om valutabewegingen te verminderen, en forex-swapijnen, die liquiditeitsvangnetten bieden tussen centrale banken. De centrale bank van India, de Reserve Bank of India, leidt de technische coördinatie, gebruikmakend van haar succesvolle ervaring met de Unified Payments Interface (UPI), die in 2025 meer dan 100 miljard transacties verwerkte.
Geopolitieke drijfveren: waarom nu?
De push voor BRICS Pay is fundamenteel geopolitiek. Het bevriezen van ongeveer $300 miljard aan Russische centralebankreserves na de invasie van Oekraïne in 2022 toonde de risico's van dollarafhankelijkheid. Rusland, nu het meest gesanctioneerde land ter wereld, is de sterkste voorstander van BRICS Pay. Iran, ook onder Amerikaanse sancties, beschouwt het systeem als een topprioriteit. De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva verklaarde: 'De multipolaire orde die we nastreven, wordt weerspiegeld in het internationale financiële systeem.' Het dalende dollarreserveaandeel voegt urgentie toe. Volgens IMF-gegevens daalde het aandeel van de dollar van meer dan 70% in 2000 naar 56,77% eind 2025, het laagste niveau ooit. Centrale banken diversifieerden naar goud: 863 ton in 2025, goud nu 30% van reserves. China's Cross-Border Interbank Payment System (CIPS) verwerkte ongeveer 180 biljoen yuan in 2025.
Impact op dollarhegemonie: bedreiging of evolutie?
BRICS Pay wil de dollar niet vernietigen maar een parallel financieel ecosysteem creëren. De BRICS-de-dollarisatiestrategie is pragmatisch: 90% van de Russische handel met BRICS-leden vindt al plaats in lokale valuta. Als BRICS Pay brede acceptatie krijgt onder de 11 leden en 10 partnerlanden, zou dit de dollarvraag kunnen verminderen. Toch blijft de dollar dominant: reserves overschrijden $6,7 biljoen. De VS behouden sancties en SWIFT-toegang. Experts verwachten 50-100 bp hogere leenkosten, maar de dollar behoudt status in een multipolair systeem.
Risico's: fragmentatie en financiële stabiliteit
De opkomst van BRICS Pay brengt risico's van wereldwijde financiële fragmentatie met zich mee. mBridge bereikte $55 miljard, maar spanningen (India-China) blijven. President Trump dreigt met 100% tarieven. De Amerikaanse reactie op BRICS Pay is cruciaal voor succes.
Deskundigenperspectieven
Economen zijn verdeeld. Sommigen zien evolutie, anderen vrezen fragmentatie. 'De infrastructuur voor een alternatief wordt in realtime gebouwd,' aldus een senior fellow van de Atlantic Council. De toekomst van de dollar als reservemunt hangt af van BRICS Pay's schaalvergroting.
Veelgestelde vragen
Wanneer wordt BRICS Pay gelanceerd?
Op de 18e BRICS-top in New Delhi, 12-13 september 2026.
Hoe verschilt BRICS Pay van SWIFT?
SWIFT is gecentraliseerd in dollars; BRICS Pay is decentraal in lokale valuta.
Zal BRICS Pay de Amerikaanse dollar vervangen?
Niet direct; het creëert een parallel ecosysteem.
Welke landen doen mee aan BRICS Pay?
Alle 11 BRICS-lidstaten en 10 partnerlanden.
Wat zijn de belangrijkste risico's van BRICS Pay?
Financiële fragmentatie, regelgevingsverschillen, geopolitieke spanningen en Amerikaanse vergelding.
Conclusie: een bepalend strategisch verhaal van 2026
BRICS Pay is de meest concrete institutionele uitdaging voor de door de VS geleide financiële orde in decennia. Met de dollar op een 30-jarig reservetief en BRICS-groei van 3,7% versus G7's 1,1% heeft het momentum. Of het slaagt of fragmentatie veroorzaakt, wordt een bepalend verhaal.
Follow Discussion